LIVE UPDATES
Aktualitet

‘Fëmijët e pandemisë’ kanë mbetur prapa! Kanë vonesa në të folur dhe janë më nevrikë

Fëmijët kanë qenë të izoluar me nëna që kanë kaluar vetë një periudhë të vështirë. Edhe studimet tregojnë se “fëmijët e pandemisë” janë mbrapa.

14 Qershor 2022, 17:25 Nga k.m.
‘Fëmijët e pandemisë’ kanë mbetur prapa!
Foto ilustruese

Mungesa e ndërveprimit me të tjerët për shkak të izolimit në vitet e tyre më vendimtare të zhvillimit, i ka lënë foshnjat e lindura gjatë pandemisë me probleme në të folur dhe i ka bërë më nevrikë. Ky është përfundimi ku kanë dalë disa studime të bëra në botë, të cilat janë reflektuar edhe në Shqipëri. Ekspertët në vend shprehen se ka pasur një tendencë ndryshimi përsa u përket fëmijëve të lindur gjatë pandemisë. Psikologe Migena Kurushi thotë për Gazetasi.al se pas pandemisë ka pasur rritje të rasteve klinike.

“U shtuan rastet si për ndjekje terapeutike ashtu edhe për konsulta”, thotë Kurushi.

Ajo shton se shqetësimet e prindërve kanë qenë kryesisht mbi vonesën gjuhësore, kjo dhe për shkak të mbylljes së fëmijëve në një ambient ku lojërat e tyre kanë qenë telefoni dhe teknologjia.

“Fëmijët të cilët kanë ardhur për konsulta ose terapi janë të moshës 2-3 vjeç”, thotë Kurushi. Pra, janë fëmijë që kanë lindur në fillim të pandemisë ose pak para pandemisë. Ndërkohë, psikologia për fëmijë, Lorela Garuli thotë për Gazetasi.al se një problem i asaj periudhe që ka ndikuar edhe në zhvillimin, evoluimin, komunikimin e bebeve ka qenë edhe izolimi i nënave të reja.

Raporti i tyre me mëmësinë dhe momentet e para kanë qenë të vështira për nënat që në periudhën më të bukur të tyre ishin të izoluara.

“Nënat e reja kanë pasur më shumë depresion postpartum, ankth dhe pamundësia për të takuar të afërmit, për të kërkuar ndihmë, për të ndarë pak më shumë eksperiencën e tyre mund të ketë qenë shkaku kryesor që ka nxitur dhe vështirësitë tek bebet”, thotë Garuli.

Fëmijët kanë qenë të izoluar me nëna që kanë kaluar vetë një periudhë të vështirë. Edhe studimet tregojnë se “fëmijët e pandemisë” janë mbrapa. Dominique Spencer, e cila drejton një qendër për fëmijët, zbuloi se shumë fëmijë tani janë më pak të avancuar nga pikëpamja sociale sesa ata që ishin para fillimit të pandemisë.

Studimet kanë zbuluar gjithashtu se fëmijët e lindur pas marsit 2020 kanë më pak gjasa të jenë në gjendje të bëjnë tingujt e parë sesa bashkëmoshatarët e tyre në këtë moshë dhe ende nuk kanë zhvilluar aftësi sociale si ndarja dhe pritja duke çuar në më shumë grindje dhe nerva.

Shkencëtarët duke përfshirë Dana Suskind, kirurge në Universitetin e Çikagos, thonë se pas ndryshimit qëndron mungesa e kontaktit social me familjen dhe të afërmit për shkak të kufizimeve. Ndikimi afatgjatë i pandemisë tek fëmijët nuk është ende i qartë, por ekspertët kanë paralajmëruar se mbajtja e fëmijëve larg bashkëmoshatarëve të tyre për një kohë të gjatë me izolime, me siguri do të ketë dëmtuar zhvillimin e tyre. Spencer shpjegon se normalisht foshnjat fillojnë të ecin dhe bëhen më aktivë fizikisht gjatë muajve të pranverës dhe verës.

Por që nga valët e Covid, ajo nuk e ka parë që kjo të ndodhë aq shpesh.

"Ata janë ende duke u rritur, sepse rriten gjithmonë, por është me një ritëm më të ngadaltë", thotë ajo.

Dëshmi të mëtejshme të zhvillimit më të ngadaltë tek fëmijët më të vegjël u zbuluan edhe nga Emily Levitt, nënkryetare e një prej rrjeteve më të mëdha të mësimdhënies në Amerikë të quajtur "Sylvan Learning". Ajo tha se kohët e fundit janë mbytur me kërkesa për mësime nga prindërit me fëmijë nën tre vjeç.

“Shpesh na bëhet pyetja: “A është pandemia fajtore apo janë fëmijët prapa?”, shpjegoi ajo.

"Dhe arritja e përgjigjes së saktë për çdo fëmijë nuk është gjithmonë e lehtë".

Dëshmitë shkencore për vonesa në zhvillimin e fëmijëve në kohën e Covid kanë treguar pikërisht këtë që thonë ekspertët. Një punim i botuar në revistën kërkimore JAMA në janar të këtij viti, i cili shqyrtoi 225 fëmijë të lindur në vitin 2020, zbuloi se foshnjat kishin më pak gjasa të zvarriteshin dhe të buzëqeshnin me veten në pasqyrë brenda gjashtë muajve. Studimi gjithashtu tregoi se ata kishin reduktuar aftësitë sociale dhe të zgjidhjes së problemeve.

Edhe një anketë në Mbretërinë e Bashkuar me mësuesit, e publikuar muajin e kaluar, zbuloi se ata që mësonin fëmijët në fillimet e tyre tani po shihnin më shumë kafshime dhe goditje në klasë sesa më parë. Organizata "Ofsted" në Britani ka treguar gjithashtu në një raport se fëmijët po luftojnë me aftësitë bazë si të shkruarit dhe të folurit në vazhdën e pandemisë.

Disa mësues madje thanë se kishin parë se të rinjve u mungonte besimi në aktivitetet në grup dhe kishin vështirësi për të ndarë dhe për të ndërruar lodrat./GazetaSI 

pandemia e koronavirusit ne shqiperi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë