LIVE UPDATES
Aktualitet

Hakerimi i kartave të kreditit u shtua gjatë pandemisë, si iu grabitën paratë qytetares: Ishin harxhuar për bileta avioni, s'lëviza gjatë pandemisë

Por çudia qëndronte në faktin se asaj nuk i vinin në telefon asnjë mesazh për lëvizjet që kryeshin përmes kartës. Gjithashtu, nga vëzhgimi i llogarisë, shihej se karta e kreditit mbushej nga llogaria e kursimit, kur zbrazej, sa herë kryheshin blerjet online.

7 Nëntor 2022, 15:33 Nga k.m.
Hakerimi i kartave të kreditit u shtua gjatë pandemisë, si iu
Foto ilustruese

“Verën e kaluar u përballa me një situatë të çuditshme ku teksa kërkoja në sportelin e një prej bankave të njohura në Tiranë të tërhiqja një shumë parash afro 4 mln lekë, mësova se në kartë nuk kisha asnjë qindarkë. Madje edhe në llogarinë time të kursimit, po në këtë bankë, ku më hidhej një pagesë në formë honorari, nuk kishte asnjë qindarkë. Pasi kërkoj një lëvizje të llogarisë për periudhën e fundit, mësova se kisha qenë unë që kisha kryer shumë shpenzime gjatë një periudhe një vjeçare, prej 2020. E në fakt në atë periudhë unë as që kisha lëvizur nga Shqipëria, si mjeke në profesion që jam. Por nga llogaria ime e kartës së kreditit ishin tërhequr cash, ishin blerë bileta avioni dhe madje edhe ishin kryer dhe blerje veshjesh online”.

Kështu tregon për gazetën “SI”, një qytetare e cila rastin e saj e ka denoncuar në prokurorinë e Tiranës, ku prej nje viti kanë nisur hetimet për vjedhjen e parave nga llogaritë e saj. Por çudia qëndronte në faktin se asaj nuk i vinin në telefon asnjë mesazh për lëvizjet që kryeshin përmes kartës. Gjithashtu, nga vëzhgimi i llogarisë, shihej se karta e kreditit mbushej nga llogaria e kursimit, kur zbrazej, sa herë kryheshin blerjet online.

Teksa prokuroria nuk e ka thënë akoma fjalën e saj, eksperti i IT, Ermand Mertenika në një prononcim për “SI”, thotë se gjatë periudhës së pandemisë, rreziku për hakërimin e të dhënave bankare u shtua shumë.

“Gjatë periudhës së karantinës, njerëzit reduktuan kontaktet dhe shtuan kontaktin në botën virtuale, transferimet e parave, blerjet online, ishin një arenë që u bënë pre e sulmeve të hakërave. Hakërimi nuk është një element kriminologjen i lidhur në rrjet dhe bëhet në komunikim me njëri-tjetrin. Nuk është thjesht një person i aftë nga ana kompjuterike por është një rrjet në komunikim me njëri-tjetrin që merret me thyerjen e paswordeve të ndryshme, qoftë në data centereve të bankave apo të tjera,”- thotë Mertenika.

Sipas ekspertit të IT Ermand Mertenika, në periudhën e pandemisë, kishte aktivitet të lartë të blerjeve online, por kjo është me rrisk.

“Gjëja e parë që duhet të kemi parasysh kur kryejmë blerje online është e nevojshme të kemi fire wall, lejon komunikimin në mënyrë të sigurt, të serverave ku do të blesh, pra është një mur mbrojtës konkretisht në kompjuter e më pas dhe në telefon.

Dua t’i sugjeroj të gjithë personave që kryejnë transaksione apo blerje online që kërkojnë siguri, por nuk arrihet asnjëherë 100 përqind, pasi rrjeti është shumë i madh dhe të aftë të thhyejnë murin e  sigurisë, duhet të aktivizojnë firewalle, për tu mbrojtur nga krimet kibernetike. Së dyti duhet të instalohen antiviruset dhe të kryhet upditimi i softwareve.

Por dhe navigimi në internet, klikimi i faqeve jo të sigurta, sipas ekspertit të IT përbën rrezik për vjedhjen e të dhënave.

“Ka patur persona që u kanë ardhur emaile të ccuditshme si psh, jeni fitues i llotarisë etj, këto kërkojnë të dhëna, ku të kërkojnë të hapësh të dhëna bankare, apo ID, gjithashtu kërkojnë të transferosh shumë të vogël parash për të marrë çmimin e fituar. Një pjesë e këtyre personave ka patur raste që e kanë plotësuar dhe kanë rënë pre e rrjetit kibernetik. Gjurmimi i tyre është i pamundur në pjesën më të madhe të rasteve”, thotë Mertenika.

Në lidhje me rastin që po heton prokuroria për vjedhjen e depozitës së kursimit, eksperti i IT thotë se ka patur raste që krimet kibernetike kanë kapur shuma deri në 600 mijë euro të vjedhura në depozitat bankare dhe rrjeti ka qenë i shpërndarë në disa vende të botës.  Dhe gjurmimi është i vështirë në kohë reale.

Mertenika thotë se targeti është sektori financiar dhe telefoni është shumë i rëndësishëm ku shumë prej njerëzve kanë instaluar shërbimet bankare. Ndaj sipas tij llogaritë duhen mbyllur.

“Edhe e-banking i instaluar në kompjuter përbën rrezik. Nuk duhen hapur këto shërbime bankare online nëse nuk keni instaluar firewall apo antivirus. Pasi mungesa e tyre lehtëson sulmet kibernetike dhe vjedhjen e depozitave bankare."

Mertenika thotë se pjesë e sulmeve kibernetike janë dhe klonimi i kartave të kreditit, visa dhe debit. Sipas tij, ndonëse dhe vetë bankat kanë rritur nivelin e sigurisë, në treg tregtohen disa pajisje  screemins që me anë të sensorëve ata kopjojnë informacionin privat. Kartat vetë e kanë  cheep-in që mban informacion e cila e ruan kartën nga kopjimi, por dhe këto pajisje që mund të vendosen në bankomat rrezikojnë kopjimin e të dhënave të kartës.

Po si mund ta dallojmë që na vidhen të dhënat e kartës në bankomate?

Eksperti Mertenika thotë se një njeri i zakonshëm nuk e kupton dot.

“Nëse në bankomat, te pjesa e vendosjes së kartës, është e zhvendosshme, do të thotë se është e modifikuar. Ose nëse në pjesën e butonave në bankomat, ka vështirësi në shtypje, është me risk dhe ka dicka që nuk shkon. Por ka dhe persona që vendosin kamera pranë bankomateve. Ndaj duhet patur kujdes”, thotë për gazetën “SI”, Ermand Mertenika.

grabitjet online

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës