LIVE UPDATES
Bota

Eksperti ndërkombëtar: Vizita e OKB-së në Zaporizhzhia, shumë e rëndësishme

Dëmtimi i një linje në centralin më të madh bërthamor të Evropës shkaktoi një ndërprerje të energjisë në të gjithë rajonin të enjten dhe rriti frikën për një katastrofë të mundshme në një vend që nuk e ka harruar katastrofën e Çernobilit të vitit 1986.

26 Gusht 2022, 22:14 Nga I.A
Eksperti ndërkombëtar: Vizita e OKB-së në Zaporizhzhia,
Zaporizhzhia

UKRAINË- Një mision i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Bërthamore të OKB-së pritet të vizitojë centralin bërthamor të Zaporizhzhias javën e ardhshme, pasi ai u shkëput përkohësisht nga rrjeti elektrik i Ukrainës dhe goditje të tjera u njoftuan në zonën ku është vendosur objekti, thanë zyrtarët ukrainas të premten. Dëmtimi i një linje në centralin më të madh bërthamor të Evropës shkaktoi një ndërprerje të energjisë në të gjithë rajonin të enjten dhe rriti frikën për një katastrofë të mundshme në një vend që nuk e ka harruar katastrofën e Çernobilit të vitit 1986. Një ekspert i materialeve bërthamore thotë se është "shumë e rëndësishme" që Kombeve të Bashkuara t'u jepet qasje në centralin e marrë nën kontrollin e forcave ruse që në ditët e para të luftës së saj me Ukrainën. Komisionerja e lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut kërkoi gjithashtu që centrali bërthamor i Zaporizhzhias të çmilitarizohej.

Centrali bërthamor i Zaporizhzhias, më i madhi në Evropë, u pushtua nga forcat ruse që në ditët e para të luftës.

Luftimet e vazhdueshme pranë objektit kanë rritur shqetësimet për një katastrofë që mund të prekë qytetet në Ukrainën jugore – ose potencialisht një rajon edhe më të gjerë.

"Mendoj se është e rëndësishme, është shumë e rëndësishme që njerëzve t'u lejohet qasja," thotë Mark Wenman, një ekspert i materialeve bërthamore në universitetin “Imperial College” në Londër.

"Ata duan të shohin çfarë lloj sistemesh ka, cilat janë sistemet e monitorimit të rrezatimit, dhe nëse janë të vendosura ato që i quajmë masat mbrojtëse. Kjo do të thotë aftësitë për të monitoruar materialin radioaktiv, në mënyrë që ai të mos nxirret nga vendi. Dhe pa qasje të plotë në çdo gjë në horizont, ata nuk mund të gjykojnë nëse një aksident është pak a shumë i mundshëm", thotë Mark Wenman.

Qeveria në Kiev pretendon se Rusia në thelb po mban peng uzinën bërthamore të epokës sovjetike, duke e përdorur si bazë armësh për sulmet e saj, ndërsa Moska akuzon Ukrainën se ka qëlluar në mënyrë të pakontrolluar mbi objektin, i cili ndodhet në qytetin Enerhodar.

Michelle Bachelet, Komisionerja e Lartë e OKB-së për të drejtat e njeriut u biri thirrje palëve të respektojnë ligjin ndërkombëtar.

"I bëj thirrje Presidentit rus të ndalojë sulmet e armatosura kundër Ukrainës. Uzina e Zaporizhzhës duhet të çmilitarizohet menjëherë. Të dyja palët duhet të respektojnë në çdo kohë dhe në çdo rrethanë, ligjin ndërkombëtar të të drejtave të njeriut dhe ligjin ndërkombëtar humanitar."

Luftimet në fillim të marsit shkaktuan një zjarr të shkurtër në kompleksin e trajnimit të uzinës që zyrtarët thanë se nuk rezultoi në çlirimin e ndonjë rrezatimi.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy thotë se veprimet ushtarake të Rusisë atje përbëjnë "shantazh bërthamor".

"Kjo është hera e vetme që një termocentral bërthamor ka qenë në vijën e parë të një zone të madhe lufte. Pra, kjo është hera e parë që na është dashur t’i referohemi Konventës së Gjenevës ku thuhet qartë se nuk duhet të bëhet asgjë për të rrezikuar një central bërthamor", thotë eksperti Mark Wenman.

Asnjë central bërthamor civil nuk është projektuar për një situatë lufte, megjithëse ndërtesat që strehojnë gjashtë reaktorët e Zaporizhzhias janë të mbrojtura nga betoni i përforcuar që mund të përballojë një predhë të hedhur gabimisht, thonë ekspertët.

Shqetësimi më i madh është se një ndërprerje e furnizimit me energji elektrike në termocentral siç ndodhi të enjten në mbrëmje (25 gusht), mund të çaktivizojë sistemet e ftohjes që janë thelbësore për funksionimin e sigurt të reaktorëve dhe gjeneratorët e emergjencës me naftë janë ndonjëherë jo të besueshëm.

"Ne i nxisim edhe një herë palët që t'i sigurojnë misionit të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike qasje të menjëhershme, të sigurt dhe të papenguar në vend", tha zëvendës sekretarja e përgjithhshme e OKB-së për çëshjtje politike dhe të paqes, Rosemary DiCarlo.

Shpërthimi dhe zjarri i 26 prillit 1986 në një nga katër reaktorët në centralin bërthamor të Çernobilit në veri të Kievit dërgoi një re me material radioaktiv në një zonë të madhe të Evropës dhe më gjerë.

Përveç nxitjes së ndjenjës anti-bërthamore në shumë vende, katastrofa la plagë të thella psikologjike tek ukrainasit.

Zoti Wenman nuk mendon se do të ketë një fatkeqësi si Çernobili. Ndërtesa e ruajtjes së betonit të përforcuar të uzinës është më shumë se një metër e trashë në shumicën e vendeve, thotë ai.

Gjithashtu, që nga 11 shtatori dhe incidenti në Fukushima, ka pasur prova shtesë për t'u mbrojtur nga tërmetet, përmbytjet, madje edhe avionët që përplasen në ndërtesa, shton ai. Megjithatë frika është e dukshme sidomos përtej lumit Dnieper në Nikopol, ku banorët kanë qenë nën bombardime pothuajse të vazhdueshme ruse që nga 12 korriku.

Marrë nga VOA

lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje