LIVE UPDATES
Bota

Analiza e BBC: Çfarë pasoja do kishte për botën një krizë e fortë ekonomike në Kinë

E vërteta është se pak njerëz e dinë me të vërtetë se çfarë qëndron midis retorikës kineze dhe politikës kineze. Një nga leximet më ekstreme të kësaj pasigurie vjen nga vëzhguesit agresorë në Uashington, të cilët thonë se një rënie në ekonominë kineze mund të ndikojë në mënyrën se si ajo merret me Tajvanin, ishullin vetëqeverisës që Pekini e pretendon si territorin e tij.Ngadalësimi i Kinës “po rëndon mbi perspektivat e rritjes globale” dhe uli parashikimin e saj për të gjithë botën në vitin 2024.

29 Shtator 2023, 16:56 Nga f.i
Analiza e BBC: Çfarë pasoja do kishte për botën një
foto ilustruese

KINË- Ekziston një thënie që kur Shtetet e Bashkuara teshtin, pjesa tjetër e botës ftohet. Por çfarë ndodh kur Kina nuk është mirë?

Ekonomia e dytë më e madhe në botë, shtëpia e më shumë se 1.4 miliardë njerëzve, po përballet me një sërë problemesh, duke përfshirë rritjen e ngadaltë, papunësinë e lartë të të rinjve dhe tregun e pronave në rrëmujë, shkruan BBC.

Ndërsa këto çështje përbëjnë një dhimbje koke të madhe për Pekinin, sa rëndësi kanë këto për pjesën tjetër të botës?

Analistët besojnë se shqetësimet për një katastrofë globale të afërt janë të mbivlerësuara. Por korporatat shumëkombëshe, punëtorët e tyre dhe madje edhe njerëzit pa lidhje të drejtpërdrejta me Kinën ka të ngjarë të ndjejnë të paktën disa nga efektet. Në fund të fundit, kjo varet nga kush jeni.

Fitues dhe humbës

“Nëse kinezët fillojnë të zvogëlojnë ngrënien për drekë, për shembull, a ndikon kjo në ekonominë globale?” pyeti Deborah Elms, drejtoreshë ekzekutive e Qendrës Tregtare të Azisë në Singapor.

“Përgjigja nuk është aq sa mund ta imagjinoni, por sigurisht që godet firmat që mbështeten drejtpërdrejt në konsumin e brendshëm kinez.” 

Qindra kompani të mëdha botërore si Apple, Volkswagen dhe Burberry marrin një pjesë të madhe të të ardhurave të tyre nga tregu i gjerë i konsumit të Kinës dhe do të goditen nga familjet që shpenzojnë më pak. Efektet e dëmshme do të ndihen më pas nga mijëra furnitorë dhe punëtorë në mbarë botën që mbështeten në këto kompani. Kur mendoni se Kina është përgjegjëse për më shumë se një të tretën e rritjes ekonomike në botë, çdo lloj ngadalësimi do të ndihet përtej kufijve të saj.

Agjencia amerikane e vlerësimit të kredisë Fitch tha muajin e kaluar se ngadalësimi i Kinës “po rëndonte mbi perspektivat e rritjes globale” dhe uli parashikimin e saj për të gjithë botën në vitin 2024. Megjithatë, sipas disa ekonomistëve, ideja se Kina është motori i prosperitetit global është ekzagjeruar.

“Matematikisht, po, Kina përbën rreth 40% të rritjes globale,” thotë George Magnus, një ekonomist në Qendrën Kineze të Universitetit të Oksfordit.

“Por kush po përfiton nga kjo rritje? Kina ka një suficit të madh tregtar. Ajo eksporton shumë më tepër se sa importon, kështu që sa shumë rritet apo nuk rritet Kina është në të vërtetë më shumë për Kinën sesa për pjesën tjetër të botës.”

Megjithatë, Kina shpenzon më pak për mallra dhe shërbime, ose për ndërtimin e shtëpive, do të thotë më pak kërkesë për lëndë të para dhe mallra. Në gusht, vendi importoi gati 9% më pak në krahasim me të njëjtën kohë të vitit të kaluar, kur ishte ende nën kufizimet zero-Covid.

“Eksportuesit e mëdhenj si Australia, Brazili dhe disa vende në Afrikë do të goditen më rëndë nga kjo”, thotë Roland Rajah, drejtor i Qendrës së Zhvillimit Indo-Paqësor në Institutin Lowy në Sidnei.

Kërkesa e dobët në Kinë do të thotë gjithashtu se çmimet atje do të mbeten të ulëta. Nga këndvështrimi i konsumatorit perëndimor, do të ishte një mënyrë e mirëpritur për të frenuar rritjen e çmimeve që nuk përfshin rritje të mëtejshme të normave të interesit.

“Ky është një lajm i mirë për njerëzit dhe bizneset që luftojnë për të përballuar inflacionin e lartë,” thotë zoti Rajah. Pra, në afat të shkurtër, konsumatorët e zakonshëm mund të përfitojnë nga ngadalësimi i Kinës. Por ka pikëpyetje afatgjata për njerëzit në botën në zhvillim.

Gjatë 10 viteve të fundit, Kina vlerësohet të ketë investuar më shumë se një trilion dollarë në projekte të mëdha infrastrukturore të njohura si Iniciativa Brez dhe Rrugë. Më shumë se 150 vende kanë marrë para dhe teknologji kineze për të ndërtuar rrugë, aeroporte, porte detare dhe ura. Sipas z. Rajah, angazhimi kinez ndaj këtyre projekteve mund të fillojë të vuajë nëse problemet ekonomike vazhdojnë në vend.

Kina në botë

Ndërsa ulja e investimeve kineze jashtë vendit ka shans të ndodhë, është e paqartë se si do të ndikojë situata e brendshme ekonomike e Kinës në politikën e saj të jashtme.

Një Kinë më e cënueshme, argumentojnë disa, mund të kërkojë të riparojë marrëdhëniet e dëmtuara me SHBA-në. Kufizimet tregtare amerikane kanë kontribuar pjesërisht në një rënie prej 25% të eksporteve kineze në SHBA në gjysmën e parë të këtij viti, ndërsa sekretarja amerikane e Tregtisë Gina Raimondo kohët e fundit e quajti vendin “të pa investueshëm” për disa firma amerikane. Por nuk ka asnjë provë që sugjeron se qasja e Kinës po zbutet. Pekini vazhdon të hakmerret me kufizimet e veta, shpesh shpërthen “mentalitetin e Luftës së Ftohtë” të vendeve perëndimore dhe duket se mban marrëdhënie të mira me udhëheqësit autoritarë të regjimeve të sanksionuara, si Vladimir Putin i Rusisë dhe Bashar Al-Assad i Sirisë.

Në të njëjtën kohë, një mori zyrtarësh të SHBA dhe BE vazhdojnë të udhëtojnë në Kinë çdo muaj për të vazhduar bisedimet mbi tregtinë dypalëshe. E vërteta është se pak njerëz e dinë me të vërtetë se çfarë qëndron midis retorikës kineze dhe politikës kineze. Një nga leximet më ekstreme të kësaj pasigurie vjen nga vëzhguesit agresorë në Uashington, të cilët thonë se një rënie në ekonominë kineze mund të ndikojë në mënyrën se si ajo merret me Tajvanin, ishullin vetëqeverisës që Pekini e pretendon si territorin e tij.

Duke folur në fillim të këtij muaji, kongresmeni republikan Mike Gallagher, kryetar i Komitetit të Përzgjedhur të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së për Kinën, tha se problemet në vend po e bëjnë udhëheqësin e Kinës, Xi Jinping, “më pak të parashikueshëm” dhe mund ta bëjnë atë të “bëjë shumë marrëzira” në lidhje me Tajvanin.

Ideja është se nëse, siç argumenton zoti Rajah, bëhet e qartë se “mrekullia ekonomike e Kinës ka mbaruar”, atëherë reagimi i Partisë Komuniste “mund të jetë me të vërtetë shumë i rëndësishëm”. Megjithatë, ka shumë njerëz që e hedhin poshtë këtë nocion, duke përfshirë presidentin e SHBA, Joe Biden. Kur u pyet në lidhje me këtë mundësi, ai tha se Xi aktualisht i ka “plot duart” duke u marrë me problemet ekonomike të vendit.

Prisni të papriturën

Megjithatë, nëse ka një mësim për të nxjerrë nga historia, ai është të presësh të papriturën. Siç thekson zonja Elms, pak njerëz para vitit 2008 kishin parashikuar që hipotekat në Las Vegas do të shkaktonin valë tronditëse në ekonominë globale.
Jehona e vitit 2008 ka bërë disa analistë të shqetësuar për atë që njihet si “ngjitje financiare”. Kjo përfshin skenarin makth të krizës së pronave të Kinës që çon në një kolaps të plotë të ekonomisë kineze, duke shkaktuar kolaps financiar në mbarë botën.

Paralelet me krizën e hipotekave në SHBA, e cila shkaktoi kolapsin e gjigantit të investimeve të Wall Street, Lehman Brothers dhe një recesion global, sigurisht që janë joshëse për t’u bërë. Por, sipas z. Magnus, ato nuk janë plotësisht të sakta.

“Kjo nuk do të jetë një goditje e tipit Lehman,” thotë ai. “Kina nuk ka gjasa t’i lërë bankat e saj të mëdha të dështojnë, dhe ato kanë bilanc më të fortë se mijëra banka rajonale dhe komunitare që dështuan në SHBA.” 

ekonomia e botes kine

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!