LIVE UPDATES
Bota

SHBA hap fron të ri kundër karteleve/ Analiza e CNN: Si po përdoren paratë e drogës për të financuar fushatat politike në Meksikë?

Nuk është sekret që grupet e krimit të organizuar meksikan derdhin para në fushatat zgjedhore, veçanërisht në nivel lokal.

25 Korrik 2026, 15:28 Nga E.d
SHBA hap fron të ri kundër karteleve/ Analiza e CNN: Si po
Foto ilustruse

MEKSIKA- Prej dekadash, bosët e drogës me emra si "El Chapo" dhe "El Mencho" kanë qenë shembulli kryesor i luftës amerikane kundër trafikimit të drogës në Meksikë. Tani administrata Trump ka adoptuar një objektiv të ri: politikanë të pasur që supozohet se pranojnë para të pista për të ndihmuar kriminelët.

Thesari i SHBA-së së fundmi akuzoi kartelët se përdorin gjithnjë e më shumë fitimet e tyre të paligjshme për të bërë pagesa në para për fushatat politike meksikane. Qëllimi i tyre, ishte të zgjidhnin kandidatë të gatshëm të mbrojnë kartelet dhe interesat e tyre.

Nuk është sekret që grupet e krimit të organizuar meksikan derdhin para në fushatat zgjedhore, veçanërisht në nivel lokal. Por rrallëherë trajtohet hapur nga zyrtarët meksikanë. Alarmi nga Rrjeti i Zbatimit të Krimeve Financiare i Departamentit të Thesarit shkaktoi një trazirë, me analistët që e panë atë si shenjën më të fundit që Shtetet e Bashkuara duan të ndjekin jo vetëm kapot e kartelit, por edhe të dyshuarit e tyre në qeveri.

Gjatë vitit të fundit, administrata Trump ka hequr vizat amerikane të paktën një guvernatoreje, Marina del Pilar Ávila Olmeda nga shteti meksikan Baja California, dhe shumë kryetarëve bashkie. Dhe në një veprim të rrallë, prokurorët amerikanë ngritën aktakuzë ndaj një guvernatori në detyrë Rubén Rocha Moya nga Sinaloa – për lejen e supozuar të trafikantëve të drogës të veprojnë në këmbim të ryshfeteve dhe mbështetjes elektorale. Si Rocha ashtu edhe Ávila, të cilët janë nga partia në pushtet Morena, kanë mohuar shkeljet.

CNN shkruan se këto veprime shënojnë një ndarje të fortë nga praktika amerikane e trajtimit të mosmarrëveshjeve bilaterale kryesisht pas dyerve të mbyllura, dhe jo ndërhyrjes së hapur në politikën meksikane.

"Kjo është një territor i panjohur në marrëdhëniet SHBA-Meksikë," tha Pamela Starr, një shkencëtare politike në Universitetin e Kalifornisë së Jugut dhe autore e një libri të fundit, "Krijimi i Meksikës: Revolucioni, Reforma dhe Transformimi."

Çfarë ndryshoi?

Administrata Trump ka përqafuar një qasje të ashpër që ka përfshirë etiketimin e kartelëve si organizata terroriste dhe shpërthimin e anijeve të dyshuara të drogës në Karaibe dhe Paqësor. Autoritetet amerikane mund të jenë gjithashtu tani në një pozicion më të mirë se kurrë për të ndjekur penalisht politikanët që ndihmojnë grupet e krimit të organizuar. Falë operacioneve agresive amerikane kundër drogës dhe bashkëpunimit nga Meksika, dhjetëra figura të larta të kartelit janë dërguar në paraburgim amerikan gjatë dy viteve të fundit. 

Vështirë të ndjekësh paratë

Askush nuk e di saktësisht shkallën e donacioneve të kartelit për fushatat politike meksikane, por edhe ish-zyrtarët zgjedhorë pranojnë se shumat janë të konsiderueshme.

"Është një fenomen që ka shpërthyer shumë shpejt," tha Ugalde, duke shtuar se problemi sapo u regjistrua dy dekada më parë, kur ai ishte zyrtar zgjedhor.

Në vitin 2018, ai bashkë-shkroi një raport që vlerësonte se kandidatët për guvernator zakonisht shpenzojnë të paktën 15 herë më shumë për fushata sesa raportojnë autoriteteve. 

Fushatat zakonisht marrin këto fonde në para dhe i shpërndajnë në të njëjtën mënyrë, pa lënë gjurmë financiare. "Askush nuk paguan për një operacion për të nxjerrë votuesit me kartën e American Express," theksonte raporti, i titulluar "Para Nën Tryezë."

Jaime García, një konsulent politik, tha se fushatat janë bërë gjithnjë e më të shtrenjta gjatë dekadave të fundit ndërsa Meksika kaloi nga një shtet me një parti në një demokraci konkurruese. Kjo ka motivuar zyrtarët e partisë të injorojnë rregullat e financimit të fushatave dhe të pranojnë donacione të paligjshme, tha ai.

Rrallëherë donatorët ose përfituesit e fondeve të narkotikëve janë ndjekur penalisht, e lëre më të dënohen. Ka disa arsye për atë dështim. Meksika ka një sistem drejtësie të dobët dhe të mbingarkuar. Dëshmitarët shpesh janë shumë të frikësuar nga kartelët për të dëshmuar në gjykatë. Dhe asnjë nga partitë nuk ka qenë e interesuar të shqyrtojë paratë që rrjedhin në fushatat e tyre.

Ndërsa ndjekja e parave mund të jetë e vështirë, ka edhe shenja të tjera të rolit në rritje të krimit të organizuar në politikë. Më shumë se tridhjetë kandidatë u vranë në prag të zgjedhjeve kombëtare të vitit 2024, dhe qindra të tjerë u tërhoqën nga gara, ndërsa grupet kriminale manovruan për të vendosur aleatët e tyre. Kontrolli politik i qyteteve dhe fshatrave është bërë më i rëndësishëm pasi kartelët janë diversifikuar në aktivitete si shantazhi, prerje ilegale druri dhe shitje droge në vend. Nëse dikur përqendroheshin në sigurimin e autostradave për të dërguar heroinë ose kokainë në Shtetet e Bashkuara, tani kërkojnë të kontrollojnë zyrat e kryetarëve lokalë dhe forcat policore, si dhe të gjithë popullsinë.

Dilema e Sheinbaum

Deklarata e fundit e Thesarit goditi një nga ato aktivitete të reja të kartelit. Shitja e kontrabandës së naftës dhe benzinës është bërë një biznes me vlerë miliarda dollarë në Meksikë, me qeverinë që akuzon grupet kriminale se punojnë ngushtë me zyrtarë dhe biznese të korruptuara. Në disa raste, rrjetet kriminale vjedhin karburant në Meksikë dhe e rishesin atë; në të tjera, ata e kontrabandojnë atë përtej kufirit të SHBA-së.

Alarmi i Thesarit tha se kartelët po përdorin fitimet nga këto shitje për të zgjedhur politikanë të korruptuar meksikanë që ofrojnë akses në "poste kyçe administrative në qeveri" në mënyrë që kriminelët të mund të kontrabandojnë më lehtë karburant dhe të pastrojnë të ardhurat.

Ishte një akuzë e gjerë ndaj politikës meksikane, dhe Sheinbaum u përgjigj me indinjatë. "Çfarë provash kanë?" pyeti ajo në një konferencë për shtyp. Akuza ishte vetëm një pjesë e një valë kritikash amerikane për skemat e mbrojtjes politike të kartelëve.

Ambasadori amerikan në Meksikë, Ronald Johnson, sinjalizoi në prill se administrata Trump po hap një front të ri në luftën kundër drogës, duke paralajmëruar se po vijnë veprime të rëndësishme kundër ryshfetit dhe korrupsionit në Meksikë.

Gati një javë më vonë, Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së njoftoi aktakuzën ndaj Rocha-s dhe nëntë zyrtarëve të tjerë aktualë dhe të mëparshëm të Sinaloas. Ajo i akuzoi ata se bashkëpunonin me kartelin e Sinaloas për të dërguar sasi masive narkotikësh në Shtetet e Bashkuara në këmbim të mbështetjes politike dhe ryshfeteve.

Ndërsa pak kush dyshon se politikanët e korruptuar ofrojnë mbështetje thelbësore për krimin e organizuar, nuk është e qartë se sa shumë politika e administratës Trump mund të dobësojë përfundimisht këto grupe. Kartelët, mafiat më të vogla dhe bandat e rrugës kanë ndikim në bashkitë dhe qeveritë shtetërore në të gjithë vendin dhe kanë thelluar rolin e tyre në ekonomi.

Si kritikët amerikanë ashtu edhe meksikanë thonë se ky vend mungon në një sistem efektiv drejtësie dhe polici të trajnuar mirë, dhe ka nënfinancuar vazhdimisht aparatin e sigurisë. Kartelët forcohen gjithashtu nga kërkesa e fortë amerikane për drogë dhe rrjedha e paligjshme e armëve amerikane përtej kufirit./Dosja.al

shba droga meksika

Sondazh

Poll

“Nuk ia vlen të lexohet"/ Protestuesi gris dokumentin: Përgjigjen ua japim të hënën

“Nuk ia vlen të lexohet"/ Protestuesi gris dokumentin: Përgjigjen ua japim të hënën

Qytetari: Duam rrëzimin e këtij sistemi politik 36-vjeçar

“Ky ka besën e gjarprit"/ Protestuesi: SPAK nis hetimin e Zvërnecit!

Protesta kundër qeverisë/ Aktivisti: Të hënën që në mëngjes do jemi para Parlamentit

Qytetarja nga Durrësi: Rama të largohet sa më parë, bashkë me ministrat

Emigranti: Jep dorëheqjen si e vetmja rrugë e zgjidhje për popullin

Aktivisti Edison Lika: Kemi parë si tërhiqen njerëzit zvarrë nga shtëpitë

I moshuari: Kjo qeveri nuk ka bërë asgjë, duke nisur nga shkelja e të drejtave ndërkombëtare

Bie zjarr në Malin e Çipinit, era e fortë favorizon përhapjen e flakëve

Qytetarët nisin marshimin drejt Kryeministrisë:Ju erdhi fundi

Protesta zhvendoset në Mynih, qytetarët kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Rama

Po trafikonte 11 kilogramë kokainë, arrestohet një shqiptar në Itali

Berisha: Gjesti i Ramës për fëmijën autik tregon se është një birbo

Berisha: Guvernatori dhe Banka e Shqipërisë kanë përgjegjësi të madhe për heshtjen e tyre

Berisha: Do ndërmerren hapa të tjera të rëndësishëm që shqiptarët të kenë një PD të ripërtërirë

Berisha: Pas përfundimit të procesit të brendshëm në PD do të riformulojmë axhendën

Berisha:Narko-euro i ka dhënë një goditje fatale turizmit, ne do ndërmarrim tre hapa për rimëkëmbjen

Nga minimumi jetik te dyfishimi i pagave/ Berisha: Ja tre masat tona për uljen e çmimeve

U mbajt peng për rreth 4 orë nga ish-partneri, momenti kur efektivi i RENEA-s liron 24-vjeçaren

Momenti kur Refit Buzi merr në krah ish-partneren dhe e lë të lirë në cep të rrugës

Berisha: Rama po bën gjithçka për konfrontim, ftoj qytetarët të protestojnë për këtë çështje

Berisha: Dallga e lëvizjes jo vetëm që nuk po shuhet, por po bëhet më tronditëse për regjimin e tij

Përplasja mes Ramës dhe Braçes në mbledhjen e socialistëve, shpërthen deputeti

Revolta kundër qeverisë/ Qytetarët nisin marshimin drejt Kryeministrisë

Rita Ora zbulon aksesorin që nuk e ndan kurrë nga vetja: Si shqiptare jam rritur me bestytni

Momenti kur policia dhe ambulanca shkojnë në vendin e ngjares

Arrestohet 16-vjeçari me mbi 300 doza kokainë dhe cannabis gati për shitje

A do të rikthehet këngëtarja Era Istrefi në skenën muzikore me një projekt të ri?

Rama u shpërndanë "Besën"/ Socialistët vendosin syzet për ta lexuar pa humbur kohë

Rama mban fjalën para grupit parlamentar: Ata janë matësi i standardeve tona

Rama: Besa është metoda që ky cikël të kthehet në një përvojë të re për qytetarët

Rama: Kjo është kthesa e mandatit tonë, vendimet tona mos të përjetohen si prerje në besë

Rama sulmon Administratën: Kanë ‘parkuar’ fytyrën në vend të prapanicës

"Pa të do ishte çështje shqiptare"/ Rama: Emri i Trump, globalizoi protestën

Nëna e moshuar me djalin me spektër autik u sulmua nga policia, Rama: Atë e përdhunuan protestuesit

Rama sulmon qytetarët e protestës së djeshme: Bulevardi u zbraz nga Flamingot

Policia i sulmoi me spraj me piper, i mituri me aftësi ndryshe me nënën e tij me lot në sy

Policia i sulmoi me spraj me piper, i mituri me aftësi ndryshe me nënën e tij me lot në sy

Rama shpërthen nga qytetarëve: Video të deformuara, ndërhyrje brutale nga jashtë

Rama: Askush nuk e kishte imagjinuar që në bulevardin ku vriteshin protestuesit

Rama sulmon protestuesit: Në protestë individë me agjendë politike, përfshi disa eurodeputetë

Rama: Doli në protestë se nuk merrte dot shërbime në poliklinikë

Administrata apo mjekët? Si gënjeu Rama për arsyet që nëna e shokut të tij doli në protestë

Vëllai i viktimës tregon fjalët e autorit: Do të fejohemi sërish ose do ju vras të gjithëve

Padia e Erion Veliajt kundër Ols Dados, kryebashkiaku mbërrin në Gjykatën Administrative

Dita e 54-të e revoltës/ Protestuesit nisin marshimin nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

U tërhoq zvarrë nga policia, lirohet aktivisti Edison Lika: Më i fortë se kur hyra

'The Odyssey' filmi i regjisorit Christopher Nolan arkëtoi 264 milionë dollarë

E paprecedentë/ Momenti kur patronazhistët tentojnë të rrëmbejnë qytetarin në protestë

Berisha: Rama erdhi për të marrë në dorë reformën territoriale, varrosi një punë 1-vjeçare...