LIVE UPDATES
Aktualitet

A mund të konkurrojnë në rajon dhe Europë për të shpëtuar nga zvogëlimi i tregut?

Shteti duhet të nxitojë me unifikimin e legjislacionit me vendet e BE-së për të rritur, si sigurinë e mallrave që prodhohen në vend, ashtu edhe sigurinë e investimeve të huaja.

10 Gusht 2024, 07:26 Nga r.ll

 

A mund të konkurrojnë në rajon dhe Europë për të
foto ilustruese

 

TIRANË- Për disa nga prodhuesit vendas, një ndër alternativat e zgjidhjes “për të shpëtuar” nga pakësimi i konsumatorëve, si rezultat i ndryshimeve demografike mbetet diversifikimi i tregjeve.

Luan Leka, themelues dhe CEO i EHW GMBH, me aktivitet në përpunimin e mishit, zinxhirin e supermarketeve “Conad”, prodhimin e ujit etj., pohon se investimet në industri duhet të projektohen për të mundësuar eksportin, përndryshe një treg i vogël, që për më tepër vazhdon të zvogëlohet, e bën të vështirë eficiencën e investimit.

“Për këtë qëllim duhet të synojmë ‘know how’ të avancuara se nuk është e lehtë të sulmosh tregjet.

Shteti duhet të nxitojë me unifikimin e legjislacionit me vendet e BE-së për të rritur, si sigurinë e mallrave që prodhohen në vend, ashtu edhe sigurinë e investimeve të huaja.

Termi që përdoret prej 18 vitesh “përafrim” i legjislacionit, duhet harruar dhe të kalohet në ‘përputhje të legjislacionit’”, thotë ai.

Edhe Saimir Begaj pohon se me investimet e reja që ka në proces kompania e përpunimit të qumështit “Erzeni” synohet rritja për tregje të reja drejt eksportit.

“Nuk i trembemi importit, pavarësisht subvencioneve dhe uljes së kostove të prodhimit, për shkak të sipërfaqeve të mëdha që janë nëpër botë, pasi jemi të sigurt që bëjmë produkte më të mira dhe të sigurta. Por edhe investimet tona janë vërtet më të mirat në rajon dhe më gjerë”, tha ai.

Eleni Babameto, drejtuese e kompanisë “Teuta”, ndër më të mëdhatë të importit, paketimit dhe shpërndarjes së mallrave të shportës ushqimore, thotë se pavarësisht të dhënave zyrtare për një pakësim të numrit të popullsisë ndër vite, ecuria pozitive e shitjeve, veçanërisht gjatë 5 viteve të fundit nuk e ka shtyrë drejt një plani të ri biznesi.

Prej 4 vitesh, kompania eksporton produkte ushqimore drejt Kosovës dhe SHBA-së. Zonja Babameto shton se kjo ka ndihmuar në diversifikimin e tregut, edhe pse shitjet kryesore mbështeten në tregun vendas, ku pritet të shtohet edhe shumëllojshmëria e produkteve të ofruara.

Por me barrierat e shumta në legjislacion për certifikimin dhe rritjen e besueshmërisë së prodhimeve “Made in Albania” dhe kostot e larta të prodhimit nga taksat dhe mungesa e kapitalit njerëzor, të tjerë sipërmarrës e shohin të vështirë, gati të pamundur, për të konkurruar në nivel rajonal.

Marka “Made in Albania” nuk është avantazh, ndërsa kostot e transportit për jashtë janë tepër të larta”, thotë administratori i “Agna Group”, z. Kristo Naçi.

Barrierë tjetër për të konkurruar rajonin është kostoja e prodhimit nga taksat e larta dhe mungesa e subvencioneve. Një ndër sektorët që po e vuajnë konkurrencën e rajonit nga barra më e lartë tatimore janë përpunuesit e mishit dhe nënprodukteve të tij.

Prej vitit 2007, të gjitha vendet e marrëveshjes Cefta, si Serbia, Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina, Mali i Zi, Kosova, importojnë mishin nga Europa me taksë doganore zero, ndërsa Shqipëria është e vetmja që e eksporton me taksë doganore 10%.

Ndërkohë këto shtete eksportojnë në Shqipëri me taksë zero.

“Gjithë vendet e Cefta-s e blejnë lëndën e parë kryesore, mishin, me taksë doganore zero nga vendet e BE-së, ndërsa te ne shtohet taksa doganore 10%. Kjo çon në mbikosto, të cilat na penalizojnë edhe eksportin në këto vende”, tha më herët Luan Leka.

Edhe për një tjetër përpunues, taksa doganore 10% e importit të mishit e ka bërë të pamundur zgjerimin e tregut në rajon.

“Për ne përpunuesit e mishit, taksa doganore e lëndëve të para vijon të jetë 10%, ndërsa për një përpunues në Maqedoninë e Veriut, ku mund ta kemi më të lehtë të eksportojmë, edhe për shkak të afërsisë, taksa doganore e lëndës së parë është zero.

Gjithashtu ky përpunues shet me TVSH 5%, ndërsa ne, me TVSH 20%. Automatikisht produktet shqiptare prodhohen me kosto më të lartë, humbasin konkurrueshmërinë.

Ndërsa në Serbi, është e pamundur për të konkurruar me produktet vendase. Pra jemi të dëmtuar nga taksa doganore 10% dhe TVSH për të konkurruar rajonin.

Ndërsa në tregjet europiane, po për shkak të legjislacionit, nuk arrijmë të eksportojmë”, theksoi ndër të tjera z. Tona i fabrikës së përpunimit të mishit në Korçë.

Por përveç disavantazhit konkurrues me fqinjët, kjo industri i ka të mbyllura portat për të eksportuar edhe në BE, pavarësisht se në harkun e 30 viteve, kompanitë përpunuese të mishit kanë investuar në teknologji moderne.

Pjesa më e madhe e tyre janë të certifikuara nga certifikues europianë për ekzekutimin e procedurave që garantojnë standardet e sigurisë ushqimore të produkteve konform rregulloreve të BE-së.

Luan Leka, drejtuesi i një prej kompanive më të mëdha të përpunimit të mishit EHË, shpjegoi më herët për “Monitor” se pengesa kryesore që ka çuar në mbylljen e portave të BE-së për eksportin e kësaj kategorie produktesh është mosunifikimi i legjislacionit të sigurisë ushqimore me atë të BE-së.

Ai renditi një sërë efektesh negative të krijuara në 18 vite nga mungesa e unifikimit të legjislacionit, që nga dëmtimi i investimeve të kompanive përpunuese të mishit për shtim kapacitetesh, humbja e konkurrueshmërisë në rajon dhe frenimi i rritjes së blegtorisë.

Sipërmarrësit ngrenë shqetësimin se në këtë situatë është e domosdoshme që shteti të ndërhyjë në reduktimin e TVSH-së për produktet e shportës, të heqjes së taksës doganore 10% për importin e mishit nga Europa dhe të nisë procedurat për certifikimin e produkteve shtazore, me qëllim gjetjen e tregjeve të reja për eksport, pasi rënia e konsumit do të rrezikojë mbylljen e fabrikave përpunuese.

Por reduktimi i popullsisë dhe mplakja e saj do të vijojë të japë efekte negative te kapitali njerëzor.

Presidenti i Qendrës së Eksporteve Shqiptare, Alban Zusi, vlerëson se mosgjetja e fuqisë punëtore është një nga problemet më madhore që do të ndikojë te shtimi i kostove të agroindustrisë përpunuese dhe do të rrisë pamundësitë për të konkurruar në tregjet e huaja.

“Nga mungesa e fuqisë punëtore, gjithashtu do të ulet edhe aftësia për të prodhuar, por edhe kostot do të jenë më të larta.

Nuk mund të prodhosh me të njëjtën kosto kur nga 100 të punësuar, numri i tyre reduktohet në 40%. Për rrjedhojë, prodhuesit do të humbasin konkurrueshmërinë.

Shumë prej tyre do të jenë në vështirësi për të mbijetuar, për të mbajtur hapur fabrikat dhe do të kërkojnë si zgjidhje dhënien e bizneseve për administrim shtetasve të huaj, kundrejt një përqindje fitimi”, thotë z. Zusi./MONITOR

europe

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje