LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse prodhohet më shtrenjtë në Shqipëri?  

Në muajin prill, për shkak të konfliktit me çmimet nga fabrikat, nuk u ble qumësht te fermat e mëdha dhe të mesme.

15 Qershor 2024, 07:16 Nga r.ll
Pse prodhohet më shtrenjtë në Shqipëri?  
foto ilustruese

TIRANË- Kostot e larta të prodhimit po ndikojnë negativisht në industrinë vendase të lëndëve të para dhe po e shtyjë atë përpunuese drejt importeve. Më e dukshme kjo tendencë është në industrinë e përpunimit të qumështit.

Si për drejtuesit e fabrikave të përpunimit, edhe ekspertët e blegtorisë, heqja e skemës së TVSH-së së kreditueshme, informaliteti i lartë i shitjes së qumështit nga fermeri dhe subvencionet e ulëta krahasuar me rajonin janë problematikat kryesore që po shkaktojnë vështirësi jo vetëm për blegtorët dhe fabrikat e përpunimit, por për ekonominë në tërësi.

Në muajin prill, për shkak të konfliktit me çmimet nga fabrikat, nuk u ble qumësht te fermat e mëdha dhe të mesme.

Të vetmit që shisnin qumësht me çmim 60 lekë pa TVSH për litër ishin fermat e vogla. Ulja e çmimit të shitjes detyroi blegtorët të dalin dy herë në protestë, në mbrojtje të prodhimit tyre, duke kërkuar më tepër subvencione nga shteti shqiptar.

Përpunuesit më të mëdhenj në vend pohojnë se çmimi i qumështit të prodhuar në vend është 38 cent më i shtrenjtë se qumështi i importuar si lëndë e parë, nga Sllovenia, Serbia apo Hungaria, dukë përfshirë taksat dhe kostot e transportit.

“Ne mbledhim vetëm qumësht lope dhe për momentin e grumbullojmë nga fermeri vendas, me çmim nga 60 deri në 66 lekë pa TVSH në varësi të cilësisë.

Qumështin e kemi marrë nga 3 fermat më të mëdha, furnizues të tjerë kemi edhe rreth 50 ferma të mesme dhe janë me qindra ferma të vogla.

Për momentin, qumështi në shtetet si Sllovenia, Hungaria etj., gjendet më lirë, pasi ata kanë produktivitet më të lartë në stalla dhe kosto më të ulët sesa fermeri vendas”, pohon Luis Ndreka, nga kompania ADG (ish-Lufra).

Ervin Resuli analizon se arsyeja kryesore e kostos së lartë të prodhimit në Shqipëri mbeten subvencionet e ulëta që shteti jep për fermerët krahasuar me rajonin.

“Në Serbi, shteti e subvencionon fermerin 350 euro për lopë + 17 lekë për litër qumësht të prodhuar (në 2023 subvencioni për litër qumësht të prodhuar nga 15 lekë u rrit në 17 lekë në 2024).

Në total për 6 mijë litra qumësht të prodhuar në vit nga 1 krerë lopë + subvencionin për krerë, në total fermeri subvencionohet 1,350 euro për lopë. Me këtë nivel subvencioni, fermeri në Serbi fitimin e ka të mbrojtur nga shteti.

Prandaj dhe qumështin e shet më lirë sesa fermeri shqiptar, pothuajse në koston e prodhimit.

Në Kosovë, subvencionet arrijnë 600 euro për 1 krerë lopë. Në Maqedoninë e Veriut, fermeri subvencionohet 250 euro për krerë lopë + 10 lekë për litër qumësht lope të prodhuar. Në total, përfiton në vit 900 euro subvencionim për qumështin.

Në Shqipëri, blegtori shqiptar përfiton 10,000 lekë për krerë lopë + naftën falas. Në total, subvencioni i përfituar për lopë arrin 120 euro në vit.

Pra subvencionet e dhëna në Shqipëri për blegtorët janë në nivele shumë të ulëta, të cilat e bëjnë të pamundur prodhimin me kosto të lirë”.

Edhe Gerald Zyfi, administratori i punishtes “Zyfi Farm”, thotë se problematika kryesore te çmimi i lirë i qumështit të grumbulluar mbeten subvencionet shumë të ulëta që jepen nga shteti për fermerët në krahasim me rajonin.

“Në Shqipëri, mungon dhënia e subvencionit të qumështit për litër të prodhuar, ndërsa subvencionet e dhëna për krerë janë “lëmoshë”. Ndërsa çmimi vijon të mbetet më i lartë për fermerin, pasi kostot e prodhimit janë më të lartë krahasuar me rajonin”, pohon ai.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve Shqiptarë ka paralajmëruar më herët se nëse situata vazhdon në të njëjtën formë, atëherë produktet e importit do të jenë edhe më të pranishme në tregun tonë, duke nxjerrë jashtë tregut produktet vendase, të cilat nuk do të jenë më të pëlqyeshme nga konsumatori dhe kompanitë prodhuese shqiptare detyrimisht do të shkojnë drejt një falimenti të sigurt.

“Nëse qeveria nuk do të shtojë subvencionet e duhura për blegtorët, në mënyrë që të kenë kosto më të ulëta për prodhimin e qumështit, çka do të sillte çmim, të njëjtë ose shumë të përafërt, të qumështit të blegtorëve shqiptarë me çmimin e qumështit të freskët nga blegtorët e rajonit/BE dhe nëse nuk do të ketë çmime të njëjta për naftën, energjinë elektrike, gazin, sektorit të përpunimit të qumështit do t’i shtohen vështirësitë.

Si pasojë, produktet e importit do të dominojnë dhe do të jenë të pranishme çdo ditë dhe më tepër në raftet e marketeve, supermarketeve dhe në tavolinat e konsumatorëve shqiptarë”, pohoi më herët shoqata.

Heqja e skemës së kreditueshme të TVSH-së

Për drejtuesit e fermave të mëdha, njohës të sektorit, gremina ka nisur që me heqjen e skemës së TVSH-së së kreditueshme.

“Shumica dërmuese e fermave të vogla shesin qumështin pa faturë, pra operojnë totalisht në informalitet. Nëse një përpunues blen qumësht nga ferma e vogël e palicencuar, sipas ligjit duhet të lëshojë autofaturë për mallin e blerë dhe do të fillojë me -20%, që në këtë mënyrë ka vrarë veten.

Në këtë situatë, kur fermerët e vegjël nuk janë të formalizuar, kjo fabrikë që blen qumësht nga një fermë e vogël informale ka dy mënyra për të vepruar, ose do të blejë në të zezë dhe do të shesë edhe vetë në të zezë, ose do të blejë qumësht jashtë me çmim më të lirë.

Ku është shteti në zgjidhjen e kësaj situate? Skema për kreditimin e TVSH-së ndihmonte në formalizimin e fermerit të vogël, ndërsa autofaturimi është vetëvrasje”, pohoi një nga drejtuesit e fermave më të mëdha me lopë, dele dhe dhi në vend.

Përfaqësuesit e sektorit kanë ngritur shpeshherë shqetësimin për rritjen e kostove të prodhimit nga heqja e skemës së TVSh-së së kreditueshme. Në 2017, rimbursimi i TVSH ishte 20%.

Skema e rimbursimit të TVSH-së iu mundësonte përpunuesve kompensimin e TVSH-së së zbritshme kur blinin mall të shoqëruar me faturë tatimore nga fermerët.

Kompensimi me 20% i TVSh-së për periudhën tatimore, iu linte marzh të lartë fitimi përpunuesve, edhe kur e blinin qumështin nga fermeri me çmim të lartë. Më pas, nga 2019 deri në 2022, TVSH e kreditueshme u ul nga 20% në 6%.

Ndryshimet fiskale të 2019-s sollën uljen e nivelit të TVSh-së 6% në blerje (faturim me 6% të TVSH për qumështin që blihet nga fermerët) dhe 20% TVSH e shitjes për produktet e bulmetit. Ndërsa prej vitit 2022, TVSH e kreditueshme u bë 0%.

Shoqata e Industrisë së Përpunuesve propozoi se heqja e skemës së TVSH-së së kreditueshme të zëvendësohej me një skemë të ngjashme me vendet e rajonit, që TVSH-ja të faturohet e njëjtë si në blerje, ashtu edhe në shitje, në nivelet 6 ose 9%.

Kërkesa e tyre nuk u miratua nga Ministria e Financave, në hartimin e buxhetit të vitit 2022. Heqja e skemës së TVSh-së së rimbursueshme u zëvendësua me dhënie të subvencioneve direkte deri në 10,000 lekë për krerë bagëtish apo lopësh.

Përpunuesit paralajmëruan se dhënia e subvencioneve direkte për krerë nuk do ta lehtësonte në kosto fermerin shqiptar, kur në të gjithë rajonin aplikohen dhënie subvencionesh për litër qumësht të prodhuar.

Krahas vendimmarrjes për heqjen e skemës së TVSh-së së rimbursueshme tek agropërpunuesit, u miratua edhe vendosja e TVSH-së së inputeve bujqësore 10%, ku prej 2018-s ishte zero.

Gjithashtu nga 1 korriku 2022 u vendos edhe akcizë 6 lekë për litër për gazin, duke shtuar koston e prodhimit nga fabrikat e qumështit./monitor

prodhimi ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 15 Qershor 2024, 07:14 r.ll

Qumështi i importit “mbyt” prodhuesit

foto ilustruese TIRANË- Qumështi i prodhuar nga fermeri vendas vijon të mbetet më i shtrenjtë, krahasuar me qumështin e prodh...

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale