Bota

STUDIMI i ri: Buka dhe drithërat e paketuara rrezikojnë krijimin e kancerit

Çfarë tregon studimi i kryer nga shkencëtarët e universiteteve ndërkombëtare e publikuar në revistën 'Lancet'

1 Shkurt 2023, 13:51 Nga A.B
STUDIMI i ri: Buka dhe drithërat e paketuara rrezikojnë krijimin e
Buka

SHBA- Konsumimi i shpeshtë i ushqimeve të cilat janë shumë të përpunuara shoqërohet me një rrezik të shtuar të kancerit. Këto janë gjetjet e studimit më të ri shkencor ndërkombëtar. Ky është vlerësimi më gjithëpërfshirës deri më sot i lidhjes midis ushqimeve të përpunuara dhe kancerit. Ushqime të tilla janë ato që kanë pësuar një përpunim të konsiderueshëm gjatë prodhimit të tyre, si pijet e gazuara, buka e ambalazhuar, ushqimet e gatshme apo drithërat.

Shpesh produkte të tilla janë relativisht të lira, të përshtatshme për t'u konsumuar dhe promovuar përmes marketingut të fortë. Mirëpo ato kanë një sasi më të madhe të kripës, yndyrave, sheqerit, aditivëve artificialë dhe substancave të tjera. Studime të tjera i kanë lidhur këto ushqime me obezitetin, diabetin e tipit 2, sëmundjet kardiovaskulare etj.

Studiuesit nga Shkolla e Shëndetit Publik të Imperial College London, në bashkëpunim me shkencëtarët e Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC) dhe universitetet e São Paulo (Brazil) dhe Nova Lisbon (Portugali), të cilët bënë publikimin përkatës në revista mjekësore eClinical Medicine, analizuan të dhënat për rreth 198,000 njerëz të moshës 40-69 vjeç, shëndeti i të cilëve u monitorua gjatë një dekade, veçanërisht në lidhje me diagnozën e 34 llojeve të ndryshme të kancerit dhe mundësinë e vdekjes prej tyre. Gjatë studimit, rreth 16,000 njerëz u prekën nga kanceri dhe 4,000 vdiqën prej tij.

U zbulua se për çdo rritje prej 10%.në konsumimin e ushqimeve shumë të përpunuara nga një person, pati një rritje prej 2% në gjasat për t'u diagnostikuar me kancer në përgjithësi dhe një rritje 19% në gjasat për kancer ovarian në veçanti. Për më tepër, ka pasur një rritje të vdekshmërisë nga kanceri me 6% në përgjithësi dhe në veçanti me 16% nga kanceri i gjirit dhe me 30% nga kanceri ovarian.

Studiuesja kryesore Dr. Esther Vamos nga Imperial tha: "Studimi i ri shton provat në rritje se ushqimet shumë të përpunuara kanë gjasa të kenë efekte negative shëndetësore, duke përfshirë rritjen e rrezikut të kancerit...

Prova të tjera të disponueshme tregojnë se reduktimi i ushqimeve shumë të përpunuara në vendin tonë. Dieta mund të sjellë përfitime të rëndësishme shëndetësore. Hulumtimet e ardhshme duhet të konfirmojnë këto gjetje."

Studiuesja kryesore Dr Kiara Chang, tha: "Ushqimet e përpunuara shumë janë kudo dhe promovohen shumë me çmime të lira dhe paketim tërheqës për të rritur konsumin. Kjo tregon se mjedisi ynë ushqimor ka nevojë urgjente për reforma për të mbrojtur popullsinë nga ushqimet shumë të përpunuara”.

Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Organizata Ndërkombëtare e Ushqimit dhe Bujqësisë e OKB-së kanë rekomanduar më parë kufizimin e ushqimeve shumë të përpunuara si pjesë e një diete më të shëndetshme. Në disa vende si Franca, Kanadaja dhe Brazili po bëhen përpjekje për të reduktuar konsumin e këtyre ushqimeve.

Studiuesit sugjeruan, ndër të tjera, që duhet të ketë etiketa të qarta paralajmëruese në paketimin e ushqimeve shumë të përpunuara për të mbrojtur veçanërisht familjet më të varfra që janë më të rrezikuara nga produktet e lira, por edhe të pashëndetshme.

Nga ana tjetër, shkencëtarët pranuan se studimi i tyre vëzhgues nuk vërteton një lidhje shkak-pasojë midis ushqimeve shumë të përpunuara dhe kancerit, por një lidhje, ndaj nevojiten më shumë kërkime për të vërtetuar një marrëdhënie të tillë. Ata shtuan se kanceri tani ka kapërcyer sëmundjet kardiovaskulare si shkaku kryesor i vdekjeve të parakohshme në shumë vende me të ardhura të larta.

Burimi: CNN

buka kanceri esther vamos kiara chang

Sondazh

Poll

MË SHUMË