LIVE UPDATES
Bota

A i bëri Vuçiç presion liderit bullgar për të ndryshuar qëndrim për Srebrenicën?

Sipas platformës hulumtuese, BIRD.bg, diçka e tillë ka ndodhur pasi presidenti serb, Aleksandar Vuçiç ka lobuar te lideri i partisë GERB, Boyko Borisov. Rasti kishte të bënte me rezolutën që e ka shpallur 11 Korrikun Ditë Ndërkombëtar të Përkujtimit të Gjenocidit në Srebrenicë.

30 Maj 2024, 15:13 Nga N.F
A i bëri Vuçiç presion liderit bullgar për të
Foto ilustruese

SERBI- Për shumë vjet, qëndrimi i Bullgarisë në politikë të jashtme ka qenë i qartë, mirëpo në momentet e fundit, para një votimi të rëndësishëm, të gjithë janë shqetësuar se situata do të mund të ndryshonte. Dhe e gjithë kjo, për shkak të presionit të një miku të presidentit rus, Vladimir Putin. Kjo është pikërisht ajo për çfarë është duke u akuzuar kryeministri në detyrë i Bullgarisë, Dimitar Glavçev, pas rrjedhjes së disa dokumenteve diplomatike? Për çka bëhet fjalë?

Gllavçev, Borisov, Vuçiç, Srebrenica. Këta katër emra kanë qarkulluar nëpër media në ditët e fundit dhe kanë ngritur shumë pikëpyetje. Kryeministri në detyrë i Bullgarisë, Dimitar Gllavçev, është akuzuar se ka tentuar t’i bëjë presion përfaqësueses së përhershme të Bullgarisë në Kombet të Bashkuara, Lachezara Stoeva, për të ndryshuar qëndrimin e shtetit, në të mirë të Serbisë, para një votimi me rëndësi.

Sipas platformës hulumtuese, BIRD.bg, diçka e tillë ka ndodhur pasi presidenti serb, Aleksandar Vuçiç ka lobuar te lideri i partisë GERB, Boyko Borisov. Rasti kishte të bënte me rezolutën që e ka shpallur 11 Korrikun Ditë Ndërkombëtar të Përkujtimit të Gjenocidit në Srebrenicë.

Në atë ditë të vitit 1995, rreth 8.000 burra dhe djem boshnjakë janë vrarë prej forcave etnike serbe të Bosnjës në qytezën boshnjake, Srebrenicë. Vrasja e tyre është njohur si gjenocid nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavi, dhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, që funksionon në kuadër të Kombeve të Bashkuara.

Edhe politika e Bullgarisë është në përputhje me atë të OKB-së, pasi e njeh këtë krim si gjenocid. Megjithatë, platforma BIRD.org i ka publikuar të mërkurën disa dokumente diplomatike, sipas së cilave, në momentet e fundit, kryeministri në detyrë, Gllavçev, që është edhe ministër i Jashtëm, e ka udhëzuar përfaqësuesen e përhershme të Bullgarisë në OKB, që të ndryshojë qëndrimin e shtetit dhe të abstenojë rezolutën.

Shumë para ditës së votimit, Serbia është deklaruar kundër rezolutës dhe e ka nisur një fushatë, e cila është mbështetur edhe prej Rusisë. Presidenti serb, Vuçiç, i cili mban lidhje të forta me presidentin rus, Vladimir Putin, ka shpesh qëndrime pro-ruse. Prandaj edhe Kremlini i ka përkrahur përpjekjet e liderit serb kundër njohjes së gjenocidit në Srebrenicë.

Të dyja shtetet votojnë shpesh në një linjë në OKB, bashkë me vende tjera si: Koreja e Veriut, Siria, Nikaragua dhe vende tjera. Lideri bullgar, Gllavçev ka qenë për kohë të gjatë zëvendëskryetar i GERB-it, lideri i së cilës, Boyko Borisov, ka punuar ngushtë me presidentin serb, Vuçiç. Pas votimit në OKB, vetë Vuçiq e ka pranuar se është befasuar me qëndrimin e Bullgarisë dhe ka pritur që ky vend nuk do ta përkrahte rezolutën.

Reagimin e tij e ka pasuar aleanca politike bullgare “Ne e vazhdojmë ndryshimin – Bullgaria Demokratike”, e cila e ka parë veprimin e Gllavçevit për të “mbështetur politikën e jashtme pro ruse në OKB” si “plotësisht të papranueshme”. Për më shumë se 24 orë, askush – përfshirë vetë Gllaveçevin dhe Ministrinë e Punëve të Jashtme – nuk e kanë mohuar autenticitetin e dokumenteve të publikuara nga platforma BIRD.

Radio Evropa e Lirë u ka nisur pyetje institucioneve të përfshira, por nuk ka marrë përgjigje. Më 22 maj, e përditshmja Dnevnik e ka publikuar një material, në të cilin është thënë se Serbia po tenton të ndikojë në qëndrimin e Bullgarisë përmes kanaleve jozyrtare, lidhur me votimin për gjenocidin në Srebrenicë.

Më vonë gjatë asaj dite, diplomati i aleancës bullgare “Ne e vazhdojmë ndryshimin – Bullgaria Demokratike, njëherësh kandidat për Parlamentin Evropian, Stefan Tafrov, ka thënë përmes një postimi në Facebook se ai ka mësuar që Serbia po tenton të ndryshojë qëndrimin bullgar dhe ka insistuar që “Gllavçev nuk duhet të gjunjëzohet para presionit serb”.

Qeveria bullgare nuk ka reaguar publikisht ndaj këtyre thirrjeve. Dy ditë më vonë, më 24 maj, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara e ka miratuar rezolutën që shpall 11 korrikun si ditë për përkujtim të gjenocidit në Srebrenicë. Përfaqësuesja e përhershme e Bullgarisë në OKB, Lachezara Stoeva ka votuar në të mirë të rezolutës.

Rezoluta është iniciuar prej Gjermanisë dhe Ruandës, dhe Bullgaria ka qenë në mesin e 32 vendeve bashkautore. Në versionin e miratuar nuk përmenden kryesit e gjenocidit – forcat serbe të Bosnjës nën udhëheqësinë e gjeneralit Ratko Mlladiq dhe liderit politik të serbëve të Bosnjës, Radovan Karaxhiq.

Megjithatë, rezoluta dënon “çdo mohim të gjenocidit në Srebrenicë si ngjarje historike” si dhe “veprimet që madhërojnë ata që janë dënuar nga gjykatat ndërkombëtare për krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid, përfshirë ata që janë përgjegjës për gjenocidin në Srebrenicë”.

Transmetuesi britanik BBC ka thënë përmes një artikulli se njëra prej arsyeve për miratim të rezolutës është edhe mohimi i vazhdueshëm i fakteve historike lidhur me gjenocidin nga ana e nacionalistëve serbë.

Presidenti aktual serb, Aleksandar Vuçiq, e ka quajtur masakrën në Srebrenicë si “krim të tmerrshëm”, mirëpo, as ai, dhe as vendi i tij, nuk e njohin aktin si gjenocid. Politikanë tjerë serbë, sikurse lideri i serbëve të Bosnjës, Millorad Dodik, e kanë mohuar ndër vite që ajo që ka ndodhur në Srebrenicë ka qenë gjenocid. Megjithatë, më 24 maj, 84 prej 193 vende anëtare kanë votuar për miratim të rezolutës, 19 kanë qenë kundër dhe 68 kanë abstenuar. Pas miratimit, Vuçiq është deklaruar rreth qëndrimit bullgar.

“Kam shpresuar për një befasi prej Bullgarisë. Pesë minuta para takimit, kam qenë i bindur që Bullgaria do të abstenonte”, ka thënë presidenti serb.

Të mërkurën, platforma BIRD i ka publikuar disa dokumente diplomatike, në të cilat bëhet e qartë se kanë ekzistuar përpjekje për të ndryshuar pozicionin e Bullgarisë në të mirë të interesave serbe. Njëra prej dokumenteve është ajo që kryeministri në detyrë, Dimitar Gllavçev ia ka dërguar përfaqësueses së Bullgarisë në OKB, Lachezara Stoeva, më 23 maj, vetëm një ditë para votimit.

Në të, ai e udhëzonin Stoevan që të përdorë abstenimin, në kundërshtim me politikën e Sofjes deri më tani. Gllavçev e ka arsyetuar ndryshimin e qëndrimit me argumentet e njëjta që kanë përdorur Serbia dhe Rusia për të mos mbështetur rezolutën – që momenti nuk është i përshtatshëm, për shkak të “situatës së tensionuar” në botë, dhe në Ballkanin Perëndimor.

Në dokumentin e dytë të publikuar nga BIRD është përgjigja e Stoevas. Në të, ajo ka treguar që do t’iu qëndrojë besnike opinioneve fillestare dhe do të votojë për të miratuar rezolutën. Ajo, po ashtu, e shpreh qartë që kërkesa e Gllavçevit duket se është rezultat i “presionit të jashtëm”.

“Ndryshimi i pozicionit, duke marrë parasysh rrethanat e ngritura [teksti i rezolutës është zbutur dhe balancuar] është akt ekstrem që mund të arsyetohet vetëm me presion të jashtëm dhe që do të mund të shkaktojë dëm të madh në imazhin e Bullgarisë në skenën ndërkombëtare”, është thënë në dokument.

Stoeva, ka thënë, po ashtu, se një qëndrim i tillë është në kundërshtim me vlerat euro-atlantike.

“Duke marrë parasysh faktin që Serbia dhe Federata Ruse kanë lobuar vazhdimisht kundër rezolutës, përfundimi i vetëm i mundshëm që mund të nxjerrë faktori ndërkombëtar është se qëndrimi ynë ka ndryshuar si rezultat i presionit të Serbisë apo Federatës Ruse, sidomos për faktin që arsyetimet për të marrë pozicionin e abstenimit, janë përsëritje e argumenteve të Federatës Ruse dhe Serbisë”, është thënë mes tjerash në letër.

Platforma BIRD ka shprehur bindjet që ky rast nuk ka të bëjë me iniciativën e Gllavçevit, por me udhëzimet që ia ka dhënë ish-shefi i partisë GERB, Boyko Borisov. Borisov, i cili ka qenë kryeministër i Bullgarisë për tri vjet, pati krijuar lidhje të ngushta me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq. Të dy kanë bashkëpunuar nga afër për projektin Rrjedha Turke, falë së cilit Rusia – përmes Ukrainës - tani furnizon Evropën Qendrore dhe Lindore me gaz natyror.

Për këtë arsye projekti është kritikuar si diçka që u ka shërbyer interesave ruse. Pas rrjedhjes së dokumenteve dhe akuzave kundër Gllavçevit, në pasditen e së mërkurës ka reaguar edhe aleanca “Ne e vazhdojmë ndryshimin – Bullgaria Demokratike”.

Aleanca ka thënë se kryeministri në detyrë e ka për detyrë që të japë një sqarim publik për “tentimet e palejueshme për të ndryshuar pozicionin bullgar” për Srebrenicën dhe për të mbështetur “politikën e jashtme pro-ruse”.

“Akti i Gllavçevit është një tjetër dëshmi se GERB dhe Lëvizja për të Drejta dhe Liri, janë parti euro-atlantike vetëm me fjalë, mirëpo me vepra ato i shërbejnë regjimit të Putinit, siç ka ndodhur më shumë se një herë në 15 vjetët e fundit kur janë ndërtuar gazsjellës dhe janë nënshkruar kontrata për gaz”, ka thënë aleanca, Ne e vazhdojmë ndryshimin – Bullgaria Demokratike”.

Diplomati i Lëvizjes për të Drejta dhe Liri, Stefan Tafrov, ka thënë që “nëse Gllavçev me të vërtetë ka vepruar kështu, “insistoj që ai menjëherë të ofrojë dorëheqje”. Deri më tani, Gllavçev, si dhe figura tjera të larta politike, nuk e kanë komentuar këtë rast.

Radio Evropa e Kurë ka dërguar kërkesë për koment në Këshillin e Ministrave, Ministrinë e Punëve të Jashtme, dhe misionin e Bullgarisë në OKB, mirëpo nuk ka marrë përgjigje deri në publikim të këtij materiali.

Marrë nga REL

vucic srebrenica

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion