LIVE UPDATES
Bota

Dietat e “sofistikuara” të minatorëve në Australi 2,700 vjet më parë

14 Tetor 2021, 12:02 Nga DOSJA
Dietat e “sofistikuara” të minatorëve në Australi

AUSTRALI – Nuk është sekret që birra dhe djathi i “mykur” shkojnë shumë bashkë, por një studim i ri zbulon se sa thellë rrënjët e tyre rrjedhin në Evropë, ku punëtorët në një minierë kripe në Austri po gërmonin  2,700 vjet më parë.

Sipas BBC, shkencëtarët e bënë zbulimin duke analizuar mostrat e jashtëqitjes njerëzore të gjetura në zemër të minierës Hallstatt në Alpet Austriake.

Frank Maixner, mikrobiolog në Institutin Kërkimor Eurac në Bolzano, Itali, i cili ishte autori kryesor i raportit, tha se ishte i befasuar kur mësoi se minatorët e kripës më shumë se dy mijëvjeçarë më parë ishin mjaft të avancuar për të “përdorur fermentimin me qëllim”.

Kjo është shumë e sofistikuar për mendimin tim. Kjo është diçka që nuk e prisja në atë kohë”, tha Maixner.

Gjetja ishte dëshmia më e hershme deri më tani e fermentimit të djathit në Evropë , sipas studiuesve. Dhe ndërsa konsumi i alkoolit është sigurisht i dokumentuar mirë në shkrimet e vjetra dhe dëshmitë arkeologjike, feçet e minatorëve të kripës përmbajnë dëshminë e parë molekulare të konsumit të birrës në kontinent në atë kohë.

“Po bëhet gjithnjë e më e qartë se jo vetëm që praktikat parahistorike të kuzhinës ishin të sofistikuara, por edhe që ushqimet komplekse të përpunuara si dhe teknika e fermentimit kanë luajtur një rol të spikatur në historinë tonë të hershme të ushqimit,” tha Kerstin Koëarik, nga Muzeu i Historisë Natyrore në Vjenë.

Qyteti Hallstatt, një sit i Trashëgimisë Botërore të Unesco, është përdorur për prodhimin e kripës për më shumë se 3,000 vjet. Komuniteti është një vend shumë i veçantë, ndodhet në Alpe, në mes të askundit dhe gjithë komuniteti punoi dhe jetoi në këtë minierë.  Falë temperaturës konstante prej rreth 8C (46F) dhe përqendrimit të lartë të kripës në minierë, feçet e minatorëve u ruajtën veçanërisht mirë. Studiuesit analizuan katër mostra: një që daton nga epoka e bronzit, dy nga epoka e hekurit dhe një nga shekulli i 18 -të.

Njëra prej tyre, e vjetër rreth 2.700 vjet, u zbulua se përmbante dy kërpudha, Penicillium roqueforti dhe Saccharomyces cerevisiae. Të dy janë të njohur sot për përdorimin e tyre në prodhimin e ushqimit.

Minatorët e Hallstatt duket se kanë aplikuar qëllimisht teknologji të fermentimit të ushqimit me mikroorganizma të cilët ende përdoren në ditët e sotme në industrinë ushqimore,” tha Maixner.

Studiuesit gjithashtu studiuan dietën e minatorëve, e cila përbëhej kryesisht nga drithëra, disa fruta, fasule dhe mish si burim i proteinave. Dallimi kryesor me menutë e sotme është shkalla e përpunimit të ushqimit, e cila ishte shumë e ulët në atë kohë. Minatorët e epokës së bronzit dhe hekurit përdorën drithëra, duke sugjeruar konsumin e një lloj qulli. Për minatorët e shekullit të 18-të, drithërat u dukën të bluara, duke treguar se ata hëngrën bukë ose biskota.

Një nga gjetjet e tjera të studimit ishte përbërja e mikrobiotës së minatorëve, ose grupi i baktereve të pranishme në trupat e tyre. Mikrobiota është grumbullimi i mikroorganizmave (të gjitha bakteret, eukariotët dhe viruset) të pranishëm në një mjedis të përcaktuar. Në katër mostrat e studiuara, mikrobiota ishte shumë e ngjashme me atë të popullatave moderne jo-perëndimore, të cilat priren të kenë një mënyrë jetese më tradicionale.

Kjo sugjeron një ndryshim të kohëve të fundit në mikrobiotën e njerëzve të industrializuar, ndoshta për shkak të stilit të jetës moderne, dietës ose përparimeve mjekësore”, thuhet në studim.

(m.k/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota australia minatoret ne australi miniera e kripes ne australi ushqimet 2700 vite me pare australia minatoret ne australi miniera e kripes ne australi ushqimet 2700 vite me pare

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale