LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqipëria e fundit me njohuritë/ Analiza: Si po transformohet ekonomia digjitale e Ballkanit?

Bazuar në gjetjet e detajuara të raportit DESI 2025 nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC), vërehet zhvillim pozitiv në mbulimin me rrjete celulare 4G dhe një rritje të ndjeshme të kompetencave digjitale bazë; megjithatë, mbetet ende një hendek i konsiderueshëm në krahasim me standardet e Bashkimit Europian, veçanërisht në adoptimin e teknologjisë 5G dhe integrimin e inteligjencës artificiale në biznese dhe njohuritë e dobëta të popullatës mbi mjetet digjitale.

30 Prill 2026, 14:43 Nga D.S

Shqipëria e fundit me njohuritë/ Analiza: Si po transformohet ekonomia

Transformimi digjital në Ballkanin Perëndimor po kalon nga aksesi në internet drejt një përdorimi më cilësor, ndonëse me ritme të ndryshme midis qytetarëve dhe bizneseve.

Bazuar në gjetjet e detajuara të raportit DESI 2025 nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC), vërehet zhvillim pozitiv në mbulimin me rrjete celulare 4G dhe një rritje të ndjeshme të kompetencave digjitale bazë; megjithatë, mbetet ende një hendek i konsiderueshëm në krahasim me standardet e Bashkimit Europian, veçanërisht në adoptimin e teknologjisë 5G dhe integrimin e inteligjencës artificiale në biznese dhe njohuritë e dobëta të popullatës mbi mjetet digjitale.

Serbia, lideri digjital në rajon

Serbia është motori teknologjik i rajonit, me treguesit më të lartë në integrimin e teknologjisë nga bizneset. Rreth 7% e bizneseve serbe përdorin inteligjencën artificiale, rreth 25% përdorin Cloud dhe gjithashtu 28.4% përdorin analizim të dhënash.

Aftësitë digjitale janë pika e fortë e Serbisë, ku specialistët e TIK-ut përbëjnë 4.3% të fuqisë punëtore, duke iu afruar mesatares së BE-së, dhe 33.6 për qind e popullatës zotëron njohuritë digjitale bazë. Infrastruktura është shumë e avancuar me 73% mbulim VHCN, duke përgatitur terrenin për 5G.

Edhe në shërbimet publike Serbia qëndron lart me 69% të qytetarëve që përdorin e-Government, ndërsa shitjet online nga bizneset arrijnë në 30.2%, duke treguar një ekonomi digjitale të mirëfilltë dhe të maturuar. Serbia është pozicionuar si lideri industrial i rajonit në aspektin digjital, duke u afruar më shumë se kushdo tjetër me standardet e Bashkimit Europian.

Ky shtet ka arritur të krijojë një ekosistem ku inovacioni është prioritet, duke regjistruar shifrat më të larta të bizneseve që përdorin inteligjencën artificiale, analizën e të dhënave masive (Big Data) dhe faturimin elektronik. Qytetarët serbë posedojnë aftësitë digjitale më të avancuara në rajon, falë një numri të madh specialistësh të TIK-ut.

Shqipëria, shërbimet publike bëhen digjitale, por qytetarët dobët me njohuritë

Në Shqipëri transformimi digjital ka ecur me dy shpejtësi të ndryshme. Nga njëra anë, vendi shënon performancën më të lartë në sferën e shërbimeve publike digjitale, ku portali e-Albania ka arritur të integrojë pothuajse të gjitha ndërveprimet e qytetarëve me shtetin, duke e renditur Shqipërinë në krye për numrin e përdoruesve të e-Government. Megjithatë, kjo arritje në administratë nuk është reflektuar ende plotësisht në sektorin privat.

82% e qytetarëve në Shqipëri që përdorin internetin tashmë ndërveprojnë me shtetin përmes platformave digjitale, ndërsa vetëm 22.9% e ndërmarrjeve përdorin shërbime Cloud dhe 9.2% kanë integruar inteligjencën artificiale në proceset e tyre.

Sa i përket aftësive digjitale, rreth 23.3% e popullsisë zotëron aftësi bazë dhe gjithashtu vendi vuan nga një numër i ulët i specialistëve të TIK-ut, të cilët përbëjnë vetëm 1.8% të fuqisë punëtore.

Infrastruktura mbetet e fortë në mbulimin celular me 98.2% të popullsisë të mbuluar me internet nga telefoni. Bizneset shqiptare mbeten ndër më të ngadaltat në rajon për sa i përket adoptimit të teknologjive të avancuara si shërbimet Cloud dhe analizimi i të dhënave. Ndërsa 24.4% e bizneseve realizuan shitje online vitin e kaluar.

Kosova ka avantazh popullsinë e re

Kosova gëzon një nga nivelet më të larta të depërtimit të internetit në rajon, me 99% të familjeve që kanë akses në internet, kryesisht falë shtrirjes agresive të fibrës optike. Kjo ka krijuar një shoqëri shumë aktive ku 92% e individëve përdorin internetin çdo ditë, kryesisht për komunikim.

Sektori i bizneseve TIK është shumë produktiv, duke kontribuar ndjeshëm në eksporte, por digjitalizimi i bizneseve të tjera mbetet mesatar, pasi vetëm 2.6% e bizneseve kryejnë shitje online, 5.6% përdorën shërbimet Cloud dhe vetëm 1% integruan inteligjencën artificiale në punën e tyre, por sakaq 37.7% e qytetarëve kanë njohuritë digjitale bazë.

Ecuria e Kosovës udhëhiqet nga një popullsi jashtëzakonisht e re dhe vitale, e cila ka diktuar një shkallë shumë të lartë të përdorimit të internetit. Vendi shquhet për mbulimin e gjerë me rrjete broadband, ku investimet në infrastrukturën fikse kanë tejkaluar shumë vende të rajonit, duke u siguruar qytetarëve qasje të shpejtë në internet edhe në zona më të thella.

Maqedonia e Veriut, biznesi po ecën me teknologjinë

Maqedonia e Veriut tregon një ekuilibër interesant, veçanërisht në tregtinë elektronike ku 23% e bizneseve realizojnë shitje online. Rreth 38% e qytetarëve zotërojnë aftësi digjitale bazë, një shifër mbi mesataren e Ballkanit. Infrastruktura broadband mbulon 85% të zonave urbane, por investimet në zonat rurale mbeten pas.

Në shërbimet publike, rreth 52% e popullsisë shfrytëzon portalet qeveritare, ndërsa integrimi i teknologjive të avancuara si Cloud nga bizneset është në nivelin 28 për qind, nga më të lartët në rajon, teksa 8% e bizneseve kanë integruar inteligjencën artificiale në proceset e tyre të punës.

Specialistët e TIK-ut zënë 3.3% të fuqisë punëtore. Në Maqedoninë e Veriut, progresi është më i dukshëm në fushën e tregtisë elektronike dhe harmonizimit të kuadrit ligjor me atë europian.

Bizneset maqedonase kanë treguar një pjekuri të lartë në përdorimin e platformave online për të shitur produktet e tyre, duke udhëhequr rajonin për sa i përket përqindjes së SME-ve që operojnë në e-commerce.

Mali i Zi, qytetarët më vigjilentë për shërbimet digjitale

Mali i Zi shquhet për gatishmërinë e lartë të qytetarëve për të adoptuar shërbime financiare dhe edukative online. 37% e malazezëve përdorin shërbimet digjitale publike dhe aftësitë digjitale bazë te popullsia janë në nivelin 52%. Infrastruktura celulare është shumë e zhvilluar me mbulim 94% të popullsisë me internet 5G. 28% e bizneseve përdorin Cloud dhe 26.4% e bizneseve shesin online.

Mali i Zi ka ndërtuar një profil digjital të orientuar drejt shërbimeve dhe individit. Vendi ka arritur të ketë shkallën më të lartë të përdorimit të bankingut online nga qytetarët, duke reflektuar një besim të lartë te siguria digjitale. Një pikë e fortë e këtij shteti është dëshira e popullsisë për të ndjekur kurse trajnimi online, duke e bërë Malin e Zi një destinacion tërheqës për fuqinë punëtore digjitale globale.

Bosnjë dhe Hercegovina, bizneset mirë me shërbimet e avancuara digjitale

Bosnjë dhe Hercegovina gjendet në një fazë fillestare të transformimit digjital në krahasim me fqinjët e saj. Pengesat kryesore kanë qenë mungesa e një legjislacioni të unifikuar për nënshkrimin elektronik dhe fragmentimi administrativ, gjë që ka vështirësuar krijimin e shërbimeve publike digjitale të integruara. 30.1% e qytetarëve zotërojnë aftësi digjitale në nivelin bazë.

Shërbimet publike digjitale përdoren nga vetëm 43.3% e popullsisë, kryesisht për shkak të mungesës së një infrastrukture të unifikuar të e-ID. Infrastruktura e internetit ka një mbulim të lartë të tipit VHCN në 57.4%. 18.1% e ndërmarrjeve përdorin shërbime Cloud dhe 6.4% përdorin inteligjencën artificiale.

Gjithashtu 24% e bizneseve në Bosnjë shesin online dhe 38.6% e tyre përdorin shërbimet Cloud dhe bëjnë analizë të dhënash./Monitor.al

ballkani perendimor

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet