LIVE UPDATES
Aktualitet

Si zhvillohen vendet dhe debati mbi “Sunny Hill”

Qeveria e Republikës së Shqipërisë, e ardhur në pushtet në vitin 2013, tashmë ka bërë publik, nëpërmjet veprimeve, e jo detyrimisht fjalëve, modelin e saj për zhvillimin e vendit. Sipas këtij modeli, qeveria, nëpërmjet lehtësive të shumta që u fal një grupi të ngushtë sipërmarrësish lokalë, do ta kthejë vendin në një parajsë turistike.

21 Qershor 2022, 08:20 Nga A.B
Si zhvillohen vendet dhe debati mbi “Sunny Hill”
Sunny Hill

Debatet e këtyre ditëve mbi zhvendosjen e festivalit “Sunny Hill” nga Prishtina në Tiranë, janë përqendruar kryesisht mbi emrat e përveçëm të personazheve publike të përfshirë në të. Debatet, ama, duket se kanë mënjanuar një detaj edhe më të rëndësishëm për zhvillimin afatgjatë ekonomik të vendit dhe seriozitetin e qëndrueshmërinë e institucioneve: arsyet se pse ky proces ndodh diku e ndalon diku tjetër.

Qeveria e Republikës së Shqipërisë, e ardhur në pushtet në vitin 2013, tashmë ka bërë publik, nëpërmjet veprimeve, e jo detyrimisht fjalëve, modelin e saj për zhvillimin e vendit. Sipas këtij modeli, qeveria, nëpërmjet lehtësive të shumta që u fal një grupi të ngushtë sipërmarrësish lokalë, do ta kthejë vendin në një parajsë turistike. Është sërish qeveria që do të kryejë promovimin e kësaj parajse nëpërmjet pranisë së vazhdueshme të Kryeministrit në mediat kombëtare dhe ndërkombëtare.  Në zhvillimin e këtij procesi, koncepte si barazi ligjore, të drejta të barabarta, e drejta e pronësisë, procese ligjore, institucione të pavarura, janë të bezdisshme, të panevojshme dhe ndalojnë progresin e madh që Qeveria po skicon për të ardhmen e vendit. Ajo çka i përmbledh të gjitha këto ide është parimi kryesor se Qeveria, ose thënë më thjesht Kryeministri dhe vetëm ai, është përgjegjës dhe ka mundësitë për të zhvilluar vendin. Kontributi i njerëzve të zakonshëm në këtë proces konsiderohet i papërfillshëm.

Për të mbrojtur këtë model janë angazhuar prej kohësh një sërë argumentesh publike, së bashku me figura mediatike, që i përmendin dhe i shpërhapin ato prej vitesh. Sipas këtyre argumenteve, burimet e financimit prapa shpërthimit të ndërtimeve në vend janë të parëndësishme. Thithja e fondeve, qoftë edhe me origjinë kriminale, është një hap i rëndësishëm për të zhvilluar një vend. Angazhimi i qeverisë për të përvetësuar e më pas për të falur trojet më të rëndësishme të vendit është i justifikuar, pasi njerëzit e zakonshëm nuk kanë kapitale të mjaftueshme për t’i zhvilluar ato. Artikujt në media ndërkombëtare, edhe kur e zbukurojnë realitetin shqiptar, nuk duhen kundërshtuar, pasi investitorë të rëndësishëm po përthithen prej tyre.

Ky model i zhvillimit të një vendi nuk është as i rrallë, as i rastësishëm. Në fakt, është modeli më i zakonshëm gjatë historisë së njerëzimit. Monarkitë absolute dhe regjimet feudale, që kanë qeverisur botën për shumicën e historisë, kanë ushtruar të njëjtat të drejta, duke pretenduar se zhvillimi i një vendi vjen vetëm nëpërmjet drejtuesve të tij. Është një model që ende sot mbrohet nga institucione ndërkombëtare, apo agjenci ndihmash, të cilat bashkëpunojnë me qeveritë e vendeve përkatëse, por jo me shoqëritë e vendeve që duhet të ndihmojnë.

Është gjithashtu një model kryekëput i gabuar dhe i lënë prapa nga historia ekonomike e 200 viteve të fundit! Rezultatet e tij në Shqipëri sot janë të qarta. Jo vetëm që vendi nuk ka thithur investime të huaja të rëndësishme gjatë këtyre viteve, por prej tij janë larguar një sërë kompanish të rëndësishme ndërkombëtare. Të ardhurat për frymë e renditin Shqipërinë ende mes vendeve të fundit të kontinentit. Thuajse çdo raport ndërkombëtar e cilëson vendin të papërshtatshëm për të investuar apo për të kryer biznes.

Falë vuajtjeve dhe përpjekjeve të disa shoqërive dhe punës së palodhur të kërkuesve të historisë dhe ekonomisë që i kanë dokumentuar ato, sot njerëzimi ka një ide më të qartë për arsyet që krijojnë zhvillim ekonomik afatgjatë e të qëndrueshëm. Shoqëritë e zhvilluara të botës sot nuk e kanë arritur atë nivel, falë punës së palodhshme të një lideri të rrallë e të papërsëritshëm. Përkundrazi, vendet e zhvilluara janë ato ku drejtuesit politikë zëvendësohen me shpeshtësi shumë herë më të madhe krahasuar me vendet e varfra. Përpjekjet shekullore të këtyre shoqërive kanë bërë që e drejta e pronës dhe barazia para ligjit të jenë koncepte të shenjta e të paprekshme. Projekte zhvillimore ndalen për vite e dekada, apo edhe pezullohen, rëndom nga gjykata të ndryshme, sa herë që këto të drejta preken edhe për qytetarin më të thjeshtë të vendit. Mbi të gjitha, statistikat tregojnë se shumica e punësimit, inovacionit, zhvillimit kryhet nga kompani të vogla, të cilat më shumë se kushdo, lulëzojnë kur të drejtat ekonomike dhe barazia para ligjit respektohen, e jo kur ato shkelen për të favorizuar kompani apo individë, sado të famshëm apo të njohur të jenë ata.

Është ende herët për të thënë nëse Kosova do të ndjekë modelin shqiptar, apo modelin e vendeve të zhvilluara. Shenjat e këtyre viteve të bëjnë të besosh se pushteti i centralizuar përreth një grupi të ngushtë individësh do të jetë i vështirë të realizohet në Kosovë, në atë përmasë siç ka ndodhur në Shqipëri, e megjithatë rrugëtimi është ende i gjatë. Ajo që mund të thuhet me shumë siguri është se e ardhmja e vendit nuk do të përcaktohet nga dhënia ose jo e një kontrate koncesionare për përdorim ekskluziv të 17 hektarëve tokë publike për 99 vjet.

Kjo kontratë koncesionare i ngjan modelit të aplikuar në Shqipëri, i cili nuk ka prodhuar as zhvillim, as përmirësim imazhi e as rritje të investimeve publike. Në refuzimin e saj, Kosova nuk ka hedhur poshtë asgjë nga zhvillimi i ardhshëm i saj, por na ka ndihmuar të kuptojmë sa të ndryshme janë rrugëtimet institucionale, politike dhe ekonomike që po marrin dy shtete shqiptare në Ballkan./MONITOR

sunny hill ne prishtine sunny hill ne tirane

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës