LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Çfarë pret Bashkimi Evropian nga zgjedhjet në Turqi?

Ata e dinë se me Kilindaroglu gjërat do të jenë disi më mirë, por nuk do të jenë rozë dhe sigurisht që marrëdhëniet e ftohta BE-Turqi nuk mund të ndryshojnë rrënjësisht brenda natës. Përkundrazi, optimizmi mbizotëron në rastin e fitores së Kilindaroglu për pranimin e shpejtë të Suedisë në NATO. Brenda BE-së, ata tashmë e kuptojnë mundësinë serioze të humbjes së liderit konservator islamik, me të cilin nuk ka munguar tensionet në vitet e fundit.

14 Maj 2023, 11:13 Nga f.i
Analiza: Çfarë pret Bashkimi Evropian nga zgjedhjet në Turqi?
foto ilustruese

BRUKSEL- Me shpresën se ndryshimi i qeverisë në Turqi do të rivendosë sundimin e ligjit, Brukseli po pret me ankth rezultatet e zgjedhjeve turke. Pas dy dekadash qëndrimi të Rexhep Tajip Erdogan në pushtet, fillimisht si Kryeministër dhe më pas si President, në Bruksel po e marrin seriozisht skenarin e ndryshimit politik në vend dhe kjo nuk i pëlqen askujt, shkruan CNNgreece.

“Pritja kryesore e vendeve perëndimore në rast të fitores së opozitës do të ishte përmbushja e angazhimit të saj për të rivendosur parimin e shtetit ligjor. Një pritshmëri e dytë do të ishte rimëkëmbja e ekonomisë së Turqisë, e cila do të mundësojë shfrytëzimin e mundësive të mëdha të bashkëpunimit me BE-në”, tha për APE-MPE Mark Pierini, bashkëpunëtor shkencor i Institutit Carnegie Europe dhe ish-ambasador i BE-së në Ankara.

Megjithatë, pyetja kryesore është nëse pozicioni i Turqisë tani mund të ndryshojë ekonomikisht dhe socio-politikisht dhe të kthehet në të kaluarën e saj edhe nëse Erdogani humb zgjedhjet pas 20 vjetësh në politikë.

Mark Pierini thekson se “Turqia ka ndryshuar thellësisht në 20 vitet e fundit: infrastruktura e saj është modernizuar, industria e saj është rritur, forcat e saj të armatosura kanë shtuar pajisjet e saj, marrëdhëniet e saj ekonomike janë diversifikuar. Këto zhvillime nuk do të zhduken me zgjedhjet. Ajo që mund të bëhet nëse opozita fiton zgjedhjet është mbi të gjitha një rikthim në shtetin e së drejtës, reforma të mëdha ekonomike dhe një diplomaci më paqësore”.

Mirëpo, edhe në rast të fitores së Kemal Kilindaroglu, vendet e BE-së nuk i anashkalojnë vështirësitë”,  tha një diplomat europian që ka folur për APE-MPE. Kjo sepse të gjithë e dinë se “Kilindaroglu, nëse fiton, do të udhëheqë një koalicion të brishtë dhe do të duhet të menaxhojë një ekonomi që është në gjendje të trishtuar”.

Ata e dinë se me Kilindaroglu gjërat do të jenë disi më mirë, por nuk do të jenë rozë dhe sigurisht që marrëdhëniet e ftohta BE-Turqi nuk mund të ndryshojnë rrënjësisht brenda natës. Përkundrazi, optimizmi mbizotëron në rastin e fitores së Kilindaroglu për pranimin e shpejtë të Suedisë në NATO.

Brenda BE-së, ata tashmë e kuptojnë mundësinë serioze të humbjes së liderit konservator islamik, me të cilin nuk ka munguar tensionet në vitet e fundit. Pas reformës kushtetuese që forcoi kompetencat e Presidentit turk dhe dobësoi sundimin e ligjit, marrëdhëniet BE-Turqi u përkeqësuan gradualisht, duke rezultuar në pezullimin e negociatave të anëtarësimit që filluan në vitin 2005 në 2018. Polemikat u shumuan, duke kulmuar verbalisht me deklaratën e Erdogan kundër Holandës dhe Gjermanisë me referenca për nazistët dhe duke e quajtur presidentin francez Emmanuel Macron një “psikopat”.

Në vitin 2020, Turqia vazhdoi të irritojë si vendet e BE-së ashtu edhe aleatët e saj të NATO-s me shpimet e saj të paligjshme në Mesdheun Lindor, shkeljet e rregullta të hapësirës ajrore greke, shfrytëzimin e saj të imigracionit, por edhe me ndërhyrjen e saj në Libi, kërcënimet e saj për ndërhyrje më të gjerë në Siri, si dhe operacionet e saj ushtarake kundër kurdëve në tokat e huaja (Irak, Siri), qëndrimi i saj ndaj luftës në Nagorno-Karabakh dhe blerja e raketave ruse S400.

Megjithatë, përmes luftës në Ukrainë, Turqia arriti të rifitonte favorin e Perëndimit, duke u bërë “ndërmjetësi i domosdoshëm” në zhbllokimin e eksportit të grurit përmes porteve të Detit të Zi. Por sërish presidenti turk insistoi të testonte durimin e aleatëve të tij, duke bllokuar anëtarësimin e Suedisë (dhe për disa muaj edhe Finlandës) në NATO.

Nga ana tjetër, ai ka dënuar agresionin rus, por refuzon të zbatojë sanksione ndaj Moskës, duke ruajtur një marrëdhënie të paqartë me “mikun” e tij Vladimir Putin , por edhe dialogun e tij me Iranin anti-perëndimor. Sado që Perëndimi pretendon se nuk e sheh, askush nuk e konteston faktin që Turqia po anashkalon sanksionet kundër Moskës.

“Çështja qendrore gjeopolitike është pozicioni i Turqisë përballë luftës së nisur nga Rusia në kontinentin europian, një luftë që është sa kundër BE-së dhe NATO-s, aq edhe kundër Ukrainës. Turqia duhet të ketë parasysh këtë zhvillim historik: rikthimin e një lufte afatgjatë në kontinent”, tha për APE-MPE ish-ambasadori i BE-së në Ankara, Mark Pierini. Ai ka deklaruar në gazetën franceze “Le Monde” se “Fitorja e Erdoganit do të ishte fitore e Putinit”.

“Në rast të fitores së Erdoganit, është e qartë se 27 vendet e BE-së nuk do të jenë shumë të pakënaqur. Nëse ai nuk ndryshon qëndrimin e tij, të paktën do t’i nxjerrë nga pozita e vështirë për të bërë disa gjëra për Turqinë", -sipas një tjetër diplomati europian.

Nëse ai nuk ndryshon qëndrimin e tij, të paktën do t’i nxjerrë nga pozita e vështirë për të bërë disa gjëra për Turqinë.

Nga ana tjetër, në rast të fitores së opozitës, marrëdhëniet me BE-në do të varen mbi të gjitha nga përmasat e rinovimit demokratik, vlerëson i njëjti diplomat. “Nëse Kilindaroglu i mban premtimet e tij parazgjedhore për t’u kthyer në sundimin e ligjit dhe një politikë ekonomike më ortodokse, europianët do të duhet të kërkojnë zgjidhje me Ankaranë për çështje të tilla si modernizimi i bashkimit doganor, apo edhe liberalizimi i vizave për shtetas turq, raporton abcnews.al. Skenari më i keq për BE-në është paqëndrueshmëria politike një ditë pas zgjedhjeve turke. Nëse rezultati i zgjedhjeve është margjinal, ekziston skenari i kontestimit të rezultatit nga njëra anë ose nga tjetra.

“Kontestimi i rezultateve është i zakonshëm në zgjedhjet turke (2017, 2018, 2019). Ajo që do të ketë rëndësi është transparenca e rezultateve”, thekson Mark Pierini.

Duke marrë parasysh të gjitha sa më sipër, mund të konkludohet se e gjithë Europa dhe institucionet janë thjesht indiferente ndaj zgjedhjeve në Turqi.

zgjedhjet ne turqi 2023

Sondazh

Poll

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi