All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Ligji ushtarak e përçau Korenë e Jugut! Analiza e BBC: A mund ta shërojnë këto zgjedhje kombin?

Këto zgjedhje janë një mundësi për ta rikthyer Korenë e Jugut në një terren më të sigurt dhe më të qëndrueshëm, dhe për të shëruar këto çarje. Duke pasur parasysh këtë, partia në pushtet do të përballej gjithmonë me vështirësi, e dëmtuar nga grushti i shtetit i Presidentit Yoon.

2 Qershor 2025, 08:46 Nga Jean Mackenzie
Ligji ushtarak e përçau Korenë e Jugut! Analiza e BBC: A mund
Lee Jae-myung flet pas xhamit antiplumb në një tubim fushate
All - Paragraf - 1

KOREJA E JUGUT- Karakteristika kryesore e këtyre zgjedhjeve ka qenë kandidati kryesor i opozitës, Lee Jae-myung, i cili ka bërë fushatë i veshur me një jelek antiplumb. Në një tubim të kohëve të fundit, ai u shoqërua në podium nga oficerë të mbrojtjes së afërt, të gatshëm për ta mbrojtur me çantat e tyre balistike. Më pas ai iu drejtua turmës nga pas xhamit antiplumb, nën vështrimin e vëzhguesve mbi çati.

Kjo nuk është politika e zakonshme e Koresë së Jugut. Por Koreja e Jugut nuk ka qenë vetvetja kohët e fundit. Vendi ende po rimëkëmbet nga kriza e ligjit ushtarak dhjetorin e kaluar, kur presidenti, Yoon Suk Yeol, u përpoq të orkestronte një marrje pushteti nga ushtria.

Ai dështoi, për shkak të rezistencës nga publiku dhe politikanët, dhe u nxorr nga detyra, duke sjellë organizimin e këtyre zgjedhje të parakohshme për të zgjedhur pasardhësin e tij. Por kaosi që shkaktoi Yoon atë natë është degraduar. I bllokuar në harresë, pa president, vendi është bërë më i polarizuar dhe politika e tij më e dhunshme.

Në protestat e organizuara në fillim të këtij viti u bë e zakonshme të brohoriteshin thirrje për ekzekutimin e udhëheqësve të ndryshëm politikë. Dhe që nga nisja e kandidaturës së tij presidenciale, Lee ka marrë kërcënime me vdekje, dhe ekipi i tij thotë se kanë zbuluar madje një komplot të besueshëm për ta vrarë atë.

Këto zgjedhje janë një mundësi për ta rikthyer Korenë e Jugut në një terren më të sigurt dhe më të qëndrueshëm, dhe për të shëruar këto çarje. Duke pasur parasysh këtë, partia në pushtet do të përballej gjithmonë me vështirësi, e dëmtuar nga grushti i shtetit i Presidentit Yoon. Por, në vend që të shkëputej nga ish-presidenti i turpëruar, Partia Konservatore e Pushtetit Popullor (PPP) ka zgjedhur një kandidat i cili e ka mbrojtur vazhdimisht Yoon-in dhe veprimet e tij.

Kim Moon-soo, ish-ministri i punës i Yoon, ishte i vetmi anëtar i kabinetit që refuzoi të ngrihej në këmbë dhe të kërkonte falje gjatë një seance dëgjimore parlamentare për ligjin ushtarak. Ai kërkoi falje vetëm pasi kishte filluar fushatën e tij, pasi kishte fituar mbështetjen publike të Yoon.

Kjo i ka shndërruar zgjedhjet më shumë në një referendum mbi gjendjen ushtarake sesa në çdo gjë tjetër. Duke qenë se shumica e publikut e hodhi poshtë me shumicë dërrmuese këtë veprim, kjo gjithashtu i ka hapur rrugën udhëheqësit të opozitës Lee, i cili në mënyrë të famshme e transmetoi veten drejtpërdrejt duke u ngjitur në muret e kompleksit parlamentar, për të hyrë brenda dhe për të votuar kundër urdhrit të presidentit.

Tani politikani i Partisë Demokratike e portretizon veten si i vetmi kandidat që mund të sigurojë që kjo të mos ndodhë më kurrë. Ai ka thënë se do ta ndryshojë kushtetutën për ta bërë më të vështirë për presidentët e ardhshëm të shpallin gjendjen e jashtëzakonshme.

Premtime të tilla kanë tërhequr njerëz nga i gjithë spektri politik. "Nuk më pëlqente Lee më parë, por që nga shpallja e gjendjes së jashtëzakonshme tani i besoj dhe varem prej tij", tha 59-vjeçarja Park Suh-jung, e cila pranoi se kjo ishte hera e parë që merrte pjesë në një aktivitet politik.

Një burrë në të 50-at tha se ishte anëtar i një partie tjetër politike më të vogël, por këtë herë kishte vendosur ta mbështeste Lee-në: "Ai është i vetmi person që mund t'i japë fund kryengritjes së Yoon-it për zbatimin e ligjit ushtarak. Duhet t'i ndalojmë ata që shkatërruan demokracinë tonë."

Shumica e sondazheve të fundit e vendosin Lee-në rreth 10 pikë përpara rivalit të tij Kim, por ai nuk ka qenë gjithmonë kaq popullor. Kjo është hera e dytë që ai kandidon për president, pasi humbi kundrejt Yoon tre vjet më parë. Ai është një personazh përçarës, i cili është përfshirë në një sërë çështjesh gjyqësore dhe skandalesh politike. Ka shumë që nuk i besojnë, madje e urrejnë.

Kim, duke shpresuar të përfitojë nga kjo, e ka quajtur veten "kandidati i drejtë dhe i ndershëm". Është një slogan që mbështetësit e tij e kanë përqafuar, shumë prej të cilëve duket se e mbështesin atë jo për politikat e tij, por sepse ai nuk është Lee.

"Nuk më pëlqen Kim, por në këtë pikë nuk ka zgjidhje të vërtetë. Kandidati tjetër ka shumë probleme", tha një grua e moshuar që planifikon të votojë për të.

Kim ka ndjekur një rrugë të pazakontë politike. Si student që bëri fushatë për të drejtat e punëtorëve, ai u torturua dhe u burgos nën diktaturën e krahut të djathtë të Koresë së Jugut në vitet 1980, por më pas vetë u zhvendos ndjeshëm drejt së djathtës. Ai u zgjodh nga baza e partisë, shumë prej të cilëve janë ende besnikë ndaj Yoon. Udhëheqja e partisë, duke kuptuar se ai nuk ishte zgjedhja më e mirë, u përpoq ta zëvendësonte atë në minutën e fundit me një politikan më të moderuar dhe me përvojë, vetëm për t'u bllokuar nga anëtarët e tërbuar.

Kjo e ka lënë partinë të dobët dhe të përçarë, me shumë njerëz që dyshojnë se ajo do të ndahet në fraksione rivale pas ditës së votimit.  Lee e ka shfrytëzuar këtë mundësi për të mbledhur vota nga qendra. Ai i ka zhvendosur politikat e tij djathtas dhe madje ka pretenduar se partia e tij me prirje të majta është, në fakt, konservatore. Kjo, pavarësisht reputacionit të tij si një i majtë i vendosur. Ai u rrit në një lagje të varfër jashtë Seulit, duke punuar në fabrika në vend që të ndiqte shkollën, dhe është dikush që më parë ka cituar senatorin amerikan Bernie Sanders.

Por premtimet e tij të mëparshme për të futur një të ardhur bazë universale kanë ikur. Këtë herë, ai po i josh bizneset e fuqishme të konglomeratit të Koresë së Jugut, chaebols. Ai madje e ka përfshirë ngjyrën konservatore të kuqe në logon e tij blu dhe hyn në fushatë duke veshur atlete të kuqe dhe blu. Ai e ka ribërë edhe politikën e tij të jashtme. Në mënyrë tipike, Partia e tij Demokratike është e kujdesshme në lidhje me aleancën e sigurisë së Koresë me SHBA-në, duke preferuar t'i japë përparësi marrëdhënieve me Kinën dhe Korenë e Veriut.

Por Lee po e paraqet veten si një "pragmatist" që mund të përshtatet me një mjedis sigurie në ndryshim. "Aleanca SHBA-Kore është shtylla kurrizore e sigurisë sonë kombëtare. Ajo duhet të forcohet dhe thellohet", tha ai në një debat televiziv të kohëve të fundit.

E gjithë kjo i ka lënë votuesit dhe diplomatët këtu të pasigurt për atë që ai përfaqëson vërtet dhe çfarë do të bëjë nëse zgjidhet - megjithëse kjo duket të jetë qëllimi. Kim, analiste e Korea Pro, beson se ndryshimi i tij në stilin e jetës është më i vërtetë nga sa mund të duket. 

Bashkimi i vendit do të jetë sfida më e madhe për këdo që fiton. Kur njerëzit të votojnë të martën, do të bëhen gjashtë muaj që kur dolën në rrugë për t'i rezistuar një pushtimi ushtarak. Pas muajsh kaosi, ata mezi presin të ecin përpara, në mënyrë që vendi të fillojë të adresojë çështjet urgjente që kanë qenë pezull, përfshirë negociatat për tarifat me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump.

Por më shumë se çdo gjë tjetër, ata shpresojnë që këto zgjedhje të mund të rivendosin besimin e tyre në demokracinë e tyre, e cila është tronditur rëndë. Në një ndeshje bejsbolli në kryeqytetin Seul javën e kaluar – ndoshta i vetmi vend ku koreanët janë po aq fisnorë sa edhe në politikë – të dyja palët ishin të bashkuara, plotësisht të vetëdijshme për rëndësinë e këtyre zgjedhjeve.

Nëse Lee do të fitojë, dhe me diferencë të konsiderueshme sipas sondazheve, ai do të ketë një mandat të fortë, si dhe kontroll të parlamentit, duke i dhënë tre vjet kohë për të zbatuar reforma të mëdha politike. Kjo mund të jetë e mirë për rindërtimin e stabilitetit të Koresë së Jugut, por do të ketë sfidat e veta, tha analistja politike Kim./ BBC

zgjedhjet ne korene e jugut

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë