Partia Liberale e Mark Carney fiton zgjedhjet në Kanada/ Kryeministri i ri me tone të ashpra ndaj SHBA-së: Nëse Amerika nuk do më ta udhëheqë botën, do ta bëjmë ne! 

foto ilustruese

KANADA- Miliona kanadezë votuan të hënën në zgjedhjet e parakohshme federale, të cilat janë përqendruar kryesisht në mënyrën se si kandidatët do t'i përgjigjen kërcënimeve të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për tarifa, si dhe thirrjes së tij për ta bërë Kanadanë shtetin e 51-të.

Kryeministri Mark Carney, udhëheqësi aktual i Partisë Liberale, e shpalli votimin në mars, menjëherë pasi mori detyrën nga ish-kryeministri Justin Trudeau. Kundërshtari i tij kryesor në garë ishte udhëheqësi konservator Pierre Poilievre. Tani parashikohet që Carney të ketë fituar një mandat të katërt për partinë.

A është shpallur fituesi?

Pak pas orës 22:00 EDT (03:00 BST), transmetuesi publik kanadez CBC News parashikoi se Partia Liberale e Mark Carney ishte në rrugën e duhur për të fituar vende të mjaftueshme në Dhomën e Komunave për të formuar një qeveri. Nuk është ende e qartë nëse ata kanë siguruar shumicën dhe numërimi i fletëvotimeve është duke vazhduar. Por në orët në vijim të dimë se sa vende ka fituar secila parti.

A është Carney tashmë Kryeministër?

Udhëheqësi liberal Mark Carney nuk ka nevojë të betohet përsëri. Në vend të kësaj, ai do të vazhdojë të bëjë punën e tij, ashtu si edhe ministrat e kabinetit të tij. Nëse Carney vendos të riorganizojë kabinetin e tij, do të ketë një ceremoni me guvernatorin e përgjithshëm, por deri atëherë, ministrat qëndrojnë në postet e tyre.

Carney mund të zgjedhë të riorganizojë kabinetin e tij pasi solli një ekip më të pakët kur u bë kryeministër muajin e kaluar. Kur Parlamenti hapet pas zgjedhjeve, pritet betimi i anëtarëve dhe zgjedhja e Kryetarit të Kuvendit.

Çfarë ka thënë Carney se do të bëjë si kryeministër?

Një nga prioritetet e tij është të përmirësojë marrëdhënien me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump. Kur dyshja foli në fund të marsit, Carney dhe Trump ranë dakord se do të fillonin negociatat për një marrëdhënie të re ekonomike dhe sigurie menjëherë pas zgjedhjeve.

Kur Parlamenti të kthehet, është e mundur që liberalët të prezantojnë shpejt legjislacionin e përqendruar në sigurimin e ekonomisë kanadeze përballë pengesave të tarifave të SHBA-së. Kjo mund të përfshijë një ulje të premtuar të taksave për kanadezët e klasës së mesme dhe ecjen përpara me një proces një projekt, një shqyrtim për të përshpejtuar miratimin e propozimeve kryesore për energjinë dhe minierat.

Liberalët kanë thënë se duan ta bëjnë Kanadanë një superfuqi të energjisë së pastër dhe konvencionale. Ata janë zotuar gjithashtu të investojnë 5 miliardë dollarë kanadezë në një fond për diversifikimin e tregtisë.
Reklamë

A kanë liberalët një qeveri me shumicë?

Liberalët mund të jenë partia më e madhe në Dhomën e Komunave, por prapëseprapë mund të mos arrijnë të sigurojnë 172 votat e nevojshme për shumicën. Skenari më i mundshëm, nëse kjo ndodh, është që ata të formojnë një qeveri minoritare me Carney-n si kryeministër, ku ata arrijnë marrëveshje me partitë e tjera për t'i mbijetuar votave të mosbesimit dhe për të miratuar legjislacionin në Parlament. Ndërsa konservatorët janë në rrugën e duhur për të formuar përsëri Opozitën Zyrtare.

Çfarë do të ndodhë më pas me konservatorët?

Lideri konservator Pierre Poilievre është në rrugën e duhur për të bërë përparime të konsiderueshme me pjesën e votave të partisë, duke siguruar afërsisht 41% të votave me pak më shumë se gjysmën e raportimeve të sondazheve. Kjo do të ishte më e larta që partia do të ketë arritur në dekada.

Aktualisht parashikohet që ata kanë fituar 148 vende kjo është një rritje nga 120 që kishin fituar në kohën e shpërbërjes, kur u shpallën zgjedhjet. Por me votën progresive që u bashkua rreth liberalëve, ato shifra nuk ishin të mjaftueshme për të fituar.

Kjo do të jetë një humbje e hidhur për Konservatorët, të cilët vetëm disa muaj më parë kishin një rrugë të qartë drejt fitores dhe tani do të duhet të gjejnë një rrugë përpara pas një serie humbjesh zgjedhore. Tani do t’i mbetet partisë të vendosë nëse dëshiron ta mbajë Pierre Poilievre si udhëheqës, udhëheqësin e tretë që kanë pasur që kur liberalët fituan zgjedhjet e vitit 2015./BBC

Mark Carney

KANADA- Partia Liberale e udhëhequr nga Mark Carney ka dalë fituese në zgjedhjet federale në Kanada. Carney ka mbajtur fjalimin e tij të parë pas fitores dhe dha një mesazh të fuqishëm uniteti dhe angazhimi për vendin.  Gjithashtu Mark Carney iu drejtua qytetarëve me pyetjen: “Kush është gati të mbrojë Kanadanë me mua?”

Deklaratat e tij vijnë në një moment tensionesh të shtuara me Shtetet e Bashkuara lidhur me tarifat dhe çështje të tjera ekonomike. Më tej ai vijoi me një thirrje për ndërtimin e një vendi më të fortë: “Dhe kush është gati ta ndërtojë Kanadanë të fortë?”

Po ashtu ai u pritme brohoritje nga mbështetësit e pranishëm. Gjatë fjalimit, Carney shprehu mirënjohjen e tij ndaj familjes, duke theksuar rolin e gruas dhe fëmijëve në jetën e tij. Ai falënderoi gjithashtu kandidatët e zgjedhur, të cilët do të jenë pjesë e qeverisë së re.

“Më frymëzojnë të shërbej çdo ditë," tha ai, shkruan BBC. 

Lideri i sapozgjedhur shpjegoi se vendimi për tu përfshirë në politikë lindi nga bindja se Kanadaja kishte nevojë për ndryshime të mëdha, të udhëhequra nga vlerat thelbësore kanadeze vlera që, sipas tij, i ka mësuar që në fëmijëri, në tryezën e darkës me familjen, në fushat e akullit gjatë ndeshjeve të hokejit, dhe gjatë takimeve me qytetarë në të gjithë vendin. Ai përmendi tri vlera themelore që do të udhëheqin mandatin e tij përulësia, ambicia dhe uniteti.

Mark Carney-t

KANADA- Liberalët e Mark Carney-t kanë fituar zgjedhjet federale të Kanadasë, duke u mbështetur në një reagim të ashpër anti-Trump për të formuar qeverinë e ardhshme. Kjo është një kthesë mahnitëse politike për një parti që konsiderohej gjerësisht e harruar vetëm pak muaj më parë. Nuk është ende e qartë nëse partia e cila ka qenë në pushtet për gati një dekadë do të jetë në gjendje të sigurojë shumicën, ndërsa rezultatet vazhdojnë të shfaqen. Ja katër pikat nga zgjedhjet ku opozita konservatore shënoi fitore të mëdha, por prapë humbi.

1. Kërcënimet e Trump u bënë çështja përcaktuese

Nuk ka dyshim se kërcënimet dhe komentet e presidentit amerikan për tarifa që minojnë sovranitetin e Kanadasë luajtën një rol të jashtëzakonshëm në këto zgjedhje, duke i bërë papritur lidershipin dhe mbijetesën ekonomike të vendit çështjet përcaktuese të fushatës.

Mark Carney e përdori këtë në avantazhin e tij, duke kandiduar po aq shumë kundër Trump sa edhe kundër rivalit të tij kryesor të opozitës, udhëheqësit konservator Pierre Poilievre. Carney paralajmëroi se Kanadaja ishte në një moment krize, duke thënë shpesh gjatë fushatës zgjedhore se Trump dëshiron të shkatërrojë vendin në mënyrë që Amerika të t'i zotërojë.

Poilievre e përmendi Trumpin shumë më rrallë gjatë fushatës, duke e përqendruar mesazhin e tij në çështjet e brendshme koston e jetesës, krizën e përballueshmërisë së strehimit dhe krimin dhe duke i vënë në shënjestër liberalët për reputacionin e tyre në këto çështje.

Carney - i cili e ka shpallur marrëdhënien e vjetër me SHBA-në "të mbaruar" planifikon të fillojë negociatat për një marrëdhënie të re ekonomike dhe sigurie menjëherë pas zgjedhjeve. Kevin O'Leary, një biznesmen kanadez i afërt me Trumpin, i cili më parë kandidoi për udhëheqjen e Konservatorëve, pranoi se ishte një strategji e suksesshme fushate.

"Tani për tani, kanadezët janë shumë të frustruar me Amerikën dhe Carney e ka përdorur këtë në avantazhin e tij. Ai arriti t'i shpërqendronte kanadezët nga gabimet e tij... dhe t'u thoshte Mos e shikoni më këtë. Shikoni në jug të kufirit dhe unë mund t'ju shpëtoj," tha ai BBC-së pak para mbylljes së qendrave të votimit. 

2. Një debutim mahnitës për një aktor të ri në politikë

Në fillim të vitit, Carney ishte një ish-bankier qendror pa përvojë si politikan. Nga mesi i marsit, ai po betohej si kryeministër i pari që nuk kishte mbajtur kurrë më parë një post publik të zgjedhur pas një fitoreje të thellë në garën për udhëheqjen e liberalëve.

Tani, ai është përballur me elektoratin kanadez si pjesëmarrës në fushatë për herë të parë, fitoi një vend në Dhomën e Komunave në zonën e Otavës dhe e udhëhoqi partinë e tij drejt një fitoreje të papritur. Carney kishte kohë që flirtonte me hyrjen në politikën kanadeze dhe e shfrytëzoi momentin, duke u futur me shpejtësi pas dorëheqjes së papritur të ish-kryeministrit Justin Trudeau në janar.

Ai gjithashtu shfrytëzoi plotësisht peizazhin e ri politik, duke u mbështetur në përvojën e tij duke ndihmuar Kanadanë dhe Mbretërinë e Bashkuar të përballonin krizat e mëparshme në një kohë kur kanadezët ndiheshin të shqetësuar për të ardhmen e tyre ekonomike.

Njoftimi i Trump në fund të marsit për taksa globale mbi importet e automobilave të huaja i dha Carney-t mundësinë për të bërë publikisht një audicion për të mbajtur punën e tij gjatë fushatës. Ai arriti të tërhiqej nga hetimet dhe të merrte përsipër rolin e kryeministrit, duke caktuar një telefonatë me presidentin dhe duke u takuar me ministrat e kabinetit amerikan.

3. Konservatorët shënojnë fitore, por prapëseprapë dështojnë

Në zgjedhje të tjera, këto do të kishin qenë të suksesshme për Konservatorët. Në vitin 2011, Konservatorët fituan shumicën me 39.6% të votave. Lideri konservator Pierre Poilievre është në rrugën e duhur për ta mposhtur këtë herë, me afërsisht 41% të votave me pak më pak se gjysma e raportimeve të sondazheve, sipas Election Canada.

Aktualisht parashikohet që ata kanë fituar 149 vende kjo është një rritje nga 120 që kishin fituar në kohën e shpërbërjes, kur u shpallën zgjedhjet në mars. Udhëheqësi konservator u përqendrua kryesisht në shqetësimet e brendshme, duke ia drejtuar mesazhin e tij votuesve të pakënaqur nga ajo që Poilievre e quajti një "dekadë e humbur liberale".

Por me votën progresive që u bashkua rreth liberalëve, këto shifra nuk ishin të mjaftueshme këtë herë. Kjo do të jetë një humbje e hidhur për Konservatorët, të cilët vetëm disa muaj më parë kishin një rrugë të qartë drejt fitores dhe tani do të duhet të gjejnë rrugën përpara pas një serie humbjesh zgjedhore. Tani do t’i mbetet partisë të vendosë nëse dëshiron ta mbajë Pierre Poilievre si udhëheqës, i cili është i treti që kanë pasur që kur liberalët fituan zgjedhjet e vitit 2015.

4. Rënia e Demokratëve të Rinj të krahut të majtë

Në këto zgjedhje, partitë më të vogla politike kanë pësuar një goditje të fortë, pasi kanadezët zgjedhin t’i mbështetin votat e tyre ose liberalët ose konservatorët veçanërisht Demokratët e Rinj të krahut të majtë, ose NDP. Disa nga partitë më të vogla kanë humbur një sasi të konsiderueshme votash veçanërisht NDP-ja, e cila ka marrë vetëm 5% të votave të numëruara në të gjithë Kanadanë deri më tani, krahasuar me 18% në vitin 2021. Jagmeet Singh, i cili ka qenë udhëheqës i NDP-së për gati tetë vjet, humbi mbështetjen e tij në British Columbia dhe njoftoi se do të japë dorëheqjen.

"Sigurisht që e di që kjo natë është një natë zhgënjyese për Demokratët e Rinj. Ne jemi të mundur vetëm nëse ndalojmë së luftuari", tha ai. 

Të Gjelbrit gjithashtu kanë parë që pjesa e tyre e votave është përgjysmuar nga 2% në 1%. Shachi Kurl, president i Institutit Angus Reid, një organizatë jofitimprurëse për kërkimin e opinionit publik, i tha BBC-së se retorika e Trumpit ishte arsyeja e këtij ndryshimi drejt liberalëve.

“Kërcënimet, bisedat për aneksim, të gjitha këto kanë qenë një motivues i madh për votuesit e majtë të qendrës”, tha ajo.

Blloku i Kebekut, partia sovrane, ka ruajtur një përqindje votash prej 8%, megjithëse mbetet për t’u parë se si kjo përkthehet në vende. Kjo bazohet në rreth 30% të raportimeve të sondazheve. Kanadaja nuk ka një sistem dypartiak, edhe pse historikisht ka votuar në qeveri konservatore ose liberale në një farë mënyre./BBC

Mark Carney

KANADA- Partia Liberale e kryeministrit kanadez Mark Carney ka fituar zgjedhjet parlamentare të mbajtura në vendin e Amerikës së Veriut të hënën, pas një fushate zgjedhore nën hijen e rëndë të një sërë kërcënimesh nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump. 

Megjithatë, numërimi i rezultateve ende paraprake nuk na lejon të themi me siguri nëse Kryeministri Carney do të kryesojë një qeveri të shumicës apo të pakicës. Carney, i cili mori detyrën e kryeministrit pasi Justin Trudeau dha dorëheqjen në fillim të këtij viti, mundi udhëheqësin e Partisë Konservatore, Pierre Poilièvre. 

Siç raportohet Carney është zotuar të ndjekë një qasje më të ashpër me Uashingtonin për tarifat e tij dhe ka thënë se Kanadaja do të duhet të shpenzojë miliarda për të zvogëluar varësinë e saj nga SHBA-ja.

CBC raportoi se Liberalët ende nuk i kanë siguruar 172 vendet e nevojshme për shumicën në Dhomën e Komunave, e cila ka gjithsej 343 vende. Nëse dështojnë, Carney do të detyrohet të negociojë me parti të tjera për të mbetur në pushtet. Qeveri të tilla minoritare rrallë zgjasin më shumë se dy vjet e gjysmë në Kanada.