Politike

Raporti: Si korrupsioni po pengon rrugën e Shqipërisë për në BE

Sipas raportit, ndikimi politik në punësimet publike dhe menaxhimin e burimeve shtetërore ka ndikuar negativisht në profesionalizmin dhe llogaridhënien e administratës publike. Rrjeti rajonal ka cituar edhe Raportet e Komisionit Evropian dhe studime të organizatave ndërkombëtare, ku theksojnë se ndërhyrjet politike shpesh ngadalësojnë zbatimin e reformave në administratë dhe në sistemin e drejtësisë, të cilat janë kushte kyçe për anëtarësimin në BE.

18 Mars 2026, 17:08 Nga E. D
Raporti: Si korrupsioni po pengon rrugën e Shqipërisë për
foto ilustruese

TIRANË- Një raport i publikuar së fundmi nga rrjeti rajonal SELDI.net ka evidentuar se patronazhi politik është një nga pengesat kryesore në vendet e Ballkanit Perëndimorë, përfshirë Shqipërinë për procesin e integrimit në BE. SELDI.net është një rrjet rajonal organizatash të shoqërisë civile që punon për luftën kundër korrupsionit dhe përmirësimin e qeverisjes së mirë në vendet e Evropës Juglindore. 

Sipas raportit, ndikimi politik në punësimet publike dhe menaxhimin e burimeve shtetërore ka ndikuar negativisht në profesionalizmin dhe llogaridhënien e administratës publike. Rrjeti rajonal ka cituar edhe Raportet e Komisionit Evropian dhe studime të organizatave ndërkombëtare, ku theksojnë se ndërhyrjet politike shpesh ngadalësojnë zbatimin e reformave në administratë dhe në sistemin e drejtësisë, të cilat janë kushte kyçe për anëtarësimin në BE.

SELDI.net thekson gjithashtu se në Shqipëri, ekziston një kuadër ligjor që synon kufizimin e ndikimit politik, përfshirë ligjin për statusin e nëpunësve civilë, parandalimin e konfliktit të interesit, financimin e partive politike dhe të drejtën e informimit.

Në fund, rrjeti rajonal evidenton se efektiviteti i këtij kuadri mbetet i kufizuar për shkak të zbatimit të dobët, pavarësisë dhe kapacitetit të pamjaftueshëm të institucioneve mbikëqyrëse dhe ndërhyrjes së vazhdueshme politike në emërime dhe vendimmarrje administrative, duke lënë hapësirë ​​të mjaftueshme për praktikat e patronazhit politik.

Pjesë nga Raporti: 

Në Shqipëri, patronazhi politik ka ndikuar dukshëm në procesin e pranimit në BE dhe përmbushjen e detyrimeve ndërkombëtare, duke ngadalësuar avancimin e reformave në administratën publike dhe sistemin e drejtësisë. Raportet e Komisionit Evropian dhe studimet nga organizata si ACER dhe OSBE/ODIHR vërejnë se kontrolli politik mbi punësimin dhe menaxhimin e burimeve publike pengon reformat e nevojshme për të përmirësuar profesionalizmin dhe llogaridhënien në administratën publike.

Rotacionet politike shpesh shoqërohen me zëvendësimin e drejtorëve dhe drejtuesve të institucioneve publike, duke zvogëluar autonominë administrative dhe duke vonuar zbatimin e ligjit. Për shembull, raporti i Komisionit Evropian i vitit 2024 thekson se mungesa e standardeve të bazuara në meritë dhe ndikimi i patronazhit politik kanë ndikuar negativisht në zbatimin e reformave prioritare të BE-së në sektorin publik. Për t'iu përgjigjur këtyre sfidave, Shqipëria miratoi Strategjinë Kombëtare Kundër Korrupsionit 2021-2025 dhe planet e saj të veprimit, që synojnë forcimin e institucioneve, rritjen e transparencës dhe zvogëlimin e ndërhyrjeve politike.

Në mënyrë të ngjashme, në Bosnjë dhe Hercegovinë, patronazhi politik pengon ndjeshëm procesin e pranimit në BE. Kontrolli i partisë mbi burimet dhe emërimet publike krijon barriera që ngadalësojnë reformat, dobësojnë administratën publike dhe pengojnë zbatimin e ligjit. Komisioni Evropian vazhdimisht thekson ndikimin politik mbi punësimin dhe menaxhimin si një pengesë të madhe për profesionalizmin dhe llogaridhënien. Në korrik 2025,
BiH humbi mbi 100 milionë euro nga Fondi i Rritjes së BE-së për shkak të dështimit për të zbatuar reformat thelbësore, duke demonstruar kostot e prekshme të bllokimit politik. Për të luftuar korrupsionin, Këshilli i Ministrave miratoi Strategjinë Kundër Korrupsionit 2024-2028 dhe Planin e saj të Veprimit, të përafruara me 14 reforma prioritare të BE-së.

