LIVE UPDATES
Bota

8 arsyet pse Xhengiz Khan ishte një njeri i përparuar në karahasim me kohën që jetoi

20 Qershor 2021, 20:05 Nga DOSJA
8 arsyet pse Xhengiz Khan ishte një njeri i përparuar në

KINA-  Xhengiz Khan është një nga figurat e njohura të historisë. Udhëheqësi mongol gjithmonë është njohur  si imazh i padrejtësisë dhe një njeri i etur për pushtet. Media e huaja së fundmi shkruajnë 8 arsyet për arritjet e tij si një luftëtar i përparuar në ide.

Në shumë aspekte, udhëheqësi mongol ishte shumë përpara kohës së tij, duke futur në zbatim masa që ishin të padëgjuara deri në atë kohë. Ai krijoi një shoqëri me ligje dhe të drejta që njihen akoma dhe sot.

Arsyeja e parë: Garantimi i lirisë së fesë

Xhengiz Khan krijoi një shoqëri në të cilën çdo njeri kishte liri të plotë për të praktikuar fenë që dëshironte. Dhe kjo gjë ndodhi 600 vjet para Deklaratës së të Drejtave të Njeriut dhe të Qytetarit e vitit 1789, që garantonte lirinë e fesë në Francë.

Së dyti: I dha fund rrëmbimit dhe shitjes së grave për martesë

Jesugei, babai i Xhengiz Khan e kishte “fituar” nënën e këtij të fundit duke e rrëmbyer nga një fis rival, Merkidët. Merkidët do ta hakmerreshin vite më vonë, duke rrëmbyer gruan e Xhengiz, Borten. Disa muaj më vonë, Xhengiz i vrau rrëmbyesit dhe e shpëtoi gruan e tij. Duke marrë shkas nga përvoja e tij e hidhur, Khani i madh e kuptoi se për të prishur ciklin e dhunës dhe për të bashkuar fiset feudale mongole, duhet të ndalte me ligj rrëmbimin e grave.

Tre: Garantoi të drejtave e fëmijëve

Duke kaluar një përvojë tjetër personale Xhengizi iu dha të drejta fëmijëve. Gruaja e tij mbeti shtatzënë kur u rrëmbye nga Merkidët. Ndërsa historia e mongoleve nuk përcakton se kush ishte babai i fëmijës, libri nënkupton se ai nuk ishte Xhengizi. Kjo përvojë e shtyu Xhengizin të deklaronte se të gjithë fëmijët, e lindur qoftë nga gratë e ligjshme apo konkubinat, gëzonin të njëjta të drejta. Vendimi ishte i pashembullt në atë kohë.

Së katërti: Krijoi një shoqëri të bazuar tek meritat

Edhe pse Xhengiz Khan respektonte paraardhësit e tij, ai ishte një vizionar. Ai e kuptoi se promovimi i njerëzve bazuar në afërsinë e gjakut dhe jo sipas meritave nuk garantonte besnikëri. Ndaj Xhengiz promovoi besnikërinë bazuar vetëm tek merita. Shokët e tij më të afërt nuk vinin nga familje fisnike.

Pesë: I dha fund skllavërisë midis mongolëve

Vetë Xhengiz ishte një skllav për gati 1 dekadë, dhe përvojat e tij të jetës ndikuan shumë në vendimmarrjen e tij. Ai shpalli të jashtëligjshëm praktikën e urryer të skllavërisë midis mongolëve. Kjo solli harmoni midis fiseve.

Gjashtë: Kufizoi gjuetinë e kafshëve

Xhengiz Khan i përjashtoi udhëheqësit fetarë dhe pronat e tyre nga pagimi i taksave. Për shkak se ai besonte tek meritokracia, ai përjashtoi nga taksat edhe profesionistët që ofronin shërbime publike. Mjekët, avokatët, mësuesit dhe studiuesit ishin midis atyre që përfituan nga ky vendim.

Arsyeja e tetë: Praktikoi shtetin e së drejtës

Ligji Mongol ishte suprem, madje edhe mbi Khan dhe familjen e tij. Nëse ata shkelnin ligjin, askush nuk përjashtohej nga dënimi. Edhe sot, shumë politikanë e konsiderojnë veten mbi ligjin, por në Mongolinë e shekullit XII-të, një burrë kishte largpamësi të njihte rëndësinë e shtetit të së drejtës.

(f.i/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota xhengiz khan xhengiz khan

Sondazh

Poll
Bota 20 Qershor 2021, 19:25

Izraeli, i shqetësuar për fitoren e Raisit

Izraeli tha se komuniteti ndërkombëtar duhet të ketë shqetësime të mëdha në lidhje me zgjedhjen e presidentit të ri të Iranit, Ebrahim Raisit. Zëdhënësi i Minis...

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës