LIVE UPDATES
Bota

Fermerët afganë pas ndalimit të opiumit: Si do t’i ushqejmë fëmijët?

15 Prill 2022, 19:43 Nga DOSJA
Fermerët afganë pas ndalimit të opiumit: Si do t’i

Wali Jan, një fermer në provincën jugore afgane të Uruzganit, pritet që së shpejti të korrë lulëkuqet në fermën e tij prej gjysmë hektari. Duke qëndruar pranë fushës së mbjellë me lulëkuqe në Garni, një fshat i varfër që gjendet në periferi të kryeqytetit provincial Tarin Kovt, Jan është i mërzitur nga vendimi i talibanëve, të cilët gjatë këtij muaji vendosën të ndalonin kultivimin e lulëkuqes. Ai tha se nuk do të jetë në gjendje që të sigurojë ushqim për gruan dhe tetë fëmijët e tij nëse talibanët ia ndalojnë që gjatë vjeshtës të mbjellë lulëkuqe.

“Nëse ata vendosin një ndalesë të ashpër, do të jetë shkatërruese për ne”, tha ai për Radion Azadi të Radios Evropa e Lirë. “Si do t’i ushqej fëmijët e mi?”, pyeti Wali Jan.

Jan tha se talibanët duhet të kishin njoftuar për ndalesën e tyre gjithëpërfshirës vetëm pasi dhjetëra-mijëra fermerëve të varfër t’iu sigurohej një prodhim alternativ.

“Nëse ata [Qeveria e udhëhequr nga talibanët] mund të na ofrojnë një alternativë, ne nuk do të duhet që ta mbjellim këtë bimë”, tha ai.

Asadullah, një fermer në provincën Kandahar pajtohet me këtë qëndrim. Ai tha se e vetmja mënyrë për të mbijetuar në Pashmul, një fshat që merret me bujqësi në qarkun Panjvai në periferi të qytetit Kandahar, është mbjellja e lulëkuqes.

Asadullah tha se lulëkuqet, bimë që ka pak nevojë për ujë dhe kujdes, zakonisht sjellin dyfish më shumë të ardhura sesa mbjellja e grurit apo kulturave të tjera bujqësore.

“Jemi shumë të zhgënjyer me këtë ndalesë”, tha ai për Radio Azadi. “[Qeveria talibane] ose duhet të na ndihmojë neve që të gjejmë një alternativë ose të na japë ndihmë”.

Por, ekspertët thanë se Qeveria e udhëhequr nga talibanët, që ende nuk njihet nga asnjë shtet edhe tetë muaj pasi mori pushtetin në Afganistan, nuk do të jetë në gjendje që t’i ndihmojë fermerët afganë duke tërhequr ndihmë zhvillimore, sepse vendimi për ndalimin e mbjelljes së lulëkuqes nuk do t’i ndihmojë talibanët që të marrin njohje ndërkombëtare.

Qeveria e talibanëve është përballur me dënim ndërkombëtar dhe të afganëve, pasi nuk i mbajti premtimet për të rihapur shkollat për vajzat muajin e kaluar. Thomas Rutting, bashkëdrejtor i Rrjetit të Analistëve të Afganistanit, që është një organizatë e pavarur, tha se shumica e fermerëve kultivojnë lulëkuqe për t’i shpëtuar varfërisë.

“Kjo ndalesë mund t’i shtyjë ata sërish në varfëri, gjë që mund të ketë pasoja”, tha ai për Radion Evropa e Lirë. Ai tha se talibanët morën mbështetjen e fermerëve në jug të Afganistanit, duke vepruar si mbrojtës së fushave të tyre të mbjella me lulëkuqe gjatë kryengritjes së tyre dydekadëshe kundër Qeverisë afgane të mbështetur nga Perëndimi.

Ruttig tha se shumë fermerë afganë do të përpiqen që ta shmangin këtë ndalesë duke “përdorur lidhjet e tyre me liderët lokalë talibanë ose thjesht do të mbjellin lulëkuqe në ndonjë vend ku shpresojnë se nuk do të ketë patrullime”. Ai tha se talibanët kishin aplikuar një ndalesë të ngjashme në fund të vitit 2000, vendim që reduktoi sasinë e opiumit të papërpunuar nga më shumë se 6,000 tonënë nën 100 në vitin 2001.

“Atëherë dhe tani, udhëheqja e talibanëve është serioze në zbatimin e asaj që ata thonë se bazohet në ligjin islamik të Sheriatit, por si individë, ata shpesh bëjnë gjëra të tjera”, tha ai.

Mohammad Ehsan Zia, ish-ministër afgan i Zhvillimit Rural, tha se ndalesa e talibanëve synon që të kultivojë një imazh pozitiv ndërkombëtar, pasi qeveria e linjës së ashpër është përballur me kritika të ashpra për ndalimin e arsimimit të vajzave.

“Kjo është më shumë për konsum ndërkombëtar sesa për mjerimin aktual në Afganistan”, tha ai për Radion Evropa e Lirë. “Ata donin të bënin diçka pozitive për të treguar anën tjetër të Qeverisë talibane, në mënyrë që të fitojnë njohje ndërkombëtare”.

Zia, që tani është bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Konflikte dhe Studime Humanitare në Doha, tha se ndalesa as nuk do të ofrojë njohjen ndërkombëtare të talibanëve e as nuk do të ndihmojë në marrjen e ndihmës shumë të nevojshme për zhvillim ndërkombëtar, ndihmë e cila është pezulluar qëkur talibanët morën pushtetin në gushtin e vitit të kaluar.

“Respektimi i të drejtave të njeriut dhe të drejtave të grave, qeverisja gjithëpërfshirëse dhe lufta kundër terrorizmit janë kriteret bazë për njohjen”, tha ai, teksa foli për parakushtet kryesore të bashkësisë ndërkombëtare për njohjen e Qeverisë talibane.

“Ndalimi i kultivimit të lulëkuqes nuk ishte kusht, sepse komuniteti ndërkombëtar ka jetuar me kultivimin e lulëkuqes për më shumë se dy dekada”.

Ai tha se pa marrjen e njohjes ndërkombëtare, miliarda dollarë të ndihmës ndërkombëtare nuk ka të ngjarë që t’i jepen Afganistanit të sunduar nga talibanët.

“Ndihma për zhvillim mund të bëjë ndryshim të vërtetë në jetën e afganëve të zakonshëm”, tha ai.

Fermerët e varfër në Afganistanin e shkatërruar nga lufta, veçanërisht në provincat jugore të Uruzganit, Kandaharit dhe Helmandit, kanë qenë për dekada të tëra të lidhur me kultivimin e lulëkuqes nga trafikantët e drogës, të cilët shpesh i fusin në borxhe fshatarët. Ndërsa shteti afgan shkatërrohej gjatë luftës civile në vitet ’90, fermerët afganë nisën të mbillnin lulëkuqe për të mbijetuar. Që atëherë, Afganistani ka prodhuar pjesën më të madhe të opiumit të paligjshëm në botë. Pasi të përpunohet në heroinë dhe lëndë të tjera narkotike, kjo lëndë kontrabandohet në mbarë botën.

Por, vetë Afganistani dhe dy fqinjët e saj, Irani dhe Pakistani, po ashtu kanë vuajtur për dekada nga nivelet e larta të varësisë nga droga. Lal Mohammad, një fermer në Kandahar, është i kënaqur me të korrat e tij të lulëkuqes. Talibanët ende nuk kanë nisur të konfiskojnë opiumin nga fermerët me qëllim që të shmangin krijimin e pakënaqësive të gjera në rajonin që gjatë kryengritjes së tyre 20-vjeçare u ka ofruar luftëtarë. Ai mbolli këtë bimë narkotike në tokën e tij prej tre hektarësh që e ka në qarkun Zhari të Kandaharit, me shpresën se do të fitonte më shumë para sesa nga mbjellja e çdo kulture tjetër bujqësore.

“Sasia e opiumit të shitur më herët për 20,000 afgani [rreth 200 dollarë] vitin e kaluar, tani po shitet për më shumë se 100,000 afgani [rreth 1,000 dollarë]”, tha ai për Radion Azadi të REL-it, duke iu referuar rritjes së shpejtë të çmimit të opiumit që prej fillimit të këtij viti. Çmimi i opiumit u rrit nga 200 dollarë për kilogram në më shumë se 1,000 dollarë.

Por, Zia tha se lulëkuqet i mbajnë fermerët afganë në një rreth shtypës.

“Fermerët bëhen gjithnjë e më të varfër dhe më të varur nga paratë që marrin nga trafikantët e drogës”, tha Zia.

Asmatullah, një tjetër fermer nga Pashmuli, tha se koha po mbaron që talibanët t’i kushtojnë vëmendje gjendjes së fermerëve afganë.

“Para se ta vendosin këtë ndalesë para mbjelljes së re, ata duhet të gjejnë një kulturë alternative bujqësore që fermerët ta kultivojnë”, tha ai për REL-in, duke shtuar se gruri, mistri, perimet dhe kulturat e tjera bujqësore nuk janë alternativë e lulëkuqeve sepse kërkojnë ujitje dhe punë intensive.

Në Garni, një fshat në Uruzgan, fermeri Yar Mohammad, 60 vjeç, ka mbjellë lulëkuqe që prej se nisi të merrej me bujqësi kur ishte adoleshent. Duke shikuar të korrat e tij me lulëkuqe, ai shtoi se kjo bimë narkotike i ka ndihmuar atij që t’iu mbijetojë luftërave dhe thatësirave.

“Kjo është e vetmja kulturë bujqësore që mund të rritet në këto toka të thata”, tha ai.

Marrë nga REL

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota afganistan afganistan

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale