Si po i prin Kosova COVID-it në botë
2. Në klasat e shkrimit kreativ të universiteteve amerikane mund të jetë shkas i mirë fillimi i orës me pesë a gjashtë fjalët e rrëfimit të Hemingwayit për të zënë kapacitetin dramatik të përshkrimit të ankthit, në këtë rast të humbjes së një foshnje në sa më pak fjalë, ashtu siç e kuptojnë pak a shumë tregimin fitimtarë të bastit.
Në klasat e shkencave politike, deklarata 38-fjalëshe e Ambasadës amerikane për gjendjen e koronavirusit në Kosovë mund të hyjë si përshkrimi më ekonomik i ankthit të theqafjes së një shoqërie a shteti.
Në tridhjetë e tetë fjalë zihen tri momente themelore të dramës së tanishme kosovare. ‘Përkeqësimi i aftësisë për t’u marrë me pacientët Covid-19’ tregon për një lëvizje cilësore, pra prej një gjendjeje ku kishte aftësi për t’u marrë me pacientët, në një gjendje ku ka gjithnjë e më pak aftësi për ta bërë këtë. ‘Mungesa e furnizimeve’ është cilësor i mëtejmë i këtij përkeqësimi; me faktin se furnizimi në sistemin publik të shëndetësisë është prerogativë e shtetit, atëherë përgjegjës për mungesën është shteti, gjegjësisht pushteti. Dhe, në fund flitet për ‘masa të pazbatuara të sigurisë’, që flet për pamundësinë e institucioneve të shoqërisë/ shtetit për të vendosur kontrollin në sjellje publike.
Si rezultat, ashtu si pjesa më e dhimbshme te rrëfimi i Hemingwayit, është konstatimi se këpucët e bebes qenë të papërdorura, në kumtesën e Ambasadës amerikane Kosova përshkruhet si vendi me ‘nivelet më të larta të infeksioneve të reja të COVID-19 në botë’.
3. Në një fjali të zgjeruar të tregimit të Ernest Hemngwayit, Kosova prin sot me numrin e infektimeve të koronavirusit në botë, sepse po tregon më pak aftësi menaxhimi sesa për para, nuk tregon aftësi për furnizimet e nevojshme për ta luftuar pandeminë dhe nuk është e aftë për të zbatuar masat e sigurisë që do të pengonin infektimet e mëtejme. Ky është përshkrim i pafuqisë së shtetit në kufi të një rreziku tjetër, prishjes së kontratës bazike shoqërore. Pra, nëse shteti nuk është i aftë (apo mjaftueshëm i aftë) për të përmbushur obligimet e veta ndaj popullatës – e ky është përshkrimi i Ambasadës amerikane atëherë faza tjetër është mosbesimi i qytetarëve në institucionet e shtetit. Kjo fazë tashmë ka filluar. Sipas së njëjtës kumtesë të Ambasadës amerikane thuhet se ‘megjithëse masat për distancimin shoqëror dhe maska për fytyrën janë të detyrueshme, rregullat shpërfillen haptazi në vende publike, si restorante, dyqane dhe kafene’. Kjo shpërfillje quhet, në një instancë të vogël, por domethënëse, padëgjueshmëri qytetare. Në këtë rast, dhe për fat të keq në nivel të tërë shtetit, tashmë ekziston një mosbesim mes qytetarëve dhe shtetit në përballjen me pandeminë.
Rritja eksponenciale e infektimeve ka ndodhur në vendin e njëjtë, me popullatë të njëjtë, me sistem mjekësor të njëjtë. Por mes Kosovës, që ishte në vendet e para për nga parandalimi i infeksioneve të reja dhe Kosovës, që është ndër vendet e para për nga infektimet e reja në nivel botëror, ndodhi një krizë politike. Një Qeveri që u ndërtua me parullën ‘Beso’ u rrëzua me parullën ‘Mos beso’. Të tjerat janë, pastaj, pasoja.
4. Në përshkrime të gjendjes çfarë po përjeton Kosova më duket se janë më të lehta përshkrimet me ekonomizim të fjalëve, ato telegrafike.
Në ditët në vijim nuk do të jetë më e mundur të flitet se si të rritet performanca e Qeverisë, se si të forcohet inspektimi apo të rriten dënimet e policisë.
Tashmë ka kaluar ajo gjendje; në analogjinë e Hemingwayit, ajo bebe nuk ka nevojë më për këpucë. Tash po hyjmë në kohën kur nevojitet një kontratë e re mes qytetarëve dhe pushtetit.
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
GREQI-Policia greke ka shkatërruar një grup kriminal të trafikut të drogës mes Greqisë dhe Shqipërisë. Hetuesit kishin vënë në përgjim grupin prej kohësh dhe is...
KOSOVË- Gjykata Speciale ka publikuar një raport në të cilin kanë dhënë detaje të punëve e aktiviteteve që kanë bërë gjatë vitit të kaluar. Në këtë dokumen...
SHQIPËRI– Në një krizë të tillë nevojitet të mbështetet punësimi dhe konsumi, e jo gjenerimi i fitimeve dhe pasurisë për pak firma të mëdha duke rritur bor...
Në një ekonomi me distancë sociale, sektorë të ndryshëm të ekonomisë do të detyrohen të ndryshojnë, sidomos dyqanet ushqimore. Në fund të marsit shihje radhë të...
Vetëm pak orë zgjati trimërimi i opozitës. Në reagimin e menjëhershëm pas votimit në Kuvend, Lulzim Basha deklaroi se nuk e detyron asgjë të njohë ndryshimet. L...
Financial Times zbardh përvojën suedeze si një shembull unikal në botë i përballimit të pandemisë pa u mbyllur dhe pa prekur ekonominë. Ky shkrimi i FT është nj...
Kosova është po aq e varfër, shkallmuar në kapacitetet e veta shëndetësore dhe e shtrydhur nga derdhja korruptuese e parasë publike, por gjatë pranverës kishte ...
Gjithmonë gjenden votat për të votuar në shërbim të pushtetit. Kur nuk gjenden, blihen, kur nuk vidhen, miratohen me votat e pakicës. Ky është mësimi që dha Edi...
As pandemia Covid që infektoi parlamentarët dhe as ndonjë “kritikë” e thënë me gjysëm zëri nga Ambasadorët, nuk e ndaluan K/ministrin e Partisë Socialiste dhe ...
Në Shqipëri ambasada amerikane deklaroi sot se pavarësisht se parlamenti i vendit ka kompetencën për të miratuar legjislacionin, opozita jashtëparlamentare përf...