LIVE UPDATES
Bota

Analiza e BBC: Azia po tronditet e tarifave të Trump, kush po fiton dhe kush po humbet?

Vendet anembanë botës kanë kohë deri më 1 gusht për të arritur një marrëveshje me SHBA-në. Por ato ka të ngjarë të pyesin veten për shanset e tyre duke pasur parasysh se Japonia, një aleate e fortë që ka kërkuar hapur një marrëveshje, ende po përballet me një taksë të lartë.

11 Korrik 2025, 08:07 Nga r.ll
Analiza e BBC: Azia po tronditet e tarifave të Trump, kush po fiton dhe
donald trump

SHBA- "Thellësisht për të ardhur keq" është mënyra se si kryeministri japonez Shigeru Ishiba e ka përshkruar kërcënimin e fundit të tarifave të Presidentit të SHBA-së Donald Trump - një taksë prej 25% mbi mallrat japoneze. Tokio, një aleat i hershëm i SHBA-së, është përpjekur shumë ta shmangë pikërisht këtë. Ka kërkuar lëshime për prodhuesit e saj të makinave në vështirësi, ndërkohë që i reziston presionit për të hapur tregjet e saj ndaj orizit amerikan.

Ka pasur shumë raunde negociatash. Ministri japonez i tregtisë e ka vizituar Uashingtonin të paktën shtatë herë që nga prilli, kur Trump njoftoi tarifa gjithëpërfshirëse kundër miqve dhe armiqve. E megjithatë, këto udhëtime duket se kanë dhënë pak fryte. Etiketa e Trump për Tokion u ndryshua nga "e vështirë" në "e prishur" ndërsa bisedimet u zvarritën.

Dhe pastaj këtë javë, Japonia iu bashkua një liste prej 23 vendesh të cilave iu dërguan letra tarifore, 14 prej tyre janë në Azi. Nga Koreja e Jugut në Sri Lanka, shumë prej tyre janë qendra prodhimi të orientuara nga eksporti.

Të premten, Trump njoftoi një tarifë prej 35% për mallrat e importuara nga Kanadaja. Presidenti tha gjithashtu se planifikon të rrisë tarifat e përgjithshme nga 10% në 20% për shumicën e partnerëve tregtarë, duke hedhur poshtë shqetësimet se taksat e mëtejshme mund të rrisin inflacionin.

"Ne thjesht do të themi se të gjitha vendet e mbetura do të paguajnë, qoftë 20% apo 15%. Do ta zgjidhim tani këtë çështje", tha ai për NBC News.

Vendet anembanë botës kanë kohë deri më 1 gusht për të arritur një marrëveshje me SHBA-në. Por ato ka të ngjarë të pyesin veten për shanset e tyre duke pasur parasysh se Japonia, një aleate e fortë që ka kërkuar hapur një marrëveshje, ende po përballet me një taksë të lartë. Trump e ka rivendosur tarifën - përsëri . Pra, kush po fiton dhe kush po humbet?

Fituesi: Negociatorët që duan më shumë kohë

Në një farë mënyre, pothuajse të gjitha vendet e synuara nga Trump në fillim të këtij viti përfitojnë nga zgjatja e afatit - ato tani kanë edhe tre javë të tjera për të arritur marrëveshje.

"Rasti optimist është se tani ka presion për t'u angazhuar në negociata të mëtejshme para afatit të 1 gushtit", tha Suan Teck Kin, drejtuese e kërkimit në United Overseas Bank.

Ekonomitë në rritje si Tailanda dhe Malajzia, të cilat morën letra tarifash këtë javë, do të jenë veçanërisht të etura për të kërkuar një zgjidhje. Ato janë gjithashtu të kapura në mes të tensioneve SHBA-Kinë, ndërsa Uashingtoni synon eksportet kineze të ridrejtuara përmes vendeve të treta, ato që njihen si mallra të transborduara.

Ekonomistët i kanë thënë BBC-së se ka të ngjarë të ketë zgjatje të mëtejshme, duke pasur parasysh kompleksitetin e marrëveshjeve tregtare.

Vendet do të kenë nevojë për kohë për të zbatuar kërkesat e Trump, të cilat, duke u thënë shkronjave, nuk janë plotësisht të qarta, tha lektori i biznesit Alex Capri nga Universiteti Kombëtar i Singaporit. Për shembull, mallrat e transborduara janë taksuar posaçërisht si pjesë e marrëveshjes tregtare të Vietnamit me SHBA-në. Por është e paqartë nëse kjo vlen për mallrat e gatshme apo për të gjithë përbërësit e importuar. Sidoqoftë, kjo do të përfshijë teknologji shumë më të sofistikuar për të ndjekur zinxhirët e furnizimit, tha Capri.

"Do të jetë një proces i ngadaltë, afatgjatë dhe në zhvillim që përfshin shumë palë të treta, kompani teknologjike dhe partnerë logjistikë."

Humbës: Prodhuesit aziatikë

Duket e qartë se tarifat do të qëndrojnë, gjë që e bën tregtinë globale humbëse. Kompanitë nga SHBA-ja, Evropa dhe Kina me biznese globale mbeten në rrezik, tha Capri. Kjo dëmton jo vetëm eksportuesit, por edhe importuesit dhe konsumatorët amerikanë.

Dhe është një goditje për ambiciet ekonomike të pjesëve të mëdha të Azisë, rritja e të cilave është nxitur nga prodhimi, nga elektronika te tekstilet. Punëtorët e veshjeve në Kamboxhia mbështeten në një industri të orientuar nga eksporti për jetesën e tyre. Nuk është e mençur të bëhen vëzhgime me shumë zero se cilat vende po fitojnë dhe cilat po humbasin, shtoi Capri, sepse tregtia ndërkombëtare, veçanërisht midis SHBA-së dhe Kinës, është shumë e ndërlidhur.

Megjithatë, disa vende mund të humbasin më shumë se të tjerat. Vietnami ishte i pari në Azi që arriti një marrëveshje, por ka pak ndikim kundër Uashingtonit dhe tani po përballet me taksa deri në 40%. E njëjta gjë vlen edhe për Kamboxhian. Një vend i varfër që varet shumë nga eksportet, ka qenë duke negociuar një marrëveshje ndërsa Trump kërcënon me tarifa prej 35%. Koreja e Jugut dhe Japonia, nga ana tjetër, mund të jenë në gjendje të rezistojnë më gjatë, sepse janë më të pasura dhe kanë ndikim më të fortë gjeopolitik.

Indisë, e cila gjithashtu ka ndikim të vetin, ende nuk i është dërguar një letër. Një marrëveshje dukej e afërt, por duket se do të vonohet për shkak të pikave kyçe ngërçuese , duke përfshirë aksesin në tregun bujqësor indian dhe rregullat e importit të vendit.

Humbësi: Aleanca SHBA-Japoni

“Pavarësisht marrëdhënieve të ngushta ekonomike dhe ushtarake me SHBA-në, Japonia po trajtohet njësoj si partnerët e tjerë tregtarë aziatikë”, tha ekonomisti Jesper Koll. Dhe kjo mund ta transformojë marrëdhënien, veçanërisht pasi Tokio, me rezervat e saj të mëdha financiare, duket se është gati për një marrëveshje afatgjatë.

“Japonia ka provuar të jetë një negociatore e fortë dhe mendoj se kjo e ka bezdisur Trumpin”, tha Koll. Pavarësisht mungesës së orizit që i ka rritur çmimet, kryeministri Ishiba ka refuzuar të blejë oriz amerikan, duke zgjedhur në vend të kësaj të mbrojë fermerët vendas. Qeveria e tij gjithashtu ka refuzuar t'u nënshtrohet kërkesave të SHBA-së për të rritur shpenzimet ushtarake.

"Ata janë të përgatitur mirë", argumentoi Koll. Ai tha se një ditë pasi Trump njoftoi tarifat në prill, Tokio shpalli një emergjencë ekonomike dhe ngriti qindra qendra konsultimi për të ndihmuar kompanitë e prekura.

"Japonia do të kërkojë një marrëveshje të besueshme", tha ai, sepse cila është garancia që Trump nuk do ta ndryshojë përsëri mendjen?

Me zgjedhjet e dhomës së lartë të parlamentit në Japoni që do të mbahen këtë muaj, do të ishte e habitshme nëse një marrëveshje do të arrihet deri në gusht, tha zoti Koll.

"Askush nuk është i lumtur. Por a është kjo diçka që do të shkaktojë një recesion në Japoni? Jo."

Fituesi: SHBA apo Kina?

Azia është parë prej kohësh si një fushëbetejë kyçe midis Uashingtonit dhe Pekinit, dhe analistët thonë se, për shkak të tarifave, Trump mund të jetë duke lëshuar terren. Për shembull, duke pasur parasysh sa komplekse mund të jenë këto marrëveshje, Trump mund të jetë duke e tepruar duke e zgjatur përsëri afatin, sipas disa vëzhguesve.

"Pozicioni negociues i SHBA-së në fakt është zvogëluar, pasi ata kanë zbuluar se dora e tyre nuk është në të vërtetë aq e fortë sa do të donin", tha profesori i ekonomisë i NUS-së, David Jacks. Dhe marrëveshjet që do të arrihen mund të vijnë me koston e riformësimit të tregtisë dhe lidhjeve të ndërtuara gjatë dekadave.

Zgjedhja e Trump për t’i postuar letrat në internet, në vend që të publikoheshin përmes kanaleve tradicionale diplomatike, mund të ketë efekte të kundërta, tha zoti Capri, i cili e përshkroi atë si “teatër politik”. Konfuzioni i shkaktuar është një "dhuratë e madhe" për Kinën, e cila po përpiqet ta portretizojë veten si një alternativë të qëndrueshme ndaj paparashikueshmërisë së Trump, shtoi ai.

Por tregu amerikan nuk është i lehtë për t’u zëvendësuar - dhe Pekini ka pjesën e vet të tensioneve me vendet në këtë pjesë të botës, nga Vietnami në Japoni. Kina është në mes të negociatave të saj tregtare me SHBA-në, megjithëse ka më shumë kohë për të arritur një marrëveshje të plotë - deri më 13 gusht. Pra, është e vështirë të thuhet se kush do të fitojë më shumë miq në këtë luftë tregtare, por gara është ende duke vazhduar.

“Të dyja palët e shohin nevojën për një divorc”, tha Prof. Jacks, “por arritja e tij do të jetë e vështirë dhe do të përfshijë procedura që do të zgjasin me vite, nëse jo me dekada.”/BBC

tarifat e trump

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale