Bota

A ka mundësi që vrásja e gjeneralit iranian të çojë vendin në Lúftën e Tretë Botërore? Flet eksperti i BBC

4 Janar 2020, 11:20 Nga DOSJA
A ka mundësi që vrásja e gjeneralit iranian të

BAGDAD-  Shtetet e Bashkuara ditën e djeshme vránë komandantin e lartë úshtarak iranian Kasem Sulejmani në një súlm ajror në Irak.

Sulejmani ka kryesuar óperacionet në Lindjen e Mesme, dhe vrásja e tij shënon një përshkallëzim të madh në ténsionet midis Uashingtonit dhe Teheranit.

Shumë njerëz në rrjetet sociale janë të shqétësuar për situatën. Eksperti i njohur i BBC, Jonathan Marcus u kthen përgjigje disa prej pyetjeve më të zakonshme në rrjet këto orë, se çfarë do të thotë ky veprim, dhe a ka lidhje me nisjen e një lúfte.

Sa ka mundësi që kjo të përshkallëzohet në Lúftën e Tretë Botërore?

Ndërsa disa e kanë përshkruar vrásjen e Sulejmanit si “një deklaratë lúfte” nga Shtetet e Bashkuara kundër Iranit, është e rëndësishme që të mos mbingarkohet dhe as të kuptohet kéqkuptohet deklarata.

Kjo nuk do të shkaktojë Lúftën e Tretë Botërore. Aktorët kryesorë që mund të përfshihen në një konflikt të tillë, për shembull Rusia dhe Kina, nuk janë aktorë të rëndësishëm në këtë drámë.

Por ky mund të bëhet një moment përcaktues për Lindjen e Mesme dhe rolin e Uashingtonit në të. Pritet një hákmarrje domethënëse iraniane, dhe kjo mund të çojë në një cikël veprimesh dhe reagimesh që mund t’i afrojnë dy vendet gjithnjë e më shumë në një kónflikt të gjithanshëm.

Përgjigja e Iranit mund të jetë kundër interesave úshtarake amerikane në rajon, por në mënyrë të barabartë ajo mund të jetë kundër çdo objektivi të lidhur me SHBA që Irani mendon se është i prekshëm.

A është e ligjshme të vrásësh dikë si Sulejmani,  sipas ligjit ndërkombëtar? – Eamonn Donaghy

SHBA do të argumentonte që Sulejmani ishte përgjegjës për súlme të papróvuara ndaj forcave amerikane në Irak. Këto forca ishin atje me kërkesë të qeverisë aktuale Irakiane.

Gjenerali ishte një njeri për të cilin Uashingtoni besonte se kishte gjakun e shumë amerikanëve në duar. Ndërkohë organizata Quds që ai drejtoi u pa nga SHBA si një organizatë térroriste. Kështu që vrásja e tij mund të pásojë një narrativë ligjore të SHBA.

“Vetë-mbrojtja paraprake nuk është kurrë një justifikim ligjor për vrásjen. Asgjë nuk është. Ligji përkatës është Karta e Kombeve të Bashkuara, e cila përcakton vetëmbrojtjen si të drejtë për t’iu përgjigjur një s úlmi të ármatosur si ky aktuali. Përdorimi i një droni për të vrárë gjeneralin iranian në Bagdad nuk ishte si përgjigje e një súlmi të armatosur kundër Shteteve të Bashkuara. Irani nuk ka súlmuar territorin sovran të Shteteve të Bashkuara.”– është shprehur Mary Ellen O’Connell.

Në këtë rast, Shtetet e Bashkuara jo vetëm që kanë kryer një vrásje jashtëgjyqësore, por ajo ka kryer një súlm të paligjshëm brenda Irakut.”-shtoi ajo.

Ku qëndron OKB-ja në këto vrásje?

Përtej pikëpamjeve të deklaruara të përfaqësuesve individualë, është e vështirë të thuhet se çfarë është pikëpamja e KB, pasi në të vërtetë nuk ka diçka të tillë.

A nënkupton, për shembull, një pamje e konsideruar e Këshillit të Sigurimit të KB? Kjo ka të ngjarë të jetë e ndarë dhe në pamundësi për të arritur konsensus.

Sekretari i Përgjithshëm Antonio Guterres tha se ishte i shqetësuar thellësisht nga rritja e tensioneve në Lindjen e Mesme.

“Ky është një moment në të cilin udhëheqësit duhet të ushtrojnë kufizimin maksimal. Bota nuk mund të lejojë një luftë tjetër.” tha zëdhënësi i tij, Farhan Haq, në një deklaratë.

A ishte kjo një vrásje e urdhëruar për të larguar vëmendjen nga Presidenti Trump nga gjyqi i fájësimit? – Martin Gallagher

Është e lehtë për të bërë këto lloj ákuzash, por konsideratat politike të brendshme gjithmonë kanë rëndësi,  veçanërisht gjatë një viti zgjedhor për Presidentin Trump,  ky vendim do të ishte një produkt i dy faktorëve: mundësi dhe rrethanë.

Cili është roli i SHBA dhe Iranit në Irak?

Irani është një aleat i ngushtë i qeverisë shiite të Irakut. Po ashtu është një aktor domethënës në vend, duke punuar me anë të grupeve të milicisë. SHBA nga ana e saj ka 5 mijë trupa në Irak, që kujdesen për këshillimin dhe stërvitjen e ushtrisë irakiane në përpjekje për të luftuar elementët e Shtetit Islamik.

Burimi: BBC

A.C/Dosja.al 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota kasem sulejmani lúftën e tretë botërore vrásja e gjeneralit iranian kasem sulejmani lúftën e tretë botërore vrásja e gjeneralit iranian

Sondazh

Poll