LIVE UPDATES
Bota

Ministri malazez i Kulturës: Bogdanoviç: Kisha duhet të integrohet në sistem

16 Shkurt 2020, 16:47 Nga DOSJA
Ministri malazez i Kulturës: Bogdanoviç: Kisha duhet të

MALI I ZI- Protestat kundër ligjit të ri të për kishën në Mal të Zi vazhdojnë. Ligji në fakt po zbatohet, thotë në intervistë për DW, ministri malazez i Kulturës Aleksandar Bogdanoviç.

Zoti Minister, në Mal të Zi prej disa javësh protestohet kundër ligjit të ri të lirisë fetare. Që prej miratimit të tij me 27 dhjetor të vitit që shkoi, dhjetëramijëra priftërinj, besimtarë dhe përkrahës së Kishës Ortodokse Serbe dalin në rrugë për të kërkuar tërheqjen e ligjit. A nuk ju bën nervoz kjo ju, qeverinë në Podgoricë?

Në fillim më duhet të them se protestat e vazhdueshme e konfirmojnë faktin, që Mali i Zi është i aftë për të vepruar në mënyrë demokratike. Organizatat fetare, disa parti politike dhe një pjesë e popullatës ushtrojnë të drejtën e vet për ta shprehur lirshëm mosaprovimin. Përderisa këto protesta të jenë paqësore, është plotësisht e drejta e tyre, që nuk mund të shtypet në një farë mënyre nga askush, dhe aq më pak nga qeveria.

Nga ana tjetër është vendimi për të bërë atë, që kanë bërë thuajse të gjitha shtetet evropiane, që ta përfshijnë kishën në sistem dhe t‘i zgjidhin të gjitha çështjet sipas parimit të lirisë fetare. Qëndrimi i qeverisë së Malit të Zi këtu është i qartë: ligji i lirisë fetare, i cili si çdo ligj tjetër është miratuar në parlament dhe ka hyrë në fuqi, do të zbatohet. Ne garantojmë, që asnjë palë, për të cilën aplikohet ligji i ri, nuk do të ketë disavantazhe në ndonjë farë mënyre. Ligji nuk drejtohet as kundër Kishës Ortodokse Serbe dhe as kundër ndonjë komuniteti tjetër fetar.

Në fund të fundit pyetja kryesore është: përse një organizatë kishtare, që është e regjistruar në Serbi, nuk dëshiron të regjistrohet në Mal të Zi?

Ne kemi dashur ta zëvendësojmë ligjin e vitit 1977 me një ligj të ri, modern, që u përgjigjet standarteve evropiane. Komisioni i Venecias na ka mbështetur në këtë dhe ne dëshirojmë që nga ky ligj i ri të përfitojnë të gjithë qytetarët e vendit.

Por a mendoni ju se arrestimi i gazetarëve gjatë aksioneve të protestave kontribuon në qetësimin e situatës së tensionuar?

Ne duam të garantojmë, që ligjet e vendit tonë të respektohen. Nëse kryhen vepra penale, shteti duhet të ndërhyjë. Dhe dua të theksoj se me ligjin e ri të dy komunitetet fetare (Kisha Ortodoke Malazeze dhe Kisha Ortodokse Serbe shënim i redaktorit) dhe besimtarët e tyre do të mund të shfrytëzojnë kishat e tyre, siç kanë bërë deri tani. Këtu nuk ka asnjë konflikt. Ne jemi shtet laik dhe respektojmë të drejtën e të gjithë qytetarëve për lirinë e fesë. Kjo liri dhe e drejta për të pasur pronë janë dy tema të ndryshme. Ne duhet të rregullojmë raportet e pronësisë dhe të shqyrtojmë, nëse ka raste të përvetësimit të paligjshëm të pasurisë.

Sidoqoftë, qeveria malazeze është zotuar të mbrojë gazetarët dhe burimet e tyre dhe të mbrojë lirinë e mediave dhe lirinë e shprehjes jo vetëm në ligjin e ri të mediave. Si përshtatet kjo me arrestimet e fundit?

Përmes ligjit të ri për mediat dhe legjislacionit të ri, që është miratuar nga qeveria dhe së shpejti do të shtrohet për diskutim në parlament, duam të përpiqemi të vendosim një mekanizëm të ri. Publikimet e papërgjegjshme në një pjesë të mediave në këtë situatë të tensionuar që jemi, të bazuara në fakenews dhe në manipulime, rrezikojnë paqen sociale. Kundër këtyre gjërave na është dashur të ndërmarrim hapat e nevojshëm.

Nëse ka prova, që një media përpiqet të krijojë panik dhe trazira dhe përhap për shembull njoftime të rreme të një diplomati të huaj, atëherë kjo gjithçka mund të jetë, por jo trajtim i përgjegjshëm i një teme. Shteti duhet të veprojë kundër këtyre veprave penale në bazë të së drejtës penale.

Dallimet mes malazezëve dhe serbëve kanë çuar gjithmonë në kundërshti. Një temë këtu është gjuha e përbashkët. A mund të forcohet identiteti kulturor dhe politik duke i dhënë të njëjtës gjuhë një emër tjetër?

Gjuha malazeze është gjuha zyrtare në Mal të Zi. Serbishtja, boshnjakishtja, kroatishtja dhe shqipja fliten po ashtu zyrtarisht. Një pjesë e konsiderueshme e popullsisë flet gjuhën malazeze dhe unë besoj se nuk ka kontroverse në këtë çështje. Siç e dini shpërbërja e Jugosllavisë ka sjellë ndryshime të mëdha gjuhësore në rajone. Gjuha e njohur deri më parë si serbo-kroate u riemërtua për herë të parë në Serbi dhe quhet zyrtarisht serbisht. Pastaj gjuha në Kroaci u shpall zyrtarisht si kroatisht. Atëherë në Bosnjë-Hercegovinë e njëjta gjuhë u emërtua zyrtarisht si boshnjakisht. Unë mendoj se Mali i Zi ka të njëjtën të drejtë objektive, ta quajë gjuhën e tij malazeze – si gjuhë zyrtare krahas katër të tjerave, që i përmenda në fillim. Është e drejta e një vendi sovran dhe e popullsisë së tij, që të përcaktojë vetë emërtimin e gjuhës së vendit, ashtu siç e kanë bërë edhe shtete të tjera në rajon.

Së fundmi zoti minister, ju keni folur në një intervistë për ardhjen e vazhdueshme të njerëzve nga Serbia në Mal të Zi, duke thënë se numri i tyre në 20 vitet e fundit është trefishuar. Cilat janë efektet e këtij migracioni?

Shumë njerëz nga rajoni, jo vetëm nga Serbia, vijnë në Mal të Zi për arsye të ndryshme. Shumica në kërkim të punësimit në turizëm apo ndërtimtari. Dhe rezulton se ata nuk janë të pakënaqur me jetën e tyre këtu. Qytetarët serbë, qytetarët e të gjitha vendeve të tjera, kanë qenë gjithmonë të mirëseardhur në Mal të Zi. Kjo nuk do të ndryshojë as në të ardhmen. Duke iu referuar pyetjes tuaj: këtu nuk bëhet fjalë për imigrim. Janë kryesisht qytetarë të Malit të Zi, që deklaroheshin serbë në regjistrime. Sot përsa i përket shifrave ka me të vërtetë shumë më tepër njerëz sesa në vitet 1990-të apo më herët. Por kërcënimi gjoja i popullatës serbe është thjesht një propagandë e përhapur nga grupe të caktuara politike dhe media. Serbëve në Mal të Zi, si dhe gjithë njerëzve të tjerë në vendin tonë, pavarësisht se ç’prejardhje kanë, nuk do t’u thotë askush, se këtu nuk ka vend për ta. Siç mësuan për fat të keq malazezët në ditët dhe javët e fundit në rajonin fqinj.

Si i vlerësoni në këtë kontekst politik dhe kulturor qëndrimet e pakicës shqiptare dhe përfaqësimin e tyre politik?

Anëtarët e pakicës shqiptare, si të gjitha kombet e tjera, kanë të drejta të barabarta dhe janë të barazvlershëm në shoqërinë malazeze. Ne i besojmë plotësisht dhe tërësisht konceptit të shoqërisë civile. Përfaqësuesit politikë të pakicës shqiptare janë përfshirë tradicionalisht në qeverinë e Malit të Zi. Dhe ne jemi shumë krenarë për këtë. Kjo është dëshmi që pakica shqiptare njeh dhe pranon të gjitha vlerat e Malit të Zi të sotëm dhe jep një kontribut të rëndësishëm për këtë. Mali i Zi është një vend multikulturor, multietnik dhe multifetar. Ne i kushtojmë rëndësinë më të madhe këtyre vlerave. Përveç kësaj më duhet të them, se midis Malit të Zi dhe Shqipërisë ka marrëdhënie të shkëlqyera fqinjësore.

Në Mal të Zi deri më së voni në tetor 2020 do të mbahen zgjedhjet parlamentare. A mund të zhvillohen këtë verë zgjedhjet e parakohshme për shkak të situatës së tensionuar aktuale?

Ne nuk shohim ndonjë arsye për t’i afruar zgjedhjet parlamentare. Ne po përgatitemi për zgjedhjet e rregullta parlamentare, që do të mbahen në tetor. Qeveria ka arritur rezultate të shkëlqyera. Ne duam që të gjithë qytetarët e Malit të Zi të marrin pjesë dhe të vazhdojnë të ndjekin synimet tona strategjike. Një synim strategjik, që ne e ndjekim me angazhim të madh, është hyrja në BE.

(Marrë nga DW)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

rajoni rajoni aleksandar bogdanoviç kisha ne malin e zi perplasja serbi mali i zi aleksandar bogdanoviç kisha ne malin e zi perplasja serbi mali i zi

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale