LIVE UPDATES
Bota

Analiza e BBC: Vendimi për tarifat e ndryshon plotësisht luftën globale tregtare

Ekziston një vlerësim interesant i ndarjes së pushteteve në SHBA, i cili përfshin referencë si për përdorimin e kufizuar të të njëjtave pushtete nga ish-Presidenti Richard Nixon, ashtu edhe për Dokumentet Federaliste të Hamiltonit dhe Madisonit.

29 Maj 2025, 16:42 Nga Faisal Islam
Analiza e BBC: Vendimi për tarifat e ndryshon plotësisht luftën
donald trump

SHBA- "Kujdes nga gjykatat", ishte mesazhi që tha një diplomat me lidhje të mira në Uashington DC muajin e kaluar, mes episodit të mëparshëm të kaosit tarifor të SHBA-së. Shumica e syve ishin te çështja e profilit të lartë në Kaliforni nga Guvernatori Demokrat Gavin Newsom, se tarifat tregtare të Presidentit Donald Trump ishin të paligjshme.

Në këtë rast, ishte një çështje e veçantë në Gjykatën Ndërkombëtare të Tregtisë e paraqitur nga një duzinë shtetesh të tjera dhe disa biznese të vogla që e kanë fshehur politikën karakteristike të Trump. Kjo ngre pyetjen e vërtetë nëse tarifat e ashtuquajtura reciproke më të gjera që pritet të hyjnë në fuqi në korrik do të hyjnë ndonjëherë në fuqi, nëse tarifa universale prej 10% mund të qëndrojë në fuqi, nëse kombet do të shqetësohen të negociojnë, nëse Kongresi do t'i vijë në ndihmë presidentit dhe, sigurisht, reagimin përfundimtar të Gjykatës së Lartë.

Pjesa më e madhe e kësaj mund të gjurmohet te dinamika shumë e pazakontë që mbështet veprimet tarifore të Trump. Vetë pamja e presidentit duke shpallur tarifa gjithëpërfshirëse për një sërë vendesh, që kulmuan me momentin e tij tashmë famëkeq të Kopshtit të Trëndafilave me tabelën blu, është problemi themelor ligjor këtu. Në mënyrë tipike, në fakt kushtetutërisht, politika tregtare është në kompetencë të Kongresit të SHBA-së. Kryetarët e komiteteve të Tregtisë të Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit (degë të Komitetit të Mënyrave dhe Mjeteve) zakonisht mbajnë pozicione shumë të fuqishme.

Presidenti Trump i anashkaloi të gjitha këto duke shpallur një sërë emergjencash kombëtare. Ndërsa ai ka njëfarë mundësie për të vepruar në emergjenca reale, këto raste pohojnë se përdorimi i gjerë i këtyre kompetencave për të njoftuar ndryshime të përhershme të tarifave ishte i paligjshëm dhe jokushtetues. Ekziston një vlerësim interesant i ndarjes së pushteteve në SHBA, i cili përfshin referencë si për përdorimin e kufizuar të të njëjtave pushtete nga ish-Presidenti Richard Nixon, ashtu edhe për Dokumentet Federaliste të Hamiltonit dhe Madisonit.

Në thelb, fuqitë që ai ka pohuar për të "rregulluar importin" janë të ngushta në fushëveprim dhe nuk shtrihen në vendosjen e pakufizuar të tarifave, në veçanti, për të korrigjuar deficitet tregtare. Sigurisht, administrata Trump e minoi logjikën e vet duke vendosur tarifa "reciproke" edhe për vendet me të cilat kishte një suficit tregtar, siç është Mbretëria e Bashkuar.

Veçmas, gjykata zbuloi gjithashtu se baza e presidentit për tarifat e fentanilit kundër Meksikës, Kanadasë dhe Kinës nuk "merrej me" objektivin e tyre të deklaruar. Pretendimi i Trump se ata “krijojnë ndikim” për të bërë marrëveshje nuk është një arsyetim i lejueshëm për përdorimin e fuqive. Kjo çmonton të gjithë nocionin e manovrave të shahut 4D të “artit të marrëveshjes”, të dizajnuara për të nxjerrë avantazhe tregtare.

Kjo çështje tani do të trajtohet nga Gjykata e Lartë. Çështja duket mjaft e fortë dhe gjithashtu e inkurajon çështjen e ngjashme të Kalifornisë. Gjithashtu, kjo minon plotësisht çdo përpjekje të Sekretarit të Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, për të negociuar marrëveshje me vendet e tjera.

Vende si Japonia dhe Bashkimi Evropian tashmë po tërhiqeshin, pasi panë Shtëpinë e Bardhë po lëkundje përballë turbulencave të lidhura me tarifat në normat e huamarrjes së qeverisë amerikane. Shitësit me pakicë amerikanë po paralajmëronin jo vetëm për inflacionin e lidhur me tarifat, por edhe për raftet e mundshme bosh. Debati mbi tarifat e Kinës, e cila supozohet se është armik i trafikimit të fentanilit, do të thotë se aleatët aktualë të G7 presin trajtim më të mirë nga SHBA-ja.

Dhe tani gjykatat e saj i konsiderojnë veprimet të paligjshme. Shtëpia e Bardhë është aktualisht e rrethuar nga tregjet e veta të obligacioneve, shitësit me pakicë, bizneset e mëdha, shumë shtete individuale dhe tani gjykatat e saj në lidhje me këtë politikë. Ndërkohë që iu kundërpërgjigj me një apel të menjëhershëm, disa në administratën e gjerë mund të jenë duke ngritur dolli privatisht për gjyqtarët.

A mundet Shtëpia e Bardhë të bindë Kongresin të miratojë këto tarifa? Duhet të ketë një dyshim shumë të madh për këtë. Sidoqoftë, vendet e tjera tani mund të kthehen te taktikat tradicionale tregtare të hartuara për të ushtruar presion mbi interesin vetjak të senatorëve, kongresmenëve dhe kongresmeneve kryesore, me ndikime në industritë e tyre lokale, qofshin ato motoçikleta, xhinse apo burbon.

Një tjetër mundësi mund të jetë kalimi në një bazë tjetër ligjore, siç janë fuqitë e nenit 232 që mbështesin tarifat e çelikut dhe automobilave. Kjo qasje do të ndryshonte dinamikën e luftës tregtare nga ato specifike për vendin, drejt tarifave specifike për industrinë. Sidoqoftë, gjykata ka nxjerrë në pah prova mjaft të padiskutueshme të dëmit ekonomik të shkaktuar SHBA-së nga tarifat e saj.

Për shembull, prodhuesi i materialeve edukative MicroKits me seli në Virxhinia thotë se "nuk do të jetë në gjendje t'i paguajë punonjësit e tij, do të humbasë para dhe si rezultat mund të falimentojë". Kompania e verës VOS me seli në Nju Jork thotë se po i paguan tarifat "pas mbërritjes në Portin e Nju Jorkut", duke vënë presion të menjëhershëm në fluksin e saj të parave të gatshme. Terry Cycling ka paguar tashmë 25,000 dollarë dhe parashikon një total prej 250,000 dollarësh këtë vit.

Gjykata arriti në përfundimin: “Qeveria nuk e kundërshton në mënyrë kuptimplote ‘logjikën ekonomike’ që i lidh tarifat hakmarrëse me faktin që paditësit tregojnë dëme në rrjedhën e poshtme.”

A dëshiron Shtëpia e Bardhë një betejë të çrregullt në Kongres për të miratuar këto tarifa, me shembuj të shumtë të ndikimit të tyre në jetën reale? Për momentin, prisni që negociatorët e tjerë anembanë botës të ngrenë këmbët dhe të presin, ndërsa Shtëpia e Bardhë përpiqet të hedhë poshtë paligjshmërinë e vetë bazës së konfliktit të saj global tregtar./ BBC

tarifat e trump lufta globale tregtare

Sondazh

Poll

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci