LIVE UPDATES
Bota

'Treni i Kulturës' lidh Gjermaninë dhe Poloninë! Letërsi, muzikë, teatër dhe disko në bord

Ky shërbim treni nga Berlini në Vroclav është më shumë se një mjet transporti, ai gjithashtu ofron një program kulturor.

12 Janar 2023, 08:24 Nga A.B
'Treni i Kulturës' lidh Gjermaninë dhe Poloninë!
Treni

"Treni i Kulturës" midis kryeqytetit gjerman, Berlin, dhe qytetit jugperëndimor Vroclav në Poloni ka qenë në lëvizje që nga viti 2016. Udhëtimi midis qyteteve në lumenjtë Spree dhe Oder zgjat 4 orë e gjysmë, kohë e mjaftueshme për të informuar pasagjerët për kulturën që i pret në fund të udhëtimit dhe u ofron atyre argëtim. Në bord, pasagjerët takojnë shkrimtarë, muzikantë, artistë krijues, si dhe kanë një bibliotekë dhe një ekspozitë të përhershme.

Projekti fillimisht ishte planifikuar për një periudhë gjashtëmujore, por ishte aq i suksesshëm sa nuk u ndërpre kurrë. Është bërë një institucion i respektuar që njihet përtej rajonit kufitar gjermano-polak.

Polonia dhe Berlini bashkëpunojnë për të rritur kulturën

Rafal Dutkiewicz, ish-kryebashkiak i Vroclavit, tha se ai ishte një nga forcat shtytëse pas idesë. "Dikush nga bashkia e qytetit doli me një emër menjëherë: "Pociag do kultury" - Trajnimi i Kulturës," tha ai, duke shtuar se qëllimi ishte të zhvillohej bashkëpunimi i Polonisë me Berlinin dhe rajonin e Brandenburgut në sektorin e kulturës, ndërkohë që ishte në të njëjtën kohë momenti për të ringjallur një lidhje treni midis dy qyteteve që ishte ndërprerë dy vjet më parë.

Nga ana gjermane, një "grup të rinjsh krijues" luajti një rol të madh në vënien në veprim të idesë dhe për të ndihmuar suksesin e saj, tha ai. Shumë kohë përpara se të niste projekti, Ewa Strozczynska-Wille, e specializuar në teatër dhe studime gjermane, dhe Natalie Wasserman, një përkthyese, u bashkuan me regjisorin dhe producentin Oliver Spatz për të punuar drejt kësaj përpjekjeje të përbashkët gjermano-polake. Spatz, i cili ishte drejtor i Forumit Kleist në Frankfurt mbi Oder nga 2015 deri në 2016, është ende menaxher i projektit për Trenin Kulturor. "Ne kishim idenë për të ofruar kulturë në një tren për një kohë të gjatë," tha Wasserman. Kur Vroclav u zgjodh si Kryeqyteti Evropian i Kulturës në vitin 2016, kjo ishte një mundësi unike për të realizuar një ëndërr, tha ajo, duke shtuar se ishte bashkuar një "konglomerat ideshë".

Udhëtimi i parë i shitur

Kur Treni i Kulturës u nis në udhëtimin e tij të parë nga stacioni Lichtenberg i Berlinit më 30 prill 2016, ekipi i Spatz-it mbajti frymën. "Ne kishim frikë se askush nuk do të merrte trenin për shkak të udhëtimit të gjatë”, kujton ai.

Në fund, ata u kapën plotësisht në befasi. "Shumë më shumë njerëz donin të udhëtonin sesa ne mund të përshtateshim," tha ai. "Ne kishim planifikuar një kapacitet prej 420 vendesh. Pas dy javësh, çdo vend u shit."

Organizatorët ishin përballur me sfidën e vështirë për të krijuar një program kulturor që tërhiqte një gamë të gjerë njerëzish. Ata krijuan një skemë bazë që synonte një audiencë të gjerë, me një kuiz dhe një bibliotekë të lëvizshme në bord. Pasagjerëve iu bënë pyetje të thjeshta, si për shembull dhënia e numrit të landeve apo vojvodëve (krahinave) në të dy vendet. "Çështja ishte që njerëzit të flisnin me njeri-tjetrin," kujtoi Wasserman.

Letërsi, muzikë, teatër dhe disko në bord

Megjithatë, mbi të gjitha, treni shërbeu si një vend për muzikë, teatër, vallëzim dhe leksione. Kishte klube nate dhe vallëzime çaji, diçka për çdo shije, një "shportë joshjeje kulturore", siç thoshte dikur një reporter i gazetës së përditshme Tages Zeitung (Taz).

"Ka një atmosferë fantastike dhe mendjehapur në tren," tha Dorota Danielewicz, një shkrimtare me origjinë polake nga Berlini. "Njerëzit ndajnë përvojat e tyre dhe krijohen mes tyre njohje të reja”.

Autorja është pothuajse e rregullt në Trenin e Kulturës. Aty prezantoi librat e saj "Në kërkim të shpirtit të Berlinit" dhe "Kënga e bardhë". Ajo tha, se gjithashtu merr trenin për kënaqësi, për shembull, për të vizituar tregun e Krishtlindjeve në Vroclav.

Dihet se edhe politikanët marrin trenin, duke përfshirë Dietmar Woidke, kryeministrin e landit gjerman të Brandenburgut, i cili diskutoi të ardhmen e marrëdhënieve gjermano-polake gjatë një udhëtimi me ish-kryebashkiakun e Vroclavit, Dutkiewicz. Ministri i Kulturës dhe Evropës i Berlinit, Klaus Lederer, hipi në tren me kolegët polakë për të shpjeguar situatën në kryeqytetin gjerman. "Treni i Kulturës krijon nivele joformale për zgjerimin e rrjeteve," tha Oliver Spatz.

Projekti ishte parashikuar të zgjasë gjashtë muaj, nga maji deri në tetor 2016. Por për shkak të suksesit të madh, me 22,000 pasagjerë të regjistruar vetëm në vitin e parë, ai u shty vazhdimisht.

"Ne gjithmonë thonim, deri në fund të vitit, atëherë do të mbarojë”, tha Natalie Wasserman. Por treni vazhdoi të ecë fuqishëm dhe u bë hit në të dy vendet. Lidhja u ndërpre për një vit gjatë pandemisë COVID, por treni ka lëvizur sërish që nga qershori i vitit 2021.

Sigurohen financimet e ardhshme për trenin

Treni i Kulturës ka ndihmuar në krijimin e një rrjeti që arrin shumë në rajonet përreth, në qytete, tha Wasserman. Spatz shtoi se qytete të tjera polake, duke përfshirë Poznanin dhe Szczecin, kanë treguar interes për projektin. Më shumë se 80,000 pasagjerë kanë marrë trenin që nga fillimi i tij. Në mars dhe prill 2022 treni transportoi gjithashtu 6000 refugjatë ukrainas nga Polonia në Gjermani.

Deri kohët e fundit, projekti sponsorizohej nga Shoqëria Gjermano-Polake në Berlin, me qytetin e Berlinit dhe landin e Brandenburgut që mbulonin kostot. Ishte një marrëveshje e përkohshme që përfundoi me qeverinë e koalicionit që ka qeverisur qytetin e Berlinit që nga viti 2021, financimi për Trenin Kulturor më pas u bë pjesë e marrëveshjes së koalicionit. Kompania shtetërore Kulturprojekte Berlin ka sponsorizuar projektin që nga tetori 2022.

Më në fund, menaxheri i projektit Oliver Spatz dhe ekipi i tij mund të planifikojnë më tej se fundi i vitit. Pas udhëtimit të fundit me tren natën e Vitit të Ri, ka një pushim tre mujor, përpara se treni të niset përsëri në prill, tani me një ndalesë në qytetin e Boleslawiec, i famshëm për qeramikën e tij blu të errët. Për 19 €  pasagjerët mund të udhëtojnë nga Berlini në Vroclav, me një program kulturor të përfshirë në të.

Puna për programin e ri po vazhdon: Wolfgang Templin, një autor që dikur ishte aktivist i opozitës në Gjermaninë Lindore, është rezervuar si mikpritës për një udhëtim. "Gjermanët dinë shumë pak për kontributin polak në historinë e lirisë evropiane. Unë dua të përpiqem ta mbyll këtë boshllëk," tha Templin për DW./DW

gjermani poloni

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet