LIVE UPDATES
Bota

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!" Ngushtohet gara për Papatin e ardhshëm, ja kush janë 4 kandidatët e mundshëm

Ky mund të jetë një proces shumë i paparashikueshëm dhe i hapur për një mori arsyesh. Kolegji i Kardinalëve do të mblidhet në konklavë në Kapelën Sistine për të debatuar dhe më pas për të votuar për kandidatët e tyre të preferuar derisa të mbizotërojë një emër i vetëm.

22 Prill 2025, 20:51 Nga M.B
“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"
Kandidatët e mundshëm

VATIKAN- Kush do të jetë Papa i ardhshëm? Vendimi mund të ketë një ndikim të thellë mbi Kishën Katolike dhe 1.4 miliardë katolikët në botë. Ky mund të jetë një proces shumë i paparashikueshëm dhe i hapur për një mori arsyesh. Kolegji i Kardinalëve do të mblidhet në konklavë në Kapelën Sistine për të debatuar dhe më pas për të votuar për kandidatët e tyre të preferuar derisa të mbizotërojë një emër i vetëm.

Me 80% të kardinalëve të emëruar nga vetë Papa Françesku, ata jo vetëm që po zgjedhin një Papë për herë të parë, por do të ofrojnë një perspektivë të gjerë globale. Për herë të parë në histori, më pak se gjysma e atyre që do të votojnë do të jenë evropianë. Dhe megjithëse kolegji mund të mbizotërohet nga emërimet e tij, ata nuk janë domosdoshmërisht “progresistë” apo “tradicionaliste”.

Për këto arsye, është më e vështirë se kurrë të parashikohet se kush do të zgjidhet Papa i ardhshëm. A mund të zgjedhin kardinalët një Papë afrikan apo një aziatik? Apo do të favorizojnë një nga garda e vjetër e administratës së Vatikanit? BBC ka sjellë një përzgjedhje të shkurtër të 4 emrave që përmenden si pasardhësi i mundshëm i Françeskut.

Pietro Parolin
Kombësia: Italian
Mosha: 70 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

Kardinali italian Parolin, i përfolur si i butë, ishte sekretari i shtetit i Vatikanit nën Papa Françeskun duke e bërë atë këshilltarin kryesor të Papës. Sekretari i Shtetit kryeson gjithashtu Kurinë Romake, administratën qendrore të Kishës. Pasi ka vepruar në mënyrë efektive si zëvendës i Papës, ai mund të konsiderohet një kryesues.

Ai shihet nga disa si me më shumë gjasa për t’i dhënë përparësi diplomacisë dhe një këndvështrimi global sesa pastërtisë së dogmës katolike. Kritikët e tij e konsiderojnë këtë një problem, ndërsa mbështetësit e shohin një forcë. Por ai ka qenë kritik për legalizimin e martesave të të njëjtit seks në mbarë botën, duke e quajtur votimin historik atë që ndodhi në vitin 2015 në Republikën e Irlandës si “një humbje për njerëzimin”.

Kardinali Parolin duhet ta dijë mirë një thënie të vjetër italiane që thekson pasigurinë e procesit të zgjedhjes së papës: “Ai që hyn në një konklavë si Papë, e lë atë si kardinal”. Rreth 213 nga 266 papët e mëparshëm kanë qenë italianë dhe edhe pse nuk ka pasur një papë italian në 40 vjet, strumbullari i niveleve të larta të Kishës larg Italisë dhe Evropës mund të nënkuptojë se mund të mos ketë një tjetër për momentin.

Luis Antonio Gokim Tagle
Kombësia: filipinase
Mosha: 67 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

A mund të vijë Papa i ardhshëm nga Azia? Kardinali Tagle ka dekada përvojë në kishë që do të thotë se ai ka qenë një udhëheqës aktiv i saj mes njerëzve në krahasim me një diplomat të Vatikanit apo një ekspert strikt i ligjit të Kishës. Kisha ka një ndikim masiv në Filipine, ku rreth 80% e popullsisë janë katolike. Vendi aktualisht ka një rekord prej 5 anëtarësh në Kolegjin e Kardinalëve, gjë që mund të krijojë një fraksion të rëndësishëm lobues nëse të gjithë mbështesin Kardinalin Tagle.

Ai konsiderohet si një i moderuar brenda përkufizimit katolik dhe është quajtur “Françesku aziatik” për shkak të një përkushtimi ndaj çështjeve sociale dhe simpatisë për emigrantët që ai ndante me Papën e ndjerë. Ai ka kundërshtuar të drejtat e abortit, duke i quajtur ato “një formë vrasjeje”, një pozicion në përputhje me qëndrimin e gjerë të Kishës se jeta fillon me ngjizjen. Ai ka folur edhe kundër eutanazisë.

Por në vitin 2015, kur ishte Kryepeshkop i Manilës, Kardinali Tagle bëri thirrje që Kisha të rivlerësonte qëndrimin e saj “të ashpër” ndaj homoseksualëve, të divorcuarve dhe nënave beqare, duke thënë se ashpërsia historike kishte bërë dëme të përhershme dhe i kishte lënë njerëzit të ndiheshin “me njollë” dhe se secili individ meritonte dhembshuri dhe respekt.

Kardinali u konsiderua si një kandidat për të qenë Papë që në konklavën e vitit 2013 në të cilën u zgjodh Françesku. I pyetur një dekadë më parë se si i shikonte sugjerimet se mund të ishte i radhës, ai u përgjigj: “Unë e trajtoj atë si një shaka! Është qesharake.”

Fridolin Ambongo Besungu
Kombësia: Kongolez
Mosha: 65 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

Është shumë e mundur që Papa i ardhshëm mund të jetë nga Afrika, ku Kisha Katolike vazhdon të shtojë miliona anëtarë. Kardinali Ambongo është një kandidat kryesor, me prejardhje nga Republika Demokratike e Kongos (DRC). Ai ka qenë kryepeshkop i Kinshasës për 7 vjet dhe u emërua kardinal nga Papa Françesku. Ai është një konservator kulturor, që kundërshton bekimet për martesën e të njëjtit seks, duke deklaruar se “bashkimet e personave të të njëjtit seks konsiderohen kontradiktore me normat kulturore dhe thelbësisht e ligë”.

Megjithëse krishterimi është feja e shumicës në DRC, të krishterët atje janë përballur me vdekje dhe persekutim nga duart e grupit xhihadist të Shtetit Islamik dhe rebelëve të lidhur. Në këtë sfond, kardinali Ambongo shihet si një avokat i ashpër i Kishës. Por në një intervistë të vitit 2020, ai foli në favor të pluralitetit fetar, duke thënë: “Protestantët le të jenë protestantë dhe muslimanët myslimanë. Ne do të punojmë me ta. Por secili duhet të ruajë identitetin e tij.”

Komente të tilla mund t’i bëjnë disa kardinalë të pyesin veten nëse ai e përqafon plotësisht ndjenjën e tyre të misionit – në të cilin katolikët shpresojnë të përhapin fjalën e Kishës në të gjithë botën.

Peter Kodwo Appiah Turkson
Kombësia: Gana
Mosha: 76 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

Nëse zgjidhej nga bashkëmoshatarët e tij, kardinali me ndikim Turkson do të kishte gjithashtu dallimin e të qenit Papa i parë afrikan për 1500 vjet. Ashtu si kardinali Ambongo, ai ka pretenduar se nuk e dëshiron këtë punë. “Nuk jam i sigurt nëse dikush aspiron të bëhet Papë”, tha ai për BBC në vitin 2013. I pyetur nëse Afrika kishte një rast të mirë për të ofruar Papën e ardhshëm bazuar në rritjen e Kishës në kontinent, ai tha se mendonte se Papa nuk duhet të zgjidhet bazuar në statistika, sepse “këto lloj konsideratash priren të turbullojnë ujërat”.

Ai ishte i pari ganez që u bë kardinal, në vitin 2003 nën Papa Gjon Pali II. Ashtu si Kardinali Tagle, Kardinali Turkson u konsiderua një Papë i mundshëm një dekadë më parë, kur u zgjodh Françesku. Në fakt, bastet e bënë atë favorit përpara votimit. Një kitarist që dikur luante në një grup funk, Kardinali Turkson njihet për praninë e tij energjike. Si shumë kardinalë nga Afrika, ai anon nga konservatorët. Megjithatë, ai ka kundërshtuar kriminalizimin e marrëdhënieve të homoseksualëve në vendet afrikane, përfshirë vendlindjen e tij Gana.

Në një intervistë për BBC në vitin 2023, ndërsa parlamenti i Ganës po diskutonte një projekt-ligj që vendos dënime të ashpra për personat LGBTQ+, Turkson tha se ndjente se homoseksualiteti nuk duhet të trajtohet si një shkelje. Në vitin 2012, ai u akuzua se kishte bërë parashikime frikësuese mbi përhapjen e Islamit në Evropë në një konferencë peshkopësh të Vatikanit, për të cilat më vonë kërkoi falje./ BBC

vatikan


Sondazh

Poll

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë