Insights

BE-ja dhe “çarja” ballkanike

Momenti është i favorshëm tani dhe lidershipi politik i BE-së duhet të përfitojë në mënyrë që të ripohojë synimin e tij të fortë për të përshpejtuar procesin e anëtarësimit për vendet kandidate.

4 Nëntor 2022, 08:39 Nga Stavros Tzimas

Kryeministri shqiptar Edi Rama dhe presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan

Krerët e shteteve të Bashkimit Evropian dhe të Ballkanit Perëndimor janë planifikuar të takohen më 6 dhjetor në Tiranë për të diskutuar të ardhmen e rajonit, në një kohë kur zhvillimet dramatike në Ukrainë po kërcënojnë të riaktivizojnë “çarjen” ballkanike, si një ndër pasojat e luftës.

Udhëheqësit evropianë do ta gjejnë veten, për herë të parë që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, në "fushën" e pambrojtur ballkanike dhe do të duhet të përpiqen të gjejnë një mënyrë për të gjetur një ekuilibër delikat midis zgjerimit të BE-së dhe rritjes së ndjenjës pro-evropiane midis vendeve dhe njerëzve të atyre vendeve.

Pushtimi barbar i Rusisë në Ukrainë dhe revizionizmi totalitar i saj gjithnjë e më agresiv u kanë treguar njerëzve të Ballkanit dhe disa prej liderëve të tyre, saktësisht se çfarë kanë për të ofruar rusët. Ata po bëhen gjithashtu më të vetëdijshëm për qëllimet e vërteta të presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan, pasi ai kërkon të vendoset si një lojtar i fuqishëm në oborrin e tyre, por edhe po i vendos n) dyshim edhe për atë që BE mund të sjellë në tryezë.

Mungesa e 'lojtarëve kryesorë' si kancelari gjerman Olaf Scholz ose presidenti francez Emmanuel Macron - apo edhe të dy - do të dërgonte mesazhin krejtësisht të gabuar. Momenti është i favorshëm tani dhe lidershipi politik i BE-së duhet të përfitojë në mënyrë që të ripohojë synimin e tij të fortë për të përshpejtuar procesin e anëtarësimit për vendet kandidate.

"Ky është momenti i së vërtetës për Ballkanin Perëndimor,"- tha zëvendëspresidenti i Komisionit Evropian Margaritis Schinas javën e kaluar, duke u kërkuar në heshtje liderëve të BE-së që të marrin pjesë në samitin në Shqipëri për t'i dërguar një mesazh të fuqishëm popullit të Ballkanit se Evropa është në krah të tyre në këto kohë të trazuara.

Schinas ka të drejtë. Mungesa e lojtarëve të mëdhenj si kancelari gjerman Olaf Scholz apo presidenti francez Emmanuel Macron – apo edhe të dy bashkë njëkohësisht– do të dërgonte krejtësisht mesazhin e gabuar.

Ka shumë gjëra në rrezik, gjeopolitikisht, në oborrin e pasëm të Evropës dhe nuk ka më vend për tradhti dhe paragjykim: Dy zjarre tashmë po ziejnë, në Bosnje-Hercegovinë dhe në Kosovë, që kërcënojnë të ndezin gjakrat. Popujt e Ballkanit Perëndimor duhet të ndiejnë se ombrella evropiane po zgjerohet dhe për t'i mbrojtur edhe ata, si në nivelin më të lartë me përshpejtimin e procedurave, por edhe në nivelin praktik me njëfarë ndihme në frontin e energjisë për t'i ndihmuar ata përmes dimrit.

Në këtë fushë, evropianët duhet të veprojnë si në shtëpi, duke pasur parasysh varësinë pothuajse të plotë të Ballkanit nga gazi rus. Gabimi i vonesave skandaloze në dorëzimin e vaksinave kundër Covid – duke lejuar turqit, rusët dhe kinezët të ndërhyjnë dhe të veprojnë si samaritanë të mirë, erdhi me kosto të madhe gjeopolitike – e nuk mund të përsëritet./Ekathimerini

rexhep tajip erdogan edi rama samiti i 6 dhjetorit