LIVE UPDATES
Aktualitet

Pse kompanitë po zhvendosen në Ballkanin Perëndimor (por jo në Shqipëri)

Pandemia Covid-19 dhe ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit që solli ajo, i nxitën kompanitë europiane të largonin pikat e tyre të prodhimit nga Kina dhe t’i afronin në Europë.

27 Tetor 2024, 07:19 Nga r.ll
Pse kompanitë po zhvendosen në Ballkanin Perëndimor (por jo
foto ilustruese

TIRANË- Afërsia me BE-në, fuqia punëtore e kualifikuar dhe kostot e ulëta të punës po tërheqin gjithnjë e më shumë investitorë në rajon, ndërsa prodhimi i qëndrueshëm dhe ulja e emetimeve CO2, paraqesin mundësi të rëndësishme për rritjen ekonomike.

Pandemia Covid-19 dhe ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit që solli ajo, i nxitën kompanitë europiane të largonin pikat e tyre të prodhimit nga Kina dhe t’i afronin në Europë.

“Near-shoring” nënkupton zhvendosjen e pikave të prodhimit ose veprimtarive të tjera në BE ose rajonet e saj fqinje (si Ballkani Perëndimor), me qëllim që të jenë më afër tregjeve europiane.

Një studim i fundit, i kryer nga Instituti i Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (WIIW), në bashkëpunim me dhomat e tregtisë së gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, Bosnjë-Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia), analizoi gjendjen e veprimtarisë “near-shoring” në Ballkanin Perëndimor dhe zbuloi se me të vërtetë po ndodh ky afrim, veçanërisht në Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë dhe Maqedoni të Veriut, ku flukset hyrëse të Investimeve të Huaja Direkte (IHD), midis viteve 2020 dhe 2023, ishin dukshëm më të larta.

“Analiza jonë ka nxjerrë në pah raste konkrete të veprimtarisë “near shoring”, në pesë nga gjashtë ekonomitë e Ballkanit Perëndimor: Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë, Maqedoni e Veriut dhe Serbi”, thotë Branimir Jovanović, ekonomist në institutin WIIW dhe autori kryesor i studimit.

Ai gjithashtu vë në dukje se janë nisur projekte të rëndësishme të energjisë së ripërtëritshme në Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Mal të Zi, Maqedoni të Veriut dhe Serbi.

“Kjo reflekton potencialin e rajonit në tranzicionin e gjelbër”, shton Jovanović.

Kompanitë aziatike kërkojnë afërsi me BE-në

Kompanitë e huaja industriale po përqendrohen gjithnjë e më shumë në Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë, Maqedoni të Veriut dhe Serbi, ku një numër i dukshëm kompanish vijnë nga Kina, Japonia dhe Koreja e Jugut.

“Firmat aziatike po ndjekin një qasje shumë strategjike, duke i pozicionuar qëllimisht pikat e tyre të prodhimit pranë bërthamës ekonomike të BE-së, në mënyrë që të kenë zinxhirë furnizimi më të shkurtër”, shpjegon Jovanović.

Si pjesë e studimit, 17 investitorë të huaj në Ballkanin Perëndimor, u intervistuan rreth synimeve të tyre. Ata konfirmuan rëndësinë e afrimit të pikave të prodhimit pranë BE-së, me qëllim për të zbutur ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit dhe rreziqet gjeopolitike. Ata gjithashtu theksuan rëndësinë e mbrojtjes së mjedisit dhe uljes së emetimeve CO2.

“Nëse furnizuesit vendas bëjnë përparim në dekarbonizimin e operacioneve ekonomike, ata kanë shanse për t’u integruar në zinxhirët e furnizimit ndërkombëtar dhe për t’u zgjeruar”, shton Jovanović.

Investitorët janë optimistë për rajonin

Një studim i 65 kompanive të huaja që kanë investuar në Ballkanin Perëndimor thekson vendndodhjen e favorshme gjeografike të rajonit, fuqinë punëtore të kualifikuar dhe kostot konkurruese të punës.

Sidoqoftë, mbeten disa probleme të tjera, si qeverisja e dobët, korrupsioni, sundimi i dobët i ligjit, institucionet e pazhvilluara dhe infrastruktura e papërshtatshme.

Pavarësisht këtyre sfidave, 72% e të anketuarve u shprehën se ishin të kënaqur me investimin e tyre në rajon, dhe 11% thanë se i kanë zhvendosur veprimtaritë nga vende më të largëta, për të qenë më afër BE-së.

Dy të tretat e kompanive të huaja, e shohin Ballkanin Perëndimor si një rajon premtues për investime të gjelbra. Shumë do të rrisnin investimet nëse do të kishte përparim me dekarbonizimin.

Një sondazh paralel i 382 kompanive vendase, zbulon se si po përgjigjen ato ndaj shtytjeve për një prodhim më ekologjik. Rezultatet tregojnë se dy të tretat e bizneseve në Ballkanin Perëndimor janë të vetëdijshme për strategjitë për të ulur emetimet CO2, duke e njohur këtë ndryshim si një portë për rritjen e eksporteve në BE.

Sidoqoftë, shumica pajtohen se do të nevojitet mbështetje financiare për të bërë përparim të dukshëm.

“Përveç trajtimit të problemeve të njohura, si qeverisja e dobët, korrupsioni dhe infrastruktura e mangët, qeveritë e gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor, duhet të kenë përparësi ndihmën e kompanive vendase për t’u bërë më të qëndrueshme nga ana mjedisore dhe për të nxitur bashkëpunimin më të ngushtë me investitorët e huaj”, thotë Jovanović.

“Kompanitë austriake në veçanti, të cilat kanë reputacion të mirë në teknologjitë mjedisore, do të përfitojnë shumë nga përpjekje të tilla në të ardhmen”./MONITOR

kompanite ne ballkanin perendimor shqiperi

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës