LIVE UPDATES
Editorial

Vendet aleate të SHBA-së i hapin ‘luftë’ dollarit amerikan

14 Qershor 2019, 14:23 Nga DOSJA
Vendet aleate të SHBA-së i hapin ‘luftë’ dollarit

Vendet aleate të SHBA-së në koordinim me Britaninë dhe Francën ndihmuan në krijimin e një mekanizmi të ri të pagave, të quajtur INSTEX. Ndoshta INSTEX do të dështojë ose do të provojë që është i pamjaftueshëm në një afat të shkurtër.

Dominimi i dollarit në transaksionet globale ka qenë një përfitim i madh për Shtetet e Bashkuara dhe do të jetë e vështirë për t’u zëvendësuar, por INSTEX është një shenjë paralajmëruese. Aleatët më të ngushtë të SHBA-ve po punojnë për t’u larguar nga një bazë thelbësore, ku fuqia globale është e ngritur prej tyre. 

Pse?

Është e thjeshtë: abuzimi i administratës së Donald Trump. Shtetet e Bashkuara tani janë në krye të botës, por ka forca që rrënojnë këtë status të lartë. Disa prej tyre janë ndërrime të thella strukturore, siç është rritja e Kinës, por, siç vë në dukje The Economist, të tjerët janë reagime ndaj një modeli të abuzimit hegjemonik.

Konsideroni shkaktarin për këtë kërkim për një alternativë ndaj dollarit. Britania, Franca dhe Gjermania janë të gjithë nënshkruese për marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 të Iranit. Kur administrata e Trump anulloi në mënyrë të njëanshme paktin e vitit të kaluar, kur Shtetet e Bashkuara rikonfirmuan sanksione, duke përdorur fuqinë e dollarit për të parandaluar bizneset e vendeve të tjera me Iranin.

Të furishëm në këtë keqpërdorim të autoritetit, evropianët kanë vendosur të përpiqen të krijojnë një sistem të ri pagesash, por ata nuk janë të vetmit. Kinezët, rusët dhe indianët gjithashtu po përpiqen të krijojnë mekanizma që do t’i lejonin ata të shpëtonin nga hegjemonia e dollarit. Deri më tani, këto përpjekje kanë qenë kryesisht joefektive, por nëse këto përpjekje do të vazhdojnë, ndoshta do të kenë ndikim. Njëherë e një kohë, paundi britanik ishte monedha dominuese ndërkombëtare, por shpejt u zëvendësua nga dollari amerikan.

Nuk ka një ligj që thotë se dollari do të drejtojë përgjithmonë ose shikoni mënyrën se si administrata Trump ka përdorur kërcënimin e tarifave. Në shumë raste, administrata ka bërë thirrje për shqetësime “të sigurisë kombëtare”.

Ligji që lejon presidentin të vendosë tarifa të tilla u miratua gjatë Luftës së Ftohtë për t’i mundësuar vendit të ruajë industritë që mund të jenë të nevojshme për të mbështetur garën gjeopolitike me Bashkimin Sovjetik.

Jennifer A. Hillman, ish-këshilltar i përgjithshëm i Zyrës së Përfaqësuesit të Tregtisë të SHBA, shkroi në New York Times: “Nëse Shtetet e Bashkuara mund të justifikojnë tarifat për veturat si një kërcënim për sigurinë kombëtare, atëherë çdo vend në botë do të justifikojë kufizimet në pothuajse çdo produkt nën një kërkesë të ngjashme.”

Shtetet e Bashkuara kanë ankesa të ligjshme rreth praktikave tregtare të Kinës. Pekini shpesh do të ndjekë letrën e ligjit, por do të gjejë mënyra të zgjuara për të minuar shpirtin e tij përmes zbrazëtive dhe përjashtimeve, por pikërisht kjo është administrata e Trump-it. Duke keqpërdorur përjashtimin e sigurisë kombëtare, ajo po dobëson rregullat e tregtisë dhe ligjet ndërkombëtare që kërkon nga Kina.

Nëse do të isha një negociator kinez, thjesht do të shpjegoja se do të ndiqja rregullat tregtare ashtu si Trump-i, ose mendoni për përpjekjet e Trump për të shtypur Huawei-in.  Deri më tani, shumë pak vende kanë ndjekur ndalimin e Shteteve të Bashkuara, por pothuajse të gjithë po e vënë në dukje se janë të varur nga teknologjia amerikane. 

Rezultati do të jetë një dëshirë më e madhe për vetëvendosjen teknologjike dhe largimin nga kompanitë amerikane. Shtetet e Bashkuara ende zënë një pozitë unike në botë, por është e qartë se po lëvizim në një epokë në të cilën më shumë vende do të kenë më shumë fuqi.

Njëzet vjet më parë, Kina përbënte 3 për qind të produktit të brendshëm bruto global, sot përbën rreth 15 për qind dhe po rritet gjithmonë. Në një periudhë të tillë është më e rëndësishme që Uashingtoni të përdorë institucionet ndërkombëtare dhe të përpiqet të krijojë konsensus. Ndërsa shkruaj në çështjen aktuale të Punëve të Jashtme, rregulli për shtrirjen e hegjemonisë liberale duket e thjeshtë: të jetë më liberal dhe më pak hegjemonik, por Trump duket se synon të bëjë të kundërtën.

Administrata po vepron për të arritur disa përfitime afatshkurtra në transaksione të kufizuara me vendet e tjera. Por duke abuzuar me fuqinë e saj për ta bërë këtë, po vë në rrezik strukturën e sistemit ndërkombëtar në të cilin fuqia e SHBA-së është aq e rëndësoshme. Një tregti e tillë shumë keq do të paguaj çmimin në dekadat e ardhshme.

Burimi: The Washington Post 

Përshtati: L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial fareed zakaria lufta kunder dollarit amerikan fareed zakaria lufta kunder dollarit amerikan

Sondazh

Poll
Editorial 13 Qershor 2019, 08:47

Shqipëria ka rrugë të tjera, jo vetëm qorre

1.Tri gjëra nuk do të ndodhin në Shqipëri.Nuk do të ketë zgjedhje lokale, të lira dhe demokratike, më 30 qershor. Nuk do të shkarkohet Presidenti Ilir Meta.Nuk ...

Editorial 12 Qershor 2019, 20:05

Opozita po shushatet pas një date

Opozita po harxhon në një mënyrë të panevojshme shumë deklarata, kohë dhe energji në mbrojtje të dekretit të presidentit për anullimin e 30 qershorit.Menjëherë ...

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale