Samiti i G20 në Indonezi/ Putin s'merr pjesë, Zelenskyy: Të ndalohet lufta. Sunak: Do mbështesim Ukrainën

Jinping dhe Biden

INDONEZI- Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Joe Biden, dhe udhëheqësi i Kinës, Xi Jinping, u takuan të hënën në Bali të Indonezisë, që është takimi i parë i tyre prejse Biden ka marrë detyrën e presidentit në fillim të vitit 2021.

Ja cilat janë pesë pikat kryesore nga ky takim:

Nëse ka një gjë për të cilën të dy ranë dakord, është fakti se ata u ndien të lumtur që u takuan përsëri.

"Që kur ju morët Presidencën, ne kemi mbajtur komunikimin nëpërmjet konferencave për media, telefonatave dhe letrave. Por, asnjëra prej tyre nuk mund ta zëvendësojë realisht takimin ballë për ballë. Sot më në fund po takohemi", tha Xi.

Biden u pajtua me liderin autoritar, të cilin e njeh prej vitesh.

"Nuk zëvendësohen diskutimet ballë për ballë. Dhe, siç e dini, unë jam i përkushtuar t'i mbaj të hapura linjat e komunikimit mes jush dhe meje personalisht, por edhe mes qeverive tona", tha ai.

Është folur shumë për atë që dikur dukej se ishte një aleancë ndërmjet Rusisë dhe Kinës, ku të dyja ankohen shpesh se Shtetet e Bashkuara kërkojnë të dominojnë botën, në vend që të pranojnë vizionin e tyre "multipolar".

Kur presidenti rus, Vladimir Putin, filloi pushtimin e tij shkatërrues të Ukrainës në shkurt, spekulimet u rritën mbi atë se çfarë lloj mbështetjeje politike, ekonomike dhe ushtarake do të jepte Kina. Përgjigjja, deri më tani, nuk ka qenë e madhe – sigurisht jo ajo që mund të dëshirojë Putini.

Në bisedimet në Bali, Biden dhe Xi u pajtuan se fusha ku Kremlini nuk do të ketë mbështetje është përdorimi i armëve bërthamore.

Ata "theksuan kundërshtimin e tyre ndaj përdorimit ose kërcënimit të përdorimit të armëve bërthamore në Ukrainë", tha SHBA-ja.

Shtëpia e Bardhë tha se nuk priste shumë nga bisedimet. Megjithatë, njëra nga pikat ishte rifillimi i bashkëpunimit ndërmjet Uashingtonit dhe Pekinit për tema jo shumë të diskutueshme, ku pesha globale e shteteve i bën ata lojtarë kyç.

Pati njëfarë suksesi me planet për të ringjallur punën e përbashkët për të drejtuar botën dhe për t'i përmbushur objektivat e OKB-së për reduktimin e ngrohjes globale. Kina i kishte ndërprerë këto lidhje nga zemërimi për mbështetjen e SHBA-së për qeverinë vetëqeverisëse dhe demokratike të Tajvanit.

Biden tha se duhet punuar "së bashku për çështje urgjente globale që kërkojnë bashkëpunimin tonë të ndërsjellë".

Kurse, Xi deklaroi se "njerëzimi është përballur me sfida të paprecedentë" dhe tha se "bota pret që Kina dhe SHBA-ja t'i trajtojnë siç duhet marrëdhëniet mes vete".

Fryma e bashkëpunimit mund të ketë arritur kulmin në deklaratën e të dy liderëve se ndonëse nuk pajtohen për shumë gjëra, ata nuk janë për një konflikt gjithçka ose asgjë.

Xi i tha Bidenit se të dyja vendet "kanë më shumë interesa të përbashkëta", sipas një përshkrimi kinez të takimit.

Sipas raportimeve, Xi tha se Pekini nuk kërkon ta sfidojë SHBA-në ose "të ndryshojë rendin ekzistues ndërkombëtar".

Biden ishte i vendosur, duke thënë se ai "absolutisht" beson se "nuk duhet të ketë një Luftë të re të Ftohtë".

Rreziku i menjëhershëm, sipas shumë njerëzve, është një luftë e nxehtë mbi Tajvanin.

Shtetet e Bashkuara nuk e njohin ishullin si të pavarur, por janë zotuar ta ndihmojnë atë të mbrohet, derisa Qeveria kineze po rrit retorikën e saj për përdorimin e forcës për ta marrë nën kontroll atë që e konsideron pjesë të territorit të saj.

Biden tha se nuk sheh përpjekje "të afërt" kundër Tajvanit.

Megjithatë, të dy liderët, me gjithë deklaratat e tyre miqësore, nuk kishin asgjë të re për të thënë për këtë çështje.

“Ne jemi të përkushtuar për ta ruajtur paqen dhe stabilitetin në ngushticat e Tajvanit”, tha Biden. Është një frazë që Uashingtoni e përdor gjatë gjithë kohës për të thënë se dëshiron të mbajë status quo-në, duke mos lejuar Kinën të marrë kontrollin mbi Tajvanin.

Media shtetërore kineze tha se Xi e kishte cilësuar Tajvanin si çështje "thelbësore e interesave të Kinës".

Është “vija e parë e kuqe që nuk duhet të kalohet në marrëdhëniet Kinë-SHBA”, raportoi agjencia e lajmeve Xinhua./REL/

Biden dhe Erdogan

INDONEZI- Presidenti i SHBA Joe Biden u takua me Presidentin e Turqisë Rexhep Tajip Erdogan në margjinat e samitit të G20 në ishullin Bali të Indonezisë mëngjesin e sotëm, sipas zyrës së Erdoganit dhe pamjeve të takimit në transmetuesin shtetëror turk TRT.

Sipas Dailymail, Biden shprehu ngushëllimet për shpërthimin e fundjavës në Stamboll që vrau gjashtë persona. Sulmi i tensionoi marrëdhëniet midis dy vendeve pasi qeveria e Erdogan fajësoi grupin kurd PKK dhe hodhi poshtë një mesazh ngushëllimi të Shtëpisë së Bardhë. 

SHBA e konsideron PKK-në një grup terrorist, por ka ofruar mbështetje për grupet kurde siriane në luftën e tyre kundër një qeverie shtypëse, duke zemëruar Turqinë.

Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë fillimisht thanë se takimi ishte një "tërheqje mënjanë" e paplanifikuar, por video tregonte dy liderët të ulur në një tavolinë të stolisur me një flamur të SHBA dhe një turk. 

Shtëpia e Bardhë tha se Biden falënderoi gjithashtu Erdoganin për ndihmën e tij në negocimin e kalimit të lirë të grurit nga Ukraina. 

“Presidenti Biden shprehu vlerësimin e tij ndaj Presidentit Erdogan për përpjekjet e tij për të rinovuar Iniciativën e Kokrrave të Detit të Zi, për të cilën të dy ranë dakord se ka qenë kritike për përmirësimin e sigurisë globale të ushqimit në mes të luftës së Rusisë dhe se Nisma duhet të vazhdojë”, thuhet në deklaratë.

Ishte një moment potencialisht i ndjeshëm, me Turqinë që ndonjëherë frustronte aleatët e SHBA-së dhe NATO-s, duke blerë një sistem rus të mbrojtjes ajrore dhe duke ngritur kundërshtime ndaj Suedisë dhe Finlandës që t'i bashkoheshin aleancës.

Ministrat e Jashtëm, të Mbrojtjes dhe Financave Mevlüt Çavuşoğlu, Hulusi Akar dhe Nuredin Nebati morën pjesë në konferencën për shtyp me dyer të mbyllura midis Biden dhe Erdogan në Apurva Kempinski.

Pikat e diskutimit mes dy liderëve, vende anëtare të NATO-s, mund të përfshijnë zgjerimin e një marrëveshjeje që lejon vazhdimin e eksporteve të grurit ukrainas, Kërkesa e Ankarasë për avionë F-16, zgjerimi i NATO-s dhe sulmin me bombë të fundjavës në Stamboll për të cilin Ankaraja fajësoi militantët kurdë.

Zelenskyy

INDONEZI- Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka bërë thirrje që "lufta shkatërruese" e Rusisë të përfundojë.

"Jam i bindur se tani është koha kur lufta shkatërruese ruse duhet dhe mund të ndalet. Ajo do të shpëtojë mijëra jetë," tha ai në samitin e G20 në Bali përmes një mesazhi me video.

Ai iu drejtua liderëve si presidenti i SHBA Biden dhe udhëheqësi kinez Xi dhe theksoi se e lanë jashtë Rusinë.

"Nuk mund të ketë asnjë justifikim për shantazh bërthamor," shtoi ai, duke falënderuar veçanërisht "G19" - dhe duke përjashtuar Rusinë - që "e bëri të qartë këtë".

Presidenti rus Vladimir Putin nuk po merr pjesë në samit, por ministri i tij i jashtëm Sergej Lavrov është atje./Burimi: BBC

Hun Sen

INDONEZI- Kryeministri i Kamboxhias Hun Sen ka anuluar takimet e tij të planifikuara në G20, pasi ai rezultoi pozitiv me Covid.

Kreu aktual i Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN), Hun Sen kishte rezultuar pozitiv përpara se të kishte mbajtur ndonjë takim.

Ai do të takohej me liderin kinez Xi Jinping dhe presidentin francez Emmanuel Macron.

Ai kishte pritur më parë një samit të ASEAN-it që përfundoi të dielën në Kamboxhia dhe ai u takua me liderin amerikan Joe Biden të shtunën./Burimi: BBC

Samiti

Udhëheqësit e vendeve më të industrializuara në botë, të njohura si grupi G20, hapën të martën bisedimet në ishullin Bali të Indonezisë.

Thirrjet e vendit nikoqir ishin për unitet dhe për veprime konkrete në rimëkëmbjen e ekonomisë globale.

“Ne nuk kemi zgjidhje tjetër, na nevojitet bashkëpunim për të shpëtuar botën”, tha presidenti indonezian, Joko Widodo, përpara se liderët e vendeve më të pasura të fillonin diskutimet me dyer të mbyllura.

“G20-ta duhet të jetë katalizator për rimëkëmbjen gjithëpërfshirëse ekonomike. Ne nuk duhet ta ndajmë botën në pjesë. Nuk duhet të lejojmë që bota të futet në një tjetër luftë të ftohtë”, tha Widodo.

G20-ta, e cila përfshin vende nga Brazili deri në Indi, Arabi Saudite dhe Gjermani, përbën më shumë se 80% të bruto prodhimit të brendshëm të botës, 75% të tregtisë ndërkombëtare dhe 60% të popullsisë.

Në samit pritet të merren hapa për të adresuar sigurinë ushqimore, të prekur nga pushtimi rus i Ukrainës, u tha gazetarëve një zyrtar amerikan.

Një shenjë pozitive në prag të samitit ishte takimi mes presidentit të SHBA-së, Joe Biden, dhe udhëheqësit kinez, Xi Jinping, në të cilin dy liderët premtuan komunikime më të shpeshta, pavarësisht dallimeve të mëdha.

Takimi i së hënës ishte i pari sy më sy i tyre prej se Biden mori detyrën e presidentit në vitin 2021.

Lufta në Ukrainë dhe rritja globale e inflacionit, megjithatë, hodhën hije mbi samitin.

Kjo është hera e parë që G20-ta takohet prej se Rusia ka nisur pushtimin e fqinjit të saj në fund të shkurtit.

Pushtimi nxiti thirrjet e disa liderëve perëndimorë për bojkot të samitit dhe për tërheqjen e ftesës për presidentin rus, Vladimir Putin.

Indonezia rezistoi, duke refuzuar ta tërheqë ftesën e Putinit.

Kremlini tha se Putin është shumë i zënë për të marrë pjesë në samit dhe dërgoi ministrin e Jashtëm, Sergei Lavrov, në vend të tij.

Sipas një postimi në Twitter të ambasadorit të BE-së në Indonezi, presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, iu drejtua samitit përmes video-lidhjes.

Një komunikatë e përbashkët e G20-ës, e cila do të duhej të miratohej nga të gjitha palët, duket e pamundur, edhe pse presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, tha se ka një marrëveshje midis zyrtarëve për tekstin e saj.

Sipas një drafti të parë nga agjencia e lajmeve Reuters, udhëheqësit e G20-ës do të dënojnë përdorimin ose çdo kërcënim për përdorimin e armëve bërthamore.

Mbledhjet e ministrave të G20-ës kanë dështuar të prodhojnë komunikata të përbashkëta, për shkak të mosmarrëveshjeve midis Rusisë dhe anëtarëve të tjerë për gjuhën që duhet përdorur, duke përfshirë edhe atë se si të përshkruhet lufta në Ukrainë.

Perëndimi e ka akuzuar Rusinë për deklarata të papërgjegjshme për përdorimin e mundshëm të armëve bërthamore. Rusia, nga ana e saj, ka akuzuar Perëndimin për retorikë bërthamore “provokuese”./REL

Rishi Sunak

BRITANI E MADHE- Kryeministri Rishi Sunak ka thënë se Rusia duhet "të dalë nga Ukraina dhe t'i japë fund kësaj lufte barbare", ndërsa u përball me zyrtarët rusë në samitin e G20 në Bali.

Ai i bëri komentet në seancën e parë, ditën e djeshme, e cila ishte e mbyllur për media, teksa kritikoi mungesën e presidentit rus Vladimir Putin.

Sipas një transkripti nga nr 10,Sunak tha: "Është e dukshme që Putini nuk u ndje në gjendje të bashkohej me ne këtu. Ndoshta nëse do të kishte, ne mund të vazhdonim me rregullimin e gjërave. Sepse ndryshimi i vetëm më i madh që dikush mund të bëjë është që Rusia të largohet nga Ukraina dhe t'i japë fund kësaj lufte barbare. Kjo do të ishte transformuese për Ukrainën dhe për botën. Britania e Bashkuar e kundërshton këtë agresion. Ne do ta mbështesim Ukrainën për aq kohë sa të duhet."

Sunak qortoi gjithashtu Rusinë duke thënë se "vendet nuk duhet të pushtojnë fqinjët e tyre".

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar u takua me liderët e 19 ekonomive më të mëdha në botë në Bali, takimi i parë në historinë 15-vjeçare të grupit që do të mbahet nën hijen e një lufte të madhe evropiane të nxitur nga një prej anëtarëve të tij.

Rusia pushtoi Ukrainën pothuajse nëntë muaj më parë, duke e lënë pjesën tjetër të botës të luftojë për t'u marrë me pasojat, e cila ka përfshirë rritjen e çmimeve të ushqimit dhe energjisë./Burimi: Skynews