LIVE UPDATES
Bota

Ligji ushtarak e përçau Korenë e Jugut! Analiza e BBC: A mund ta shërojnë këto zgjedhje kombin?

Këto zgjedhje janë një mundësi për ta rikthyer Korenë e Jugut në një terren më të sigurt dhe më të qëndrueshëm, dhe për të shëruar këto çarje. Duke pasur parasysh këtë, partia në pushtet do të përballej gjithmonë me vështirësi, e dëmtuar nga grushti i shtetit i Presidentit Yoon.

2 Qershor 2025, 08:46 Nga Jean Mackenzie
Ligji ushtarak e përçau Korenë e Jugut! Analiza e BBC: A mund
Lee Jae-myung flet pas xhamit antiplumb në një tubim fushate

KOREJA E JUGUT- Karakteristika kryesore e këtyre zgjedhjeve ka qenë kandidati kryesor i opozitës, Lee Jae-myung, i cili ka bërë fushatë i veshur me një jelek antiplumb. Në një tubim të kohëve të fundit, ai u shoqërua në podium nga oficerë të mbrojtjes së afërt, të gatshëm për ta mbrojtur me çantat e tyre balistike. Më pas ai iu drejtua turmës nga pas xhamit antiplumb, nën vështrimin e vëzhguesve mbi çati.

Kjo nuk është politika e zakonshme e Koresë së Jugut. Por Koreja e Jugut nuk ka qenë vetvetja kohët e fundit. Vendi ende po rimëkëmbet nga kriza e ligjit ushtarak dhjetorin e kaluar, kur presidenti, Yoon Suk Yeol, u përpoq të orkestronte një marrje pushteti nga ushtria.

Ai dështoi, për shkak të rezistencës nga publiku dhe politikanët, dhe u nxorr nga detyra, duke sjellë organizimin e këtyre zgjedhje të parakohshme për të zgjedhur pasardhësin e tij. Por kaosi që shkaktoi Yoon atë natë është degraduar. I bllokuar në harresë, pa president, vendi është bërë më i polarizuar dhe politika e tij më e dhunshme.

Në protestat e organizuara në fillim të këtij viti u bë e zakonshme të brohoriteshin thirrje për ekzekutimin e udhëheqësve të ndryshëm politikë. Dhe që nga nisja e kandidaturës së tij presidenciale, Lee ka marrë kërcënime me vdekje, dhe ekipi i tij thotë se kanë zbuluar madje një komplot të besueshëm për ta vrarë atë.

Këto zgjedhje janë një mundësi për ta rikthyer Korenë e Jugut në një terren më të sigurt dhe më të qëndrueshëm, dhe për të shëruar këto çarje. Duke pasur parasysh këtë, partia në pushtet do të përballej gjithmonë me vështirësi, e dëmtuar nga grushti i shtetit i Presidentit Yoon. Por, në vend që të shkëputej nga ish-presidenti i turpëruar, Partia Konservatore e Pushtetit Popullor (PPP) ka zgjedhur një kandidat i cili e ka mbrojtur vazhdimisht Yoon-in dhe veprimet e tij.

Kim Moon-soo, ish-ministri i punës i Yoon, ishte i vetmi anëtar i kabinetit që refuzoi të ngrihej në këmbë dhe të kërkonte falje gjatë një seance dëgjimore parlamentare për ligjin ushtarak. Ai kërkoi falje vetëm pasi kishte filluar fushatën e tij, pasi kishte fituar mbështetjen publike të Yoon.

Kjo i ka shndërruar zgjedhjet më shumë në një referendum mbi gjendjen ushtarake sesa në çdo gjë tjetër. Duke qenë se shumica e publikut e hodhi poshtë me shumicë dërrmuese këtë veprim, kjo gjithashtu i ka hapur rrugën udhëheqësit të opozitës Lee, i cili në mënyrë të famshme e transmetoi veten drejtpërdrejt duke u ngjitur në muret e kompleksit parlamentar, për të hyrë brenda dhe për të votuar kundër urdhrit të presidentit.

Tani politikani i Partisë Demokratike e portretizon veten si i vetmi kandidat që mund të sigurojë që kjo të mos ndodhë më kurrë. Ai ka thënë se do ta ndryshojë kushtetutën për ta bërë më të vështirë për presidentët e ardhshëm të shpallin gjendjen e jashtëzakonshme.

Premtime të tilla kanë tërhequr njerëz nga i gjithë spektri politik. "Nuk më pëlqente Lee më parë, por që nga shpallja e gjendjes së jashtëzakonshme tani i besoj dhe varem prej tij", tha 59-vjeçarja Park Suh-jung, e cila pranoi se kjo ishte hera e parë që merrte pjesë në një aktivitet politik.

Një burrë në të 50-at tha se ishte anëtar i një partie tjetër politike më të vogël, por këtë herë kishte vendosur ta mbështeste Lee-në: "Ai është i vetmi person që mund t'i japë fund kryengritjes së Yoon-it për zbatimin e ligjit ushtarak. Duhet t'i ndalojmë ata që shkatërruan demokracinë tonë."

Shumica e sondazheve të fundit e vendosin Lee-në rreth 10 pikë përpara rivalit të tij Kim, por ai nuk ka qenë gjithmonë kaq popullor. Kjo është hera e dytë që ai kandidon për president, pasi humbi kundrejt Yoon tre vjet më parë. Ai është një personazh përçarës, i cili është përfshirë në një sërë çështjesh gjyqësore dhe skandalesh politike. Ka shumë që nuk i besojnë, madje e urrejnë.

Kim, duke shpresuar të përfitojë nga kjo, e ka quajtur veten "kandidati i drejtë dhe i ndershëm". Është një slogan që mbështetësit e tij e kanë përqafuar, shumë prej të cilëve duket se e mbështesin atë jo për politikat e tij, por sepse ai nuk është Lee.

"Nuk më pëlqen Kim, por në këtë pikë nuk ka zgjidhje të vërtetë. Kandidati tjetër ka shumë probleme", tha një grua e moshuar që planifikon të votojë për të.

Kim ka ndjekur një rrugë të pazakontë politike. Si student që bëri fushatë për të drejtat e punëtorëve, ai u torturua dhe u burgos nën diktaturën e krahut të djathtë të Koresë së Jugut në vitet 1980, por më pas vetë u zhvendos ndjeshëm drejt së djathtës. Ai u zgjodh nga baza e partisë, shumë prej të cilëve janë ende besnikë ndaj Yoon. Udhëheqja e partisë, duke kuptuar se ai nuk ishte zgjedhja më e mirë, u përpoq ta zëvendësonte atë në minutën e fundit me një politikan më të moderuar dhe me përvojë, vetëm për t'u bllokuar nga anëtarët e tërbuar.

Kjo e ka lënë partinë të dobët dhe të përçarë, me shumë njerëz që dyshojnë se ajo do të ndahet në fraksione rivale pas ditës së votimit.  Lee e ka shfrytëzuar këtë mundësi për të mbledhur vota nga qendra. Ai i ka zhvendosur politikat e tij djathtas dhe madje ka pretenduar se partia e tij me prirje të majta është, në fakt, konservatore. Kjo, pavarësisht reputacionit të tij si një i majtë i vendosur. Ai u rrit në një lagje të varfër jashtë Seulit, duke punuar në fabrika në vend që të ndiqte shkollën, dhe është dikush që më parë ka cituar senatorin amerikan Bernie Sanders.

Por premtimet e tij të mëparshme për të futur një të ardhur bazë universale kanë ikur. Këtë herë, ai po i josh bizneset e fuqishme të konglomeratit të Koresë së Jugut, chaebols. Ai madje e ka përfshirë ngjyrën konservatore të kuqe në logon e tij blu dhe hyn në fushatë duke veshur atlete të kuqe dhe blu. Ai e ka ribërë edhe politikën e tij të jashtme. Në mënyrë tipike, Partia e tij Demokratike është e kujdesshme në lidhje me aleancën e sigurisë së Koresë me SHBA-në, duke preferuar t'i japë përparësi marrëdhënieve me Kinën dhe Korenë e Veriut.

Por Lee po e paraqet veten si një "pragmatist" që mund të përshtatet me një mjedis sigurie në ndryshim. "Aleanca SHBA-Kore është shtylla kurrizore e sigurisë sonë kombëtare. Ajo duhet të forcohet dhe thellohet", tha ai në një debat televiziv të kohëve të fundit.

E gjithë kjo i ka lënë votuesit dhe diplomatët këtu të pasigurt për atë që ai përfaqëson vërtet dhe çfarë do të bëjë nëse zgjidhet - megjithëse kjo duket të jetë qëllimi. Kim, analiste e Korea Pro, beson se ndryshimi i tij në stilin e jetës është më i vërtetë nga sa mund të duket. 

Bashkimi i vendit do të jetë sfida më e madhe për këdo që fiton. Kur njerëzit të votojnë të martën, do të bëhen gjashtë muaj që kur dolën në rrugë për t'i rezistuar një pushtimi ushtarak. Pas muajsh kaosi, ata mezi presin të ecin përpara, në mënyrë që vendi të fillojë të adresojë çështjet urgjente që kanë qenë pezull, përfshirë negociatat për tarifat me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump.

Por më shumë se çdo gjë tjetër, ata shpresojnë që këto zgjedhje të mund të rivendosin besimin e tyre në demokracinë e tyre, e cila është tronditur rëndë. Në një ndeshje bejsbolli në kryeqytetin Seul javën e kaluar – ndoshta i vetmi vend ku koreanët janë po aq fisnorë sa edhe në politikë – të dyja palët ishin të bashkuara, plotësisht të vetëdijshme për rëndësinë e këtyre zgjedhjeve.

Nëse Lee do të fitojë, dhe me diferencë të konsiderueshme sipas sondazheve, ai do të ketë një mandat të fortë, si dhe kontroll të parlamentit, duke i dhënë tre vjet kohë për të zbatuar reforma të mëdha politike. Kjo mund të jetë e mirë për rindërtimin e stabilitetit të Koresë së Jugut, por do të ketë sfidat e veta, tha analistja politike Kim./ BBC

zgjedhjet ne korene e jugut

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale