Art&Argëtim
LE MONDE (1990) / Si u prit largimi i shkrimtarit Ismail Kadare nga Tirana zyrtare dhe shoqëria civile?
Nga Aurenc Bebja*, Francë – 24 Qershor 2021
Prestigjozja “Le Monde” ka botuar, të shtunën e 27 tetorit 1990, në faqen n°8, një shkrim në lidhje me largimin e shkrimtarit Ismail Kadare nga Shqipëria dhe marrjen e azilit politik në Francë, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar:
Shqipëri: Largimi i Ismail Kadaresë. Habi dhe zemërim në qarqet zyrtare në Tiranë
Burimi : Le Monde, 27 tetor 1990, f.8
Shkrimtari shqiptar Ismail Kadare mori azil politik në Francë të enjten e 25 tetorit. Ai shkoi menjëherë, së bashku me familjen e tij, në një vendbanim të qetë (të fshehtë) ku, sipas editorit (botuesit) të tij, z. Claude Durand, pronar i Fayard, ai do të mbrohet për disa kohë nga policia.
Megjithëse nuk u njoftua nga mediat zyrtare shqiptare, vendimi i Ismail Kadaresë për të qëndruar në Francë (Le Monde, 26 tetor) u bë pothuajse i njohur menjëherë në Tiranë, për arsye të pranisë – së jashtëzakonshme – të një numri të madh të gazetarëve të huaj që shkuan për të ndjekur konferencën e ministrave të jashtëm të vendeve të Ballkanit të mërkurën dhe të enjten në kryeqytetin shqiptar.
“Kushte jetese milioneri”
Të informuar, ata, nga transmetimi në mbrëmje i Zërit të Amerikës, të rinjtë e Tiranës, pa u trembur nga policia, u shprehën të huajve kalimtarë mbështetjen e tyre për shkrimtarin. Në qarqet zyrtare shqiptare, nga ana tjetër, pas momentit të parë të habisë, vendimi i Kadaresë provokoi një farë ndjenje zemërimi ndaj një njeriu që ishte pjesë e aparatit dhe përfitonte nga një pozitë e privilegjuar në krahasim me pjesën tjetër të bashkatdhetarëve të tij.
“Kadare pati folur për refugjatët në ambasada si mbetje të shoqërisë shqiptare, tani ai veproi si ata,” i tha AFP-së një përfaqësues i ministrisë së jashtme shqiptare. “Nuk kuptoj. Ai kishte gjithçka, kushte jetese milioneri, ne botonim librat e tij, ai shkonte jashtë vendit kur të donte”, shtoi sekretari i përgjithshëm i Unionit të Gazetarëve, z. Ymer Minxhozi. Reagimet nuk ishin më pak të ashpra në qarqet letrare: “Edhe Vaclav Havel nuk u largua nga vendi i tij kur situata e tij ishte e vështirë, pas daljes nga burgu,” vuri në dukje një mik i Kadaresë, poeti Rudolf Marku.
Shqiptarë të tjerë të intervistuar nga gazetarë të huaj theksuan se lajmet për largimin e Kadaresë ndërsa Tirana organizonte një konferencë ndërkombëtare rrezikonin të zhbënin të gjitha përpjekjet e Shqipërisë për të dalë nga izolimi diplomatik. Sipas Elisabeth Champseix, mësuese (pedagoge) që kaloi gjashtë vjet në Tiranë dhe bashkëautore e një libri mbi Shqipërinë, largimi i Kadaresë, “është vitrina e vendit që po thyhet (shembet)”.
Nënkryetari i Frontit Demokratik, një organizatë masive e regjimit e udhëhequr nga e veja e ish-udhëheqësit Enver Hoxha, Ismail Kadare kishte marrë pjesë aktivisht në pranverë dhe në fillim të verës, së bashku me intelektualë të tjerë shqiptarë, në një ofensivë ndaj reformatorëve të partisë kundër konservatorëve, veçanërisht në një intervistë shumë të veçantë në të përjavshmen e Unionit të Shkrimtarëve, Drita. Ai po largohet nga vendi i tij në një kohë kur, sipas vëzhguesve të huaj të vendosur në Tiranë, regjimi komunist përballet me një popullsi gjithnjë e më të irrituar dhe gjithnjë e më pak të prirur nga frika.
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
Sondazh
Poll
Elton John i jep lamtumirën muzikës
NEW YORK- Elton John do të nisë turneun e tij përfundimtar në Citizens Bank Park më 15 korrik 2022. Mediat e huaja shkruajnë se ky do të jetë turneu i dedikuar ...
‘Hiqe mo këtë se më çmendi!’/ Berisha nxjerr VIDEON e Ramës, si e hodhi tutje flamurin e SHBA
TIRANË– Ish-kryeministri Sali Berisha ka publikuar një video të pasardhësit të tij në postin e kreut të qeverisë, Edi Rama të disa viteve më parë. Gj...
“Të rishikohen tekstet e Historisë”/ Çamët kërkesë Akademisë së Shkencave: Duam vendin që na takon
Në vijim të aktiviteteve të “Javës Çame”, në përkujtim të 77-vjetorit të gjenocidit grek mbi shqiptarët e Çamërisë, Akademia e Shkencave, Fondacio...
‘Orëndreqës’/ Babai i Rita Orës nuk harron zanatin që ka ushtruar familja ndër vite
SHBA- Këngëtarja shqiptare Rita Ora është një ndër emrat më të suksesshëm në tregun e huaj.Familja e saj shquheshin si orëtarë dhe babai i Ritës mesa duket na k...
‘Nuk e di motër, sa më thjeshtë’/ Tayna ‘e qan’ të folurën si nga ‘Tirana’, komentuesit janë të bindur: Imito
KOSOVË- Reperes Tayna iu është publikuar një video ku shihet duke folur si nga Tirana. Ajo ndodhet në një qendër estetike, aty ku do bëjë thonjtë dhe në nj...
Moderatorja shqiptare humb personin e shtrenjtë, Vilma i dedikon fjalë nga zemra të atit: S’e mendova kurrë që do ikje ka
TIRANË- Sot është ditë zie për moderatoren shqiptare Vilma Masha, e cila ka humbur babin e saj. Lajmin e trishtë e ka bërë të ditur vetë Vilma me anë të nj...
Pasi përloti fansat me sëmundjen e saj, Jessie J shfaqet topless: Pata bisedë të sinqertë me trupin tim
SHBA- Këngëtarja Jessie J pasi preku zemrat e ndjekësve duke ndarë vështirësinë që kishtë hasur me sëmundjen e saj, sot në mëngjes ‘ndezi’ rrjetin me një foto t...
Në pritje të tyre…Adoleshentë dhe të moshuar nuk përmbahen përballë konkurentëve të ‘Përputhen’ në Berat
BERAT– Berati ka qenë ndalesa e radhës e audicioneve të Për’puthen. Konkurentët e Përputhen janë përballur me shumë qytetarë që pritën me orë me radhë për të bë...