All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Atentatet me automjete në Gjermani, pse po shtohen aktet e këtij lloji?

Sipas raportimeve të mediave, edhe autori i sulmit të Mynihut, i cili dyshohet se ka qenë i motivuar nga islamizmi, shfaq shenja të sëmundjes mendore.

11 Mars 2025, 13:07 Nga N.F
Atentatet me automjete në Gjermani, pse po shtohen aktet e këtij
Homazhe
All - Paragraf - 1

GJERMANI- Magdeburg, Mynih, Mannheim: brenda pak muajsh, kriminelët kanë vrarë njerëz me automjete. Pse shumëfishohen aktet e këtij lloji? I ashtuquajturi efekti Werther thotë se raportimet e detajuara të një vetëvrasjeje mund të çojnë në akte imituese, pavarësisht nëse janë fiktive, si në romanin e Johann Wolfgang von Goethe-s me të njëjtin emër (Vuajtjet e Wertherit të Ri), apo reale, siç është vetëvrasja e portierit të futbollit Robert Enke në vitin 2009, e cila u përhap gjerësisht në media.

Por a ekziston vërtet "efekti Werther” vetëm te vetëvrasjet? Apo ekziston edhe në akte të dhunshme të drejtuara kundër jetëve të njerëzve të tjerë, të tilla si goditjet dhe sulmet me automjete në Mannheim, Mynih apo Magdeburg?

Pas një akti të dhunshëm, rreziku rritet


"Ndoshta ka një efekt të tillë," thotë Andreas Meyer-Lindenberg, drejtor i Institutit Qendror për Shëndetin Mendor në Mannheim. Edhe pse në Gjermani nuk ka të dhëna të mjaftueshme për të mbështetur këtë teori, "akte të tilla të dhunshme, në të cilat vdesin shumë njerëz, fatmirësisht janë jashtëzakonisht të rralla në Gjermani”.

Situata është e ndryshme në SHBA. "Ky lloj i vrasjeve masive është relativisht i zakonshëm atje," thotë ai. "Shumicën e kohës ato kryhen me armë zjarri”. Kjo është arsyeja pse situata e të dhënave është më e mirë në SHBA. "Dhe studimet tregojnë se, veçanërisht në javët e para pasi media raporton për një vrasje të tillë masive, rreziku i vrasjeve të mëtejshme masive me një model të ngjashëm rritet ndjeshëm," thotë Meyer-Lindenberg. "Kjo do të thotë: e njëjta armë, vend i ngjashëm."

Sipas vlerësimeve, rreziku i një akti të tillë të dhunshëm rritet me rreth një të tretën: "Kjo mund të kontribuojë në zinxhirë ngjarjesh të tilla si ajo që po përjetojmë aktualisht".

Stresi akut luan rol kyç


Sylvia Claus, drejtoreshë mjekësore e Klinikës Psikiatrike dhe Neurologjike në Pfalz, flet gjithashtu për një "efekt Werther" në lidhje me ngjarje të tilla si ajo në Mannheim. Kjo vlen edhe për "mjetet e krimit”, makinën. "Sigurisht, lehtësia e gjetjes së një arme gjithashtu luan një rol," thotë Claus. Makinat nuk janë diçka për të cilën duhet të përpiqesh shumë për ta siguruar".

Megjithatë, ka edhe faktorë të tjerë që janë edhe më të rëndësishëm në këtë lloj akti, sesa lehtësia e gjetjes së një arme dhe "shembulli” i akteve të ngjashme. Në mënyrë tipike, ka të paktën një "motiv akut" në jetën e një vrasësi masiv përpara se ai ose ajo të kryejë aktin, thotë Meyer-Lindenberg, duke dhënë shembuj: "ndarja, humbja e vendit të punës, mobbing, ngacmimi në punë ose në shkollë" - situata stresuese që shumë njerëz i përjetojnë, por vetëm disa prej tyre bëhen të dhunshëm. Megjithatë, vrasësit në masë janë shpesh "njerëz që ofendohen lehtësisht, ndihen lehtësisht të refuzuar dhe shpesh kanë vetëvlerësim të tepruar".

Shumë prej tyre tërheqin që më parë vëmendjen përpara se të kryejnë një akt dhune, "për shembull, me akte dhune ose me mesazhe urrejtjeje në internet". Të dy rastet vlejnë për Alexander S., vrasësin e Mannheimit: ndër të tjera, ai ka një precedent penal për lëndime trupore dhe për një koment të ekstremit të djathtë në Facebook.

Shumë nga dorasit kanë sëmundje të rënda mendore


Zyra Rajonale e Policisë Kriminale të Baden-Württemberg-ut supozon se Alexander S. "ka shumë vite që vuan nga një sëmundje mendore". Sipas raportimeve të mediave, edhe autori i sulmit të Mynihut, i cili dyshohet se ka qenë i motivuar nga islamizmi, shfaq shenja të sëmundjes mendore. Ndërkohë ai është transferuar në pavionin psikiatrik të burgut. Një ekspert po shqyrton çrregullime të mundshme mendore te autori i sulmit në tregun e Krishtlindjeve në Magdeburg, i cili kishte shprehur islamofobi dhe kishte shfaqur shenja të iluzioneve të persekutimit para sulmit.

Andreas Meyer-Lindenberg thotë: "Te vrasësit masivë kemi të bëjmë me më shumë njerëz me psikoza dhe varësi sesa në popullatën e përgjithshme." Megjithatë, për të dhe ekspertë të tjerë si Sylvia Claus, është e rëndësishme të theksohet se fakti që shumë vrasës masivë janë të sëmurë mendërisht nuk duhet të çojë në përfundimin e kundërt: se njerëzit me sëmundje mendore janë në parim të rrezikshëm. "Sëmundjet mendore është vërtet e zakonshme," thotë Claus. Ato prekin afërsisht një të tretën e popullsisë së përgjithshme. "Shumica dërrmuese e këtyre njerëzve nuk do të bëhen kurrë të dhunshëm në jetën e tyre."

Nuk ka rritje të rrezikut të dhunës nga sëmundjet më të zakonshme


Sëmundjet mendore më të zakonshme janë depresioni dhe çrregullimet e ankthit. "Ata nuk mbartin rrezik të shtuar për dhunë," thotë Claus. Megjithatë, në rastin e çrregullimeve të rënda të personalitetit dhe psikozës, si dhe varësive, ekziston një rrezik më i lartë i akteve të dhunshme krahasuar me personat që nuk vuajnë nga këto sëmundje. Por edhe këtu vlen: "Shumica dërrmuese e njerëzve me këto sëmundje mendore nuk bëhen kurrë të dhunshëm”.

Prandaj, parashikimi i akteve të dhunshme të një ashpërsie të tillë është i vështirë ose i pamundur. Andreas Meyer-Lindenberg e ilustron këtë me një shembull: "Pothuajse të gjithë vrasësit serialë janë burra”. Statistikisht, kjo do të thotë se meshkujt paraqesin rrezik shumë më të lartë se femrat. "Por unë nuk do të konkludoja nga kjo se ne duhet të kemi frikë nga burrat në përgjithësi."/DW

atentatet me automjete në gjermani

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë