LIVE UPDATES
Bota

Mediat ruse minimizojnë kërcënimin ndaj shqiptarëve të Kosovës para ndërhyrjes së NATO-s në vitin 1999

Bombardimet përfunduan më 10 qershor të vitit 1999, pasi Presidenti jugosllav Slobodan Millosheviç ra dakord të tërhiqte forcat e tij nga Kosova dhe të lejonte vendosjen e forcave paqëruajtëse.

29 Mars 2024, 19:57 Nga E. D
Mediat ruse minimizojnë kërcënimin ndaj shqiptarëve të
fotot ilustruese

KOSOVË- 24 marsi shënoi 25 vjetorin e fillimit të operacionit Forca e Aleatëve – fushatës ajrore të NATO-s kundër ish Republikës Federale të Jugosllavisë gjatë luftës në Kosovë.

Bombardimet përfunduan më 10 qershor të vitit 1999, pasi Presidenti jugosllav Slobodan Millosheviç ra dakord të tërhiqte forcat e tij nga Kosova dhe të lejonte vendosjen e forcave paqëruajtëse.

Më 25 mars, agjencia shtetërore ruse e lajmeve Sputnik mohoi shkakun e ndërhyrjes ushtarake - faktin që ndaj shqiptarëve në Kosovë po ushtrohej spastrim etnik.

“Para një çerek shekulli, bota e kuptoi se Shtetet e Bashkuara dhe NATO-ja e shohin globin si një fushë të tyre lojrash, ku bëjnë çfarë të duan,” shkruante Sputnik.

“Më 24 mars, 1999, shtetet perëndimore filluan të bombardojnë Beogradin, kryeqytetin e Jugosllavisë, nën pretekstin e sforcuar ‘për të mbrojtur’ kosovarët”, vazhdonte Sputnik.

Pretendimi i agjencisë Sputnik se nuk ekzistonte një pretekst për t’i mbrojtur shqiptarët e Kosovës është i rremë.

Studiuesit kanë debatuar se çfarë e shtyu NATO-n të fillonte fushatën ajrore kundër Jugosllavisë, që zgjati dy muaj e gjysmë dhe, nëse “ndërhyrja humanitare” ishte e ligjshme, sipas përkufizimit të ligjit ndërkombëtar.

Megjithatë, zhvendosja e dhunshme e qindra mijëra njerëzve, disa raste të vrasjeve në masë dhe shkeljet e rënda të të drejtave të shqiptarëve të Kosovës i paraprinë fushatës bombarduese të NATO-s.

Rreth 250,000 shhqiptarë të Kosovës ishin dëbuar nga shtëpitë e tyre para vjeshtës së vitit 1998. Përballë frikës të një katastrofe humanitare, ngjarjet si masakra e Drenicës në shkurt dhe mars të vitit 1998 dhe masakra e Reçakut në janar të vitit 1999, kontribuan në vendimin e NATO-s për të përdorur forcë ushtarake.

Dëshmitë nga vendi i ngjarjes të hartuesve të lartë të politikave në Uashington thonë se masakra e Reçakut “transformoi politikën e Perëndimit për Ballkanin”, duke bindur administratën e Presidentit të atëhershëm amerikan Bill Clinton dhe më pas aleatët e NATO-s, se “përpjekja gjashtë vjeçare për të mos lejuar shpërthimin e konfliktit etnik në Kosovë kishte e dështuar,” njoftonte në atë kohë Barton Gellman për gazetën “The Washington Post”.

Studiuesit e marrëdhënieve ndërkombëtare James Goldgeier dhe Gordana Grgiç argumentojnë se ndërhyrja e NATO-s në vitin 1999 duhet të shqyrtohet në kontekstin e “shembullit më të madh të vrasjes në masë në Evropë” – gjenocidit në Bosnjë që Serbia dhe serbët e Bosnjës kryen gjatë luftërave jugosllave.

“Për më se një vit, bashkësia ndërkombëtare u përpoq të parandalojë regjimin e Millosheviçit për të mos sulmuar popullatën civile shqiptare në Kosovë, duke i vendosur sanksione në tregti dhe investime, ngrirë pasurinë dhe duke i vënë embargo karburantesh dhe armësh. Të gjitha këto masa ishin të kota dhe disa prej tyre tërësisht kundërproduktive, siç ishte rasti me embargon e armëve ndaj grupeve të armatosura shumë më pak të shqiptarëve të Kosovës. Ndërkohë që shkeljet e të drejtave të njeriut, dëbimet në masë dhe numri i të vrarëve filluan të rriten dhe përpjekjet ndërkombëtare për të ndërmjetësuar dështuan, u bë e qartë që ndërhyrja e drejtpërdrejt ushtarake mbeti opsioni i vetëm,” shkruajnë studiuesit Goldgeier dhe Grgiç.

Studiuesi i gjenocidit Gregory Stanton thotë se vet shprehja “spastrim etnik” ishte “shpikur nga Millosheviçi dhe propaganduesit serbë si eufemizëm për dëbimin me dhunë dhe gjenocidin.”

Kombet e Bashkuara thonë se termi spastrim etnik është “përkthim fjalë për fjalë i shprehjes serbo-kroate ‘etničko čišćenje’, por thekson se “rrënjët e sakta të shprehjes, apo kush e përdori atë i pari dhe përse, janë ende të paqarta.”

Megjithatë, rrënjët e konfliktit janë të ndërlikuara dhe asnjëra palë nuk është pa faj.

Në vitin 1989, si President i atëhershëm i Serbisë, Millosheviçi fitoi peshë politike duke hequr autonominë e Kosovës. Jugosllavia i kishte dhënë Kosovës, në atë kohë krahinë brenda Serbisë, statusin e autonomisë në vitin 1974. Në prill të vitit 1992, republika e Serbisë dhe republika e Malit të Zi krijuan Republikën Federale të Jugosllavisë, pasi shpërbërjes së Jugosllavisë pas luftërave jugosllave, që filluan në vitin 1991.

Millosheviçi shërbeu si President i Serbisë nga viti 1989-1997 dhe më pas mori pozitën e udhëheqësit të Republikës Federale të Jugosllavisë nga viti 1997 deri në vitin 2000.

Rezistenca e shqiptarëve të Kosovës kundër sundimit serb u shndërrua në kryengritje të armatosur të një niveli të ulët me daljen në skenë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në vitin 1996, e cila synonte shkëputjen e Kosovës nga Jugosllavia dhe ndoshta deri në krijimin e një “Shqipërie të Madhe.”

Kryengritja e armatosur fitoi peshë në vitin 1998, duke u pasuar nga një goditje e ashpër e qeverisë serbe ndaj popullatës shqiptare.

Me shtimin e sulmeve ndërmjet UÇK-së nga njera anë dhe forcave serbe e atyre jugosllave, nga ana tjetër, të dyja palët u përfshinë në krime që çuan drejt dështimit të përpjekjeve ndërkombëtare për të shmangur dhunën.

Civilët shqiptarë u dëmtuan më së shumti.

Në shkurt të vitit 1999, në bisedimet e paqes, të mbështetura nga NATO-ja në Rambouillet të Francës, palëve iu paraqit “Marrëveshja e Përkohshme për Paqe dhe Vetëqeverisje në Kosovë” që synonte “t’i jepte fund dhunës dhe të lehtësonte kthimin e refugjatëve dhe të të zhvendosurve.”

Kjo marrëveshje parashikonte tërheqjen e forcave serbe dhe jugosllave të sigurisë nga Kosova.

Marrëveshja gjithashtu parashikonte kthimin e autonomisë Kosovës dhe u jepte forcave të NATO-s “qasje të papenguar nëpër tërë Republikën Federale të Jugosllavisë.” Disa studiues dhe ish diplomatë amerikanë thonë se kushte të tilla ishin të papranueshme për Millosheviçin.

Refuzimi i Millosheviçit për të nënshkruar marrëveshjen përshpejtoi fushatën ajrore të NATO-s.

Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Kofi Annan ndonëse shprehu keqardhje për veprimin ushtarak, tha se ai ishte opsioni i fundit i domosdoshëm.

Forcat serbe dhe jugosllave e përshkallëzuan fushatën e spastrimit etnik pas tërheqjes së Misionit Verifikues për Kosovën të Organizatës për Sigurimin dhe Bashkëpunim në Evropë dhe fillimit të fushatës bombarduese të NATO-s.

Sipas organizatës me seli në Nju Jork, Human Rights Watch, 525,787 refugjatë nga Kosova u strehuan në shtetet fqinje në tre javët e para të fushatës ajrore dhe forcat qeveritare serbe dëbuan deri në fund të luftës 862,979 shqiptarë nga Kosova.

Studiuesi i organizatës hulumtuese amerikane RAND Corporation, Stephen Hosmer në vitin 2001 argumentoi se Millosheviçi i bëri llogaritë gabim, duke menduar se kriza e refugjatëve e shkaktuar nga fushata e spastrimit etnik të Serbisë në Kosovë, do t’i jepte atij ndikim mbi NATO-n që ta ndalonte bombardimet.

Ndërkohë që agjencia ruse Sputnik pohon se bombardimet e NATO-s ndaj Jugosllavisë, shkaktuan një krizë humanitare, civilët shqiptarë të vrarë nga forcat serbe dhe jugosllave të sigurisë përbëjnë përqindjen më të madhe të viktimave të luftës.

Sipas të dhënave të “Librit të Kujtesës për Kosovën”, që dokumenton vdekjet në periudhën 1998-2000 nga ky konflikt, numri i përgjithshëm i viktimave të luftës është 13,535. Sipas tij “10,317 civilë kanë humbur jetën, apo janë zhdukur për shkak të luftës, prej të cilëve 8,676 janë shqiptarë.”

Sa u përket civilëve të vrarë, 1,196 serbë, 445 romë dhe civilë të tjerë kanë humbur jetën.

Sipas organizatës joqeveritare, Grupi për Analizën e të Dhënave për të Drejtat e Njeriut, të dhënat e Librit të Kujtesës për Kosovën “dokumentojnë pothuajse të gjitha viktimat” gjatë periudhës së konfliktit.

UÇK-ja është e përfshirë në disa nga këto vrasje.

Sipas raportit të organizatës Amnesty International të vitit 2012, pretendohet se UÇK-ja ka rrëmbyer dhe vrarë 800 pjesëtarë të komuniteteve pakicë në Kosovë, përfshirë disa shqiptarë të Kosovës që besohet se ishin “bashkëpunëtorë”.

Gjatë fushatës 78-ditëshe ajrore, aeroplanët e NATO-s realizuan 38,400 misione, përfshirë 10,484 misione bombardimi, gjatë të cilave 23,614 bomba janë hedhur nga ajri.

Një mision gjithpërfshirës hulumtues i organizatës Human Rights Watch arrin në përfundim se “diku mes 489 dhe 528 civilëve jugsllavë janë vrarë” nga fushata ajrore e NATO-s. Organizata thekson se 62 deri 66 për qind e numrit të përgjithshëm të vdekjeve të civilëve janë shkaktuar në 12 incidente.

Bazuar në përpjestimin mes numrit të sulmeve ajrore dhe numrit të viktimave civile, Gjykaya Ndërkombëtare e OKB-së për Krime Lufte për ish Jugosllavinë vendosi që këto shifrat “nuk dëshmojnë se NATO-ja ka zhvilluar fushatë që ka patur për qëllim të shkaktojë viktima të konsiderueshme civile qoftë në mënyrë të drejtpërdrejtë, apo të tërthortë.”

Tribunali i OKB-së po ashtu iu referua botimit të Ministrisë jugosllave të Punëve të Jashtme, me titull “Krimet e NATO-s në Jugosllavi”, që përfshin një shifër prej afro “495 civilëve të vrarë dhe 820 civilëve të plagosur në rastet e veçanta të dokumentuara.”/VOA

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale