LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Çfarë pret Bashkimi Evropian nga zgjedhjet në Turqi?

Ata e dinë se me Kilindaroglu gjërat do të jenë disi më mirë, por nuk do të jenë rozë dhe sigurisht që marrëdhëniet e ftohta BE-Turqi nuk mund të ndryshojnë rrënjësisht brenda natës. Përkundrazi, optimizmi mbizotëron në rastin e fitores së Kilindaroglu për pranimin e shpejtë të Suedisë në NATO. Brenda BE-së, ata tashmë e kuptojnë mundësinë serioze të humbjes së liderit konservator islamik, me të cilin nuk ka munguar tensionet në vitet e fundit.

14 Maj 2023, 11:13 Nga f.i
Analiza: Çfarë pret Bashkimi Evropian nga zgjedhjet në Turqi?
foto ilustruese

BRUKSEL- Me shpresën se ndryshimi i qeverisë në Turqi do të rivendosë sundimin e ligjit, Brukseli po pret me ankth rezultatet e zgjedhjeve turke. Pas dy dekadash qëndrimi të Rexhep Tajip Erdogan në pushtet, fillimisht si Kryeministër dhe më pas si President, në Bruksel po e marrin seriozisht skenarin e ndryshimit politik në vend dhe kjo nuk i pëlqen askujt, shkruan CNNgreece.

“Pritja kryesore e vendeve perëndimore në rast të fitores së opozitës do të ishte përmbushja e angazhimit të saj për të rivendosur parimin e shtetit ligjor. Një pritshmëri e dytë do të ishte rimëkëmbja e ekonomisë së Turqisë, e cila do të mundësojë shfrytëzimin e mundësive të mëdha të bashkëpunimit me BE-në”, tha për APE-MPE Mark Pierini, bashkëpunëtor shkencor i Institutit Carnegie Europe dhe ish-ambasador i BE-së në Ankara.

Megjithatë, pyetja kryesore është nëse pozicioni i Turqisë tani mund të ndryshojë ekonomikisht dhe socio-politikisht dhe të kthehet në të kaluarën e saj edhe nëse Erdogani humb zgjedhjet pas 20 vjetësh në politikë.

Mark Pierini thekson se “Turqia ka ndryshuar thellësisht në 20 vitet e fundit: infrastruktura e saj është modernizuar, industria e saj është rritur, forcat e saj të armatosura kanë shtuar pajisjet e saj, marrëdhëniet e saj ekonomike janë diversifikuar. Këto zhvillime nuk do të zhduken me zgjedhjet. Ajo që mund të bëhet nëse opozita fiton zgjedhjet është mbi të gjitha një rikthim në shtetin e së drejtës, reforma të mëdha ekonomike dhe një diplomaci më paqësore”.

Mirëpo, edhe në rast të fitores së Kemal Kilindaroglu, vendet e BE-së nuk i anashkalojnë vështirësitë”,  tha një diplomat europian që ka folur për APE-MPE. Kjo sepse të gjithë e dinë se “Kilindaroglu, nëse fiton, do të udhëheqë një koalicion të brishtë dhe do të duhet të menaxhojë një ekonomi që është në gjendje të trishtuar”.

Ata e dinë se me Kilindaroglu gjërat do të jenë disi më mirë, por nuk do të jenë rozë dhe sigurisht që marrëdhëniet e ftohta BE-Turqi nuk mund të ndryshojnë rrënjësisht brenda natës. Përkundrazi, optimizmi mbizotëron në rastin e fitores së Kilindaroglu për pranimin e shpejtë të Suedisë në NATO.

Brenda BE-së, ata tashmë e kuptojnë mundësinë serioze të humbjes së liderit konservator islamik, me të cilin nuk ka munguar tensionet në vitet e fundit. Pas reformës kushtetuese që forcoi kompetencat e Presidentit turk dhe dobësoi sundimin e ligjit, marrëdhëniet BE-Turqi u përkeqësuan gradualisht, duke rezultuar në pezullimin e negociatave të anëtarësimit që filluan në vitin 2005 në 2018. Polemikat u shumuan, duke kulmuar verbalisht me deklaratën e Erdogan kundër Holandës dhe Gjermanisë me referenca për nazistët dhe duke e quajtur presidentin francez Emmanuel Macron një “psikopat”.

Në vitin 2020, Turqia vazhdoi të irritojë si vendet e BE-së ashtu edhe aleatët e saj të NATO-s me shpimet e saj të paligjshme në Mesdheun Lindor, shkeljet e rregullta të hapësirës ajrore greke, shfrytëzimin e saj të imigracionit, por edhe me ndërhyrjen e saj në Libi, kërcënimet e saj për ndërhyrje më të gjerë në Siri, si dhe operacionet e saj ushtarake kundër kurdëve në tokat e huaja (Irak, Siri), qëndrimi i saj ndaj luftës në Nagorno-Karabakh dhe blerja e raketave ruse S400.

Megjithatë, përmes luftës në Ukrainë, Turqia arriti të rifitonte favorin e Perëndimit, duke u bërë “ndërmjetësi i domosdoshëm” në zhbllokimin e eksportit të grurit përmes porteve të Detit të Zi. Por sërish presidenti turk insistoi të testonte durimin e aleatëve të tij, duke bllokuar anëtarësimin e Suedisë (dhe për disa muaj edhe Finlandës) në NATO.

Nga ana tjetër, ai ka dënuar agresionin rus, por refuzon të zbatojë sanksione ndaj Moskës, duke ruajtur një marrëdhënie të paqartë me “mikun” e tij Vladimir Putin , por edhe dialogun e tij me Iranin anti-perëndimor. Sado që Perëndimi pretendon se nuk e sheh, askush nuk e konteston faktin që Turqia po anashkalon sanksionet kundër Moskës.

“Çështja qendrore gjeopolitike është pozicioni i Turqisë përballë luftës së nisur nga Rusia në kontinentin europian, një luftë që është sa kundër BE-së dhe NATO-s, aq edhe kundër Ukrainës. Turqia duhet të ketë parasysh këtë zhvillim historik: rikthimin e një lufte afatgjatë në kontinent”, tha për APE-MPE ish-ambasadori i BE-së në Ankara, Mark Pierini. Ai ka deklaruar në gazetën franceze “Le Monde” se “Fitorja e Erdoganit do të ishte fitore e Putinit”.

“Në rast të fitores së Erdoganit, është e qartë se 27 vendet e BE-së nuk do të jenë shumë të pakënaqur. Nëse ai nuk ndryshon qëndrimin e tij, të paktën do t’i nxjerrë nga pozita e vështirë për të bërë disa gjëra për Turqinë", -sipas një tjetër diplomati europian.

Nëse ai nuk ndryshon qëndrimin e tij, të paktën do t’i nxjerrë nga pozita e vështirë për të bërë disa gjëra për Turqinë.

Nga ana tjetër, në rast të fitores së opozitës, marrëdhëniet me BE-në do të varen mbi të gjitha nga përmasat e rinovimit demokratik, vlerëson i njëjti diplomat. “Nëse Kilindaroglu i mban premtimet e tij parazgjedhore për t’u kthyer në sundimin e ligjit dhe një politikë ekonomike më ortodokse, europianët do të duhet të kërkojnë zgjidhje me Ankaranë për çështje të tilla si modernizimi i bashkimit doganor, apo edhe liberalizimi i vizave për shtetas turq, raporton abcnews.al. Skenari më i keq për BE-në është paqëndrueshmëria politike një ditë pas zgjedhjeve turke. Nëse rezultati i zgjedhjeve është margjinal, ekziston skenari i kontestimit të rezultatit nga njëra anë ose nga tjetra.

“Kontestimi i rezultateve është i zakonshëm në zgjedhjet turke (2017, 2018, 2019). Ajo që do të ketë rëndësi është transparenca e rezultateve”, thekson Mark Pierini.

Duke marrë parasysh të gjitha sa më sipër, mund të konkludohet se e gjithë Europa dhe institucionet janë thjesht indiferente ndaj zgjedhjeve në Turqi.

zgjedhjet ne turqi 2023

Sondazh

Poll

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri