Art&Argëtim

Drejt shkatërrimit, përpjekja e re globale për të ruajtur monumentet e lashta

2 Gusht 2019, 11:30 Nga DOSJA
Drejt shkatërrimit, përpjekja e re globale për të ruajtur

Duke nisur nga hekurudhat e drejtuara nga fëmijët në Lubjanë deri tek monumentet brutaliste në Ballkan, përpjekja e re globale po mundohet të gjejë monumentet  dhe arkitekturën e shekullit të 20-të, që është lënë pas dore.

Kur ishte vetëm 14 vjeç, Janko Vrhunc bënte çdo të diel stërvitje  për të drejtuar një lokomotivë me avull. “Duhej të regjistroheshim, pastaj të kontrollonim të gjitha vagonat, të kontrollonim trenin, pastaj të bisedonim me të gjithë punëtorët”, kujton Vrhunc që tani është 84 vjeç. “Unë e pyeta shoferin e trenit: A është zjarri mjaft i fortë? E pyeta dirigjentin: a filluam? A janë uniformat në rregull? “

Kur u hap në 1948, hekurudha ishte u rindërtua dhe dhe u përdor nga nag Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Në fillim ishte një risi popullore, por kur Jugosllavia ndërpreu lidhjet me Bashkimin Sovjetik ajo u zvogëlua. Në 1954 ajo u mbyll plotësisht.

Hekurudha “Pioneer” është ajo që u përcaktua edhe nga  bashkëpunëtori Martin Bricelj Baraga si  një “jokonument”, arkitektura e shekullit 20, hapësirat publike dhe projektet e infrastrukturës janë braktisur,janë të harruara nga njerëzit dhe të padëshiruara.

Shumë vende janë në prag të shkatërrimit. “Siç ndodh në formën e Jugosllavisë ose vendeve ish-socialiste lindore, ato kanë mbetur vetëm të kalbura,” shton ai.

Larg Evropës Lindore, ndërhyrja e parë e Grupit Nonument u realizua në të vërtetë në Baltimore, Maryland.

Marrë dhe përshtatur nga Theguardian

A.C/Dosja.al 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture ballkan monumentet e humbura shba ballkan monumentet e humbura shba

Sondazh

Poll

Art&Argëtim 2 Gusht 2019, 07:23

Si sot 70 vjet më parë, më 2 gusht të vitit 1949, disa reparte të ushtrisë qeveritare greke, të mbështetura nga artileria dhe aviacioni luftarak, sulmuan me zja...

MË SHUMË