Këto masa synojnë të krijojnë mekanizma sistematikë kundër korrupsionit dhe të forcojnë institucionet e sundimit të ligjit. Megjithatë, zbatimi deri më tani ka mbetur kryesisht deklarativ, me përparim të kufizuar konkret në uljen e korrupsionit. Patronazhi politik gjithashtu ka pasoja të drejtpërdrejta për perspektivat e integrimit të Kosovës në BE. Monitorimi i BE-së vazhdimisht thekson sundimin e ligjit, përpjekjet kundër korrupsionit dhe reformat në administratën publike si parakushte për integrim më të thellë.

Zbatimi i dobët i masave kundër patronazhit dhe ndërhyrjeve politike në institucionet gjyqësore dhe mbikëqyrëse përmenden në raportet e fundit të Komisionit dhe palëve të interesuara ndërkombëtare si pengesa që kërkojnë përparim konkret. Aktorët e jashtëm (BE, Këshilli i Evropës, OSBE, donatorët bilateralë) mund të ofrojnë asistencë teknike, kushte dhe monitorim, por progresi varet nga zbatimi i qëndrueshëm vendas dhe mbrojtja e proceseve të reformës nga ndërhyrjet partiake. Standardet e pranimit në BE nxjerrin në pah depolitizimin, profesionalizimin e shërbimit civil dhe rekrutimin transparent si elementë kyç për përparim. Shumë detyrime nga Strategjia e Reformës së Administratës Publike dhe kornizat e Menaxhimit të Burimeve Njerëzore mbeten të pazbatuara në Maqedoninë e Veriut, veçanërisht në lidhje me stafin.

Raporti: Si korrupsioni po pengon rrugën e Shqipërisë për

Në Shqipëri, kuadri bazë ligjor që trajton patronazhin politik përfshin një gamë instrumentesh të hartuara për të kufizuar ndikimin e partive politike mbi administratën publike dhe për të rritur llogaridhënien dhe transparencën në vendimmarrje. Ligji nr. 9367, Për Statusin e Nëpunësve Civilë, përcakton të drejtat dhe detyrimet e nëpunësve civilë dhe synon t'i mbrojë ata nga shkarkimet e pajustifikuara nga puna ose ndërhyrjet politike.

Ligji nr. 9049, Për Parandalimin e Konflikteve të Interesit në Ushtrimin e Funksioneve Publike, në përputhje me standardet evropiane, synon të parandalojë situatat në të cilat zyrtarët publikë nxjerrin përfitime personale nga vendimet e tyre. Lidhur me financimin politik, Ligji nr. 8580, Për Financimin e Partive Politike dhe Fushatat Zgjedhore, i ndryshuar, krijon mekanizma raportimi dhe mbikëqyrjeje për financat e partive për të zvogëluar ndërveprimet klienteliste midis donatorëve dhe partive politike.

Përveç kësaj, Ligji nr. 119/2014, Për të Drejtën e Informimit dhe Transparencën e Administratës Publike, u mundëson qytetarëve dhe medias të monitorojnë vendimmarrjen publike dhe të identifikojnë favorizimin politik. Ky kuadër plotësohet nga mekanizmat mbikëqyrës të Inspektoratit të Lartë për Deklarimin dhe Auditimin e Pasurive dhe Konfliktit të Interesit (ILDKIK), roli i forcuar i auditimit të Institucionit të Lartë të Auditimit të Shtetit (KLSH) dhe Plani i Veprimit Kundër Korrupsionit, i cili prezanton tregues të performancës në administratën publike dhe standardizon vlerësimin e nëpunësve civilë.

Megjithatë, efektiviteti i këtij kuadri mbetet i kufizuar për shkak të zbatimit të dobët, pavarësisë dhe kapacitetit të pamjaftueshëm të institucioneve mbikëqyrëse dhe ndërhyrjes së vazhdueshme politike në emërime dhe vendimmarrje administrative, duke lënë hapësirë ​​të mjaftueshme për praktikat e patronazhit politik./Dosja.al

Raporti: Si korrupsioni po pengon rrugën e Shqipërisë për

shqiperi seldi.net vendet e ballkanit perendimore

Sondazh

Poll

MË SHUMË