LIVE UPDATES
Aktualitet

‘Fëmijët e pandemisë’ kanë mbetur prapa! Kanë vonesa në të folur dhe janë më nevrikë

Fëmijët kanë qenë të izoluar me nëna që kanë kaluar vetë një periudhë të vështirë. Edhe studimet tregojnë se “fëmijët e pandemisë” janë mbrapa.

14 Qershor 2022, 17:25 Nga k.m.
‘Fëmijët e pandemisë’ kanë mbetur prapa!
Foto ilustruese

Mungesa e ndërveprimit me të tjerët për shkak të izolimit në vitet e tyre më vendimtare të zhvillimit, i ka lënë foshnjat e lindura gjatë pandemisë me probleme në të folur dhe i ka bërë më nevrikë. Ky është përfundimi ku kanë dalë disa studime të bëra në botë, të cilat janë reflektuar edhe në Shqipëri. Ekspertët në vend shprehen se ka pasur një tendencë ndryshimi përsa u përket fëmijëve të lindur gjatë pandemisë. Psikologe Migena Kurushi thotë për Gazetasi.al se pas pandemisë ka pasur rritje të rasteve klinike.

“U shtuan rastet si për ndjekje terapeutike ashtu edhe për konsulta”, thotë Kurushi.

Ajo shton se shqetësimet e prindërve kanë qenë kryesisht mbi vonesën gjuhësore, kjo dhe për shkak të mbylljes së fëmijëve në një ambient ku lojërat e tyre kanë qenë telefoni dhe teknologjia.

“Fëmijët të cilët kanë ardhur për konsulta ose terapi janë të moshës 2-3 vjeç”, thotë Kurushi. Pra, janë fëmijë që kanë lindur në fillim të pandemisë ose pak para pandemisë. Ndërkohë, psikologia për fëmijë, Lorela Garuli thotë për Gazetasi.al se një problem i asaj periudhe që ka ndikuar edhe në zhvillimin, evoluimin, komunikimin e bebeve ka qenë edhe izolimi i nënave të reja.

Raporti i tyre me mëmësinë dhe momentet e para kanë qenë të vështira për nënat që në periudhën më të bukur të tyre ishin të izoluara.

“Nënat e reja kanë pasur më shumë depresion postpartum, ankth dhe pamundësia për të takuar të afërmit, për të kërkuar ndihmë, për të ndarë pak më shumë eksperiencën e tyre mund të ketë qenë shkaku kryesor që ka nxitur dhe vështirësitë tek bebet”, thotë Garuli.

Fëmijët kanë qenë të izoluar me nëna që kanë kaluar vetë një periudhë të vështirë. Edhe studimet tregojnë se “fëmijët e pandemisë” janë mbrapa. Dominique Spencer, e cila drejton një qendër për fëmijët, zbuloi se shumë fëmijë tani janë më pak të avancuar nga pikëpamja sociale sesa ata që ishin para fillimit të pandemisë.

Studimet kanë zbuluar gjithashtu se fëmijët e lindur pas marsit 2020 kanë më pak gjasa të jenë në gjendje të bëjnë tingujt e parë sesa bashkëmoshatarët e tyre në këtë moshë dhe ende nuk kanë zhvilluar aftësi sociale si ndarja dhe pritja duke çuar në më shumë grindje dhe nerva.

Shkencëtarët duke përfshirë Dana Suskind, kirurge në Universitetin e Çikagos, thonë se pas ndryshimit qëndron mungesa e kontaktit social me familjen dhe të afërmit për shkak të kufizimeve. Ndikimi afatgjatë i pandemisë tek fëmijët nuk është ende i qartë, por ekspertët kanë paralajmëruar se mbajtja e fëmijëve larg bashkëmoshatarëve të tyre për një kohë të gjatë me izolime, me siguri do të ketë dëmtuar zhvillimin e tyre. Spencer shpjegon se normalisht foshnjat fillojnë të ecin dhe bëhen më aktivë fizikisht gjatë muajve të pranverës dhe verës.

Por që nga valët e Covid, ajo nuk e ka parë që kjo të ndodhë aq shpesh.

"Ata janë ende duke u rritur, sepse rriten gjithmonë, por është me një ritëm më të ngadaltë", thotë ajo.

Dëshmi të mëtejshme të zhvillimit më të ngadaltë tek fëmijët më të vegjël u zbuluan edhe nga Emily Levitt, nënkryetare e një prej rrjeteve më të mëdha të mësimdhënies në Amerikë të quajtur "Sylvan Learning". Ajo tha se kohët e fundit janë mbytur me kërkesa për mësime nga prindërit me fëmijë nën tre vjeç.

“Shpesh na bëhet pyetja: “A është pandemia fajtore apo janë fëmijët prapa?”, shpjegoi ajo.

"Dhe arritja e përgjigjes së saktë për çdo fëmijë nuk është gjithmonë e lehtë".

Dëshmitë shkencore për vonesa në zhvillimin e fëmijëve në kohën e Covid kanë treguar pikërisht këtë që thonë ekspertët. Një punim i botuar në revistën kërkimore JAMA në janar të këtij viti, i cili shqyrtoi 225 fëmijë të lindur në vitin 2020, zbuloi se foshnjat kishin më pak gjasa të zvarriteshin dhe të buzëqeshnin me veten në pasqyrë brenda gjashtë muajve. Studimi gjithashtu tregoi se ata kishin reduktuar aftësitë sociale dhe të zgjidhjes së problemeve.

Edhe një anketë në Mbretërinë e Bashkuar me mësuesit, e publikuar muajin e kaluar, zbuloi se ata që mësonin fëmijët në fillimet e tyre tani po shihnin më shumë kafshime dhe goditje në klasë sesa më parë. Organizata "Ofsted" në Britani ka treguar gjithashtu në një raport se fëmijët po luftojnë me aftësitë bazë si të shkruarit dhe të folurit në vazhdën e pandemisë.

Disa mësues madje thanë se kishin parë se të rinjve u mungonte besimi në aktivitetet në grup dhe kishin vështirësi për të ndarë dhe për të ndërruar lodrat./GazetaSI 

pandemia e koronavirusit ne shqiperi

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës