LIVE UPDATES
Aktualitet

Pse kompanitë po zhvendosen në Ballkanin Perëndimor (por jo në Shqipëri)

Pandemia Covid-19 dhe ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit që solli ajo, i nxitën kompanitë europiane të largonin pikat e tyre të prodhimit nga Kina dhe t’i afronin në Europë.

27 Tetor 2024, 07:19 Nga r.ll
Pse kompanitë po zhvendosen në Ballkanin Perëndimor (por jo
foto ilustruese

TIRANË- Afërsia me BE-në, fuqia punëtore e kualifikuar dhe kostot e ulëta të punës po tërheqin gjithnjë e më shumë investitorë në rajon, ndërsa prodhimi i qëndrueshëm dhe ulja e emetimeve CO2, paraqesin mundësi të rëndësishme për rritjen ekonomike.

Pandemia Covid-19 dhe ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit që solli ajo, i nxitën kompanitë europiane të largonin pikat e tyre të prodhimit nga Kina dhe t’i afronin në Europë.

“Near-shoring” nënkupton zhvendosjen e pikave të prodhimit ose veprimtarive të tjera në BE ose rajonet e saj fqinje (si Ballkani Perëndimor), me qëllim që të jenë më afër tregjeve europiane.

Një studim i fundit, i kryer nga Instituti i Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (WIIW), në bashkëpunim me dhomat e tregtisë së gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, Bosnjë-Hercegovina, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia), analizoi gjendjen e veprimtarisë “near-shoring” në Ballkanin Perëndimor dhe zbuloi se me të vërtetë po ndodh ky afrim, veçanërisht në Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë dhe Maqedoni të Veriut, ku flukset hyrëse të Investimeve të Huaja Direkte (IHD), midis viteve 2020 dhe 2023, ishin dukshëm më të larta.

“Analiza jonë ka nxjerrë në pah raste konkrete të veprimtarisë “near shoring”, në pesë nga gjashtë ekonomitë e Ballkanit Perëndimor: Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë, Maqedoni e Veriut dhe Serbi”, thotë Branimir Jovanović, ekonomist në institutin WIIW dhe autori kryesor i studimit.

Ai gjithashtu vë në dukje se janë nisur projekte të rëndësishme të energjisë së ripërtëritshme në Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Mal të Zi, Maqedoni të Veriut dhe Serbi.

“Kjo reflekton potencialin e rajonit në tranzicionin e gjelbër”, shton Jovanović.

Kompanitë aziatike kërkojnë afërsi me BE-në

Kompanitë e huaja industriale po përqendrohen gjithnjë e më shumë në Shqipëri, Bosnjë-Hercegovinë, Kosovë, Maqedoni të Veriut dhe Serbi, ku një numër i dukshëm kompanish vijnë nga Kina, Japonia dhe Koreja e Jugut.

“Firmat aziatike po ndjekin një qasje shumë strategjike, duke i pozicionuar qëllimisht pikat e tyre të prodhimit pranë bërthamës ekonomike të BE-së, në mënyrë që të kenë zinxhirë furnizimi më të shkurtër”, shpjegon Jovanović.

Si pjesë e studimit, 17 investitorë të huaj në Ballkanin Perëndimor, u intervistuan rreth synimeve të tyre. Ata konfirmuan rëndësinë e afrimit të pikave të prodhimit pranë BE-së, me qëllim për të zbutur ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit dhe rreziqet gjeopolitike. Ata gjithashtu theksuan rëndësinë e mbrojtjes së mjedisit dhe uljes së emetimeve CO2.

“Nëse furnizuesit vendas bëjnë përparim në dekarbonizimin e operacioneve ekonomike, ata kanë shanse për t’u integruar në zinxhirët e furnizimit ndërkombëtar dhe për t’u zgjeruar”, shton Jovanović.

Investitorët janë optimistë për rajonin

Një studim i 65 kompanive të huaja që kanë investuar në Ballkanin Perëndimor thekson vendndodhjen e favorshme gjeografike të rajonit, fuqinë punëtore të kualifikuar dhe kostot konkurruese të punës.

Sidoqoftë, mbeten disa probleme të tjera, si qeverisja e dobët, korrupsioni, sundimi i dobët i ligjit, institucionet e pazhvilluara dhe infrastruktura e papërshtatshme.

Pavarësisht këtyre sfidave, 72% e të anketuarve u shprehën se ishin të kënaqur me investimin e tyre në rajon, dhe 11% thanë se i kanë zhvendosur veprimtaritë nga vende më të largëta, për të qenë më afër BE-së.

Dy të tretat e kompanive të huaja, e shohin Ballkanin Perëndimor si një rajon premtues për investime të gjelbra. Shumë do të rrisnin investimet nëse do të kishte përparim me dekarbonizimin.

Një sondazh paralel i 382 kompanive vendase, zbulon se si po përgjigjen ato ndaj shtytjeve për një prodhim më ekologjik. Rezultatet tregojnë se dy të tretat e bizneseve në Ballkanin Perëndimor janë të vetëdijshme për strategjitë për të ulur emetimet CO2, duke e njohur këtë ndryshim si një portë për rritjen e eksporteve në BE.

Sidoqoftë, shumica pajtohen se do të nevojitet mbështetje financiare për të bërë përparim të dukshëm.

“Përveç trajtimit të problemeve të njohura, si qeverisja e dobët, korrupsioni dhe infrastruktura e mangët, qeveritë e gjashtë shteteve të Ballkanit Perëndimor, duhet të kenë përparësi ndihmën e kompanive vendase për t’u bërë më të qëndrueshme nga ana mjedisore dhe për të nxitur bashkëpunimin më të ngushtë me investitorët e huaj”, thotë Jovanović.

“Kompanitë austriake në veçanti, të cilat kanë reputacion të mirë në teknologjitë mjedisore, do të përfitojnë shumë nga përpjekje të tilla në të ardhmen”./MONITOR

kompanite ne ballkanin perendimor shqiperi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje