LIVE UPDATES
Bota

BBC: Tre faktorë kryesorë që i bënë përmbytjet në Teksas kaq ekstreme dhe vdekjeprurëse

Më shumë se 100 njerëz janë konfirmuar të vdekur në të gjithë shtetin, të paktën 27 prej tyre nga kampi veror i vajzave.

8 Korrik 2025, 16:55 Nga r.ll
BBC: Tre faktorë kryesorë që i bënë përmbytjet
pamje nga permbytjet ne fier

TEKSAS- Shiu i rrëmbyeshëm që solli shkatërrime në një kamp veror për fëmijë dhe vende të tjera pushimi në zonë rurale të Teksasit erdhi me një shpejtësi shkatërruese. Uji vërshoi përmes kabinave prej guri të Kampit Mystic në orët e para të së premtes, ndërsa vajzat dhe stafi flinin.

Lumi Guadalupe kishte dalë nga shtrati pas muajsh shiu që ranë vetëm në pak orë, një ngjarje e çuditshme moti e përshkruar nga zyrtarët si një "katastrofë 100-vjeçare". Më shumë se 100 njerëz janë konfirmuar të vdekur në të gjithë shtetin, të paktën 27 prej tyre nga kampi veror i vajzave.

Uji shkatërroi kabinat me çati të gjelbër, duke lënë pas një gjurmë mbeturinash dhe duke marrë jetë deri në tetë vjeç. Lloji i fuqisë pas këtij shkatërrimi përçohet në këtë pamje filmike, të kapur gjatë vetëm 27 minutave, e cila tregon se sa shpejt u ngrit uji në një zonë.


Ndërsa kërkimet vazhdojnë për ata që janë ende të zhdukur, po ngrihen pyetje nëse mund të ishte bërë më shumë për të parandaluar një humbje kaq të madhe jetësh. Ekspertët thonë se ka pasur një numër faktorësh që kontribuan në tragjedi, duke përfshirë motin ekstrem, vendndodhjen e shtëpive të pushimit dhe kohën.

Kishte një prani të madhe lagështie në atmosferë nga një stuhi tropikale që kishte shkaktuar përmbytje në Meksikë dhe më pas u zhvendos në veri. Qarku Kerr, ku ndodhej kampi dhe ku kanë humbur 84 jetë, është një pjesë më kodrinore e Teksasit sesa qarqet përreth. Kjo do të thotë që ajri i mbushur me lagështi u shty lart, duke krijuar re të mëdha shiu.

Këto re stuhie ishin aq të mëdha saqë në fakt u bënë sistemi i tyre i motit, duke prodhuar sasi të mëdha shiu mbi një zonë të madhe. Ky sistem lëvizte ngadalë, duke shtuar sasinë totale të shiut dhe duke krijuar stuhi të mëtejshme përgjatë zonës që përmban lumin Guadalupe, i cili u tejmbush me një shpejtësi të paparë.

Shërbimi Kombëtar i Motit raportoi një sasi prej rreth 125-250 mm reshjesh në vetëm tre deri në gjashtë orë në Qarkun jug-qendror të Kerr. Midis të enjtes dhe të hënës pati gati 21 inç shi në disa pjesë. Reshjet mesatare të korrikut gjatë 25 viteve të fundit për zonën e Kerrville janë pak mbi dy inç, që do të thotë se rreth katër muaj shi kanë rënë brenda pak orësh.

Koha gjithashtu kontribuoi në humbjen e jetëve, shumë qytetarë kishin shkuar për të fjetur natën e së enjtes pa e ditur se një stuhi kaq katastrofike do t'i zgjonte të tmerruar vetëm brenda pak orësh. Një paralajmërim për përmbytje ishte lëshuar të enjten pasdite dhe pas mesnatës sipas orës lokale u përmirësua në një paralajmërim për përmbytje, duke i këshilluar njerëzit të gjenin vende më të larta.

Në dy orët e ardhshme u bë një paralajmërim për përmbytje të menjëhershme dhe disa njerëz kanë raportuar se kanë marrë njoftime me mesazhe në telefonat e tyre gjatë natës. Në orën 3:30 të mëngjesit, Menaxheri i Qytetit të Kerrville, Dalton Rice, tha se kishte shkuar për një vrapim pranë lumit dhe po binte vetëm pak shi.

Gjysmë ore më vonë, u lëshua një paralajmërim emergjence për përmbytje të menjëhershme për Qarkun Kerr, një alarm nga NWS se ky ishte një alarm "situate veçanërisht e rrezikshme", kur përmbytje të mëdha kishin filluar tashmë. Kampi Mystic ishte në një vend me disa nga nivelet më të larta të reshjeve gjatë atyre pak orëve katastrofike.

Qarku Kerr ndodhet në zemër të Teksasit, një destinacion popullor pushimesh për shkak të kodrave të tij piktoreske, lumenjve dhe liqeneve të panumërta. Por ekziston edhe një kërcënim - për shkak të kërcënimit të përsëritur që ka shkatërruar komunitetet lokale gjatë viteve, rajoni njihet edhe si "Rrugica e Përmbytjeve të Menjëhershme".

Në ato orë të para të së premtes, reshjet e shiut u drejtuan nga kodrat dhe drejt në lumenjtë përreth duke bërë që ata të fryheshin me një ritëm të shpejtë. Një përrua uji vërshoi poshtë lumit, duke përfshirë zonën e ulët pranë lumit jashtëzakonisht shpejt. Disa nga vajzat e vrara ose ende të zhdukura nga kampi ishin në kabina të ulëta më pak se 152 metra nga bregu i lumit, raporton New York Times.

Ata që dolën të gjallë, të dërguar në vende të sigurta me kamionë ushtarakë, thanë se kampi ishte shkatërruar, me pemë të shkulura nga rrënjët, kajakë në pemë dhe vajza që nxirreshin nga uji. Kur një ekip i BBC-së arriti në kamp të dielën, hyrja ishte e rrethuar nga policia dhe rrënojat e asaj që mund të ketë qenë një lloj porte ishin të shpërndara në tokë.

Ndikimi i ndryshimeve klimatike nuk mund të injorohet si një faktor tjetër në ngjarje ekstreme të motit si kjo. Ndërsa është e vështirë t'i atribuohet drejtpërdrejt ndikimit të planetit që po ngrohet një ngjarjeje të veçantë të motit, temperaturat e sipërfaqes së detit në Gjirin e Meksikës, nga ku ka origjinën një pjesë e ajrit, vazhdojnë të jenë më të ngrohta se normalja.

Ujërat më të ngrohta nënkuptojnë më shumë avullim dhe kështu më shumë lagështi të disponueshme në atmosferë për të ushqyer një stuhi. Viti 2024 ishte një vit rekord për këtë fenomen, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku, që do të thotë më shumë “karburant” për ngjarje ekstreme të reshjeve. Shkencëtarët e klimës vazhdojnë të na kujtojnë se ngjarje të tilla reshjesh si ato që kemi parë në Teksas do të bëhen më të shpeshta dhe më ekstreme ndërsa planeti ngrohet./ BBC

permbytjet ne teksas

Sondazh

Poll

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen