LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Paqja në Ballkan në rrezik për shkak të ndikimit rus? Pikat më të ndjeshme

Shumica e kosovarëve e shohin Rusinë si kërcënim, e vetëm më pak se 5 për qind e shohin atë si partner politik dhe ekonomik. Kosova e ka harmonizuar politikën e saj me shtetet perëndimore sa u përket sanksioneve të vendosura ndaj Rusisë për shkak të luftës kundër Ukrainës. Edhe pse Rusia ka diplomatët e saj në Kosovë që nga viti 2005, kur u hap Zyra Ndërlidhëse në Prishtinë, shumë pak dihet për aktivitetet e tyre.

21 Nëntor 2023, 08:40 Nga A.B

Analiza e REL: Paqja në Ballkan në rrezik për shkak të

Shumica e kosovarëve e shohin Rusinë si kërcënim, e vetëm më pak se 5 për qind e shohin atë si partner politik dhe ekonomik. Kosova e ka harmonizuar politikën e saj me shtetet perëndimore sa u përket sanksioneve të vendosura ndaj Rusisë për shkak të luftës kundër Ukrainës. Edhe pse Rusia ka diplomatët e saj në Kosovë që nga viti 2005, kur u hap Zyra Ndërlidhëse në Prishtinë, shumë pak dihet për aktivitetet e tyre.

Frikë se në Bosnje mund të ketë një incident si ai i Banjskës

Cingel deklaroi për REL-in se incidente si ai në Banjskë mund të përsëriten ose në Kosovë ose në Republikën Sërpska apo në disa pjesë të tjera në Bosnje e Hercegovinë, veçmas në qarkun Bërçko, i cili është një pjesë e Bosnjës “shumë e cenueshme dhe e paqëndrueshme”. Ai tha se këto janë operacione të grupeve më të vogla që kanë agjenda politike dhe që mund të ndikohen nga aktorët rajonalë apo edhe nga Rusia.

“Ne e dimë se Rusia ka përfaqësuesit e saj dhe po përpiqet të ndikojë në zhvillimin e ngjarjeve në Ballkanin Perëndimor, duke mbështetur disa nga entitetet apo aktorët, si për shembull, Millorad Dodikun në Republikën Sërpska”, tha Cingel. Sipas tij, ka edhe disa grupe të tjera që nuk janë aq të përcaktuara politikisht, por kanë agjendat e tyre nacionaliste ose etno-nacionaliste dhe veprojnë ose në Bosnje dhe Hercegovinë, në Mal të Zi ose në Kosovë.

Rusia në Bosnje: Dodik, bashkëpunimi kulturor, gazi dhe nafta

Ndikimi i Rusisë në Bosnje e Hercegovinë reflektohet, ndër të tjera edhe përmes veprimeve të presidentit prorus të entitetit të Republikës Sërpska, Millorad Dodik, bashkëpunimit kulturor në mes të institucioneve kryesisht në këtë entitet si dhe reflektohet edhe në supermacinë në tregun e energjisë. Që nga viti 2017, Dodik është nën sanksione të Departamentit amerikan të Thesarit, pasi ai “paraqet një rrezik të konsiderueshëm për pengimin aktiv” të Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit.

Që kur Rusia nisi pushtimin e Ukrainës në fund të shkurtit të vitit të kaluar, Dodik është takuar me presidentin rus, Vladimir Putin, tri herë. Hera e fundit që ata u takuan ishte në Moskë në muajin maj, kur Dodik tha se Republika Sërpska ishte e “ekspozuar ndaj presionit nga Perëndimi” për shkak të mbështetjes së saj për Rusinë. Përmes misionit të saj në Bruksel, Bosnje e Hercegovina mbështeti disa paketa sanksionesh të vendosura nga Bashkimi Evropian ndaj Rusisë, por këto vendime nuk janë zbatuar në praktikë.

Vendimi për zbatimin e sanksioneve duhej të ishte konfirmuar nga Këshilli i Ministrave të Bosnje e Hercegovinës, gjë që nuk ka ndodhur për shkak të kundërshtimit të ministrave që vijnë nga Republika Sërpska. Që nga viti 2011, Rusia ka kundërshtuar rregullisht raportet e përfaqësuesit të lartë ndërkombëtar në Bosnje dhe ka argumentuar në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara se ky post duhet të hiqet.

Përfaqësuesi aktual i lartë, Christian Schmidt, nuk njihet nga Moska, sepse Rusia beson sepse atij “nuk i ka dhënë mandat Këshilli i Sigurimit të OKB-së”. Në mars të vitit 2022, ambasadori rus në Sarajevë, Igor Kalabuhov, paralajmëroi Bosnjë dhe Hercegovinën se Rusia do të reagonte nëse shteti vendos të bëhet anëtar i aleancës së NATO-s.

Në mes të nëntorit, Shtetet e Bashkuara vendosën sanksione ndaj Petar Gjokiçit, ministrit të Minierave dhe Energjisë së Republikës Sërpska, për shkak të korrupsionit dhe aktiviteteve malinje në favor të Rusisë. Sanksione u vendosën edhe ndaj Sava Cvijetinoviqit, anëtar i Komitetit Ekzekutiv të Aleancës së Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD), partisë së Millorad Dodik, dhe Dushko Peroviç, udhëheqësit të zyrës përfaqësuese të Moskës në Republikën Sërpska.

Serbia: Nuk ka sanksione kundër Rusisë

Falë, veç tjerash, “miqësisë tradicionale” me Rusinë, Serbia është i vetmi vend kandidat për në Bashkimin Evropian nga Ballkani Perëndimor, dhe një nga të paktët në Evropë, që nuk ka vendosur sanksione ndaj Rusisë për shkak të luftës ndaj Ukrainës.

Serbia e arsyeton këtë politikë me varësinë nga gazi rus dhe mbështetjen e Moskës në mosnjohjen e pavarësisë së Kosovës.

A duhet të anëtarësohet Serbia në BE dhe t’i vendosë sanksione Rusisë?

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara po zgjerojnë listën e personave nga Serbia që po sanksionon për shkak të “ndikimit malinj rus”. Në këtë kontekst, në korrik u sanksionua ish-drejtori i Agjencisë së Sigurisë dhe Informacionit (BIA), Aleksandar Vulin. Vulin, i cili dha dorëheqje nga kreu i BIA-s në fillim të nëntorit, kishte vizituar Moskën edhe pas nisjes së pushtimit rus të Ukrainës.

Përveç Vulinit, ish-ministri në dy qeveritë serbe, Nenad Popoviç, u fut në listën e sanksioneve amerikane në mes të nëntorit për shkak të lidhjeve biznesore me kompanitë e sanksionuara ruse. Popoviç është themelues dhe president i Partisë Popullore Serbe, parti konservatore dhe euroskeptike. Në listën e të sanksionuarve është edhe Misha Vaçiç, lideri i organizatës ultra të djathtë pro-ruse, “E djathta serbe”. Që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës, ai ka marrë pjesë në mitingje në mbështetje të Rusisë.

Në shtator të vitit 2022, ai ishte vëzhgues në referendumin e mbajtur për aneksimin nga Rusia të rajoneve të pushtuara ukrainase, referendum që nuk njihet nga komuniteti ndërkombëtar.

Presidenti serb, Aleksandar Vuçiç, për herë të fundit është takuar me Putinin në Kinë, në forumin ndërkombëtar të nismës kineze “Brezi dhe Rruga”. Para nisjes së agresionit kundër Ukrainës, dy liderët ishin takuar disa herë në Beograd dhe Moskë.

Gjatë vizitës së tij në Beograd në janar të vitit 2019, Putin u mirëprit nga më shumë se 100.000 qytetarë me ftesë të Partisë Progresive Serbe në pushtet. Paralajmërime ndaj Serbisë janë bërë edhe për shkak të qendrës humanitare ruso-serbe që ndodhet në Nish, në jug të Serbisë për më shumë se dhjetë vjet. Në raportin e fundit, Komisioni Evropian kërkoi shpjegim nga Beogradi për aktivitetet e kësaj qendre. Edhe Serbia merr armë nga Rusia.

Rusia, mike apo armike e Serbisë?

Kanalet përmes të cilave Rusia ushtron ndikimin e saj në Serbi janë media shtetërore ruse, Russia Today (RT), dhe Sputnik. Si media të kontrolluara nga Kremlini dhe të financuara nga buxheti i shtetit, atyre u është ndaluar transmetimi në BE që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës.

Mali i Zi, subjekt i ndikimit rus

Futja e biznesmenit dhe politikanit Miodrag “Daka” Davidoviç në listën e zezë amerikane dhe vendosja e sanksioneve ndaj tij është rasti i fundit në të cilin partnerët perëndimorë tregojnë ekzistencën e ndikimit rus në Mal të Zi. “Aktivitetet e tij korruptive i mundësuan përpjekjet e Rusisë për të minuar pavarësinë e institucioneve demokratike dhe gjyqësorit të vendit, duke përfshirë përpjekjet e Moskës për të ndikuar në rezultatet e zgjedhjeve”, tha Departamenti amerikan i Thesarit.

Më herët, në Rezolutën për Malin e Zi, e cila u miratua në mes të tetorit, Parlamenti Evropian shprehu shqetësim serioz për ndërhyrjet e huaja malinje. PE-ja dënoi përpjekjet e “Rusisë për të shfrytëzuar tensionet etnike në Mal të Zi për të ndezur konflikte, për të përçarë komunitetet dhe për të përhapur informacione mashtruese në një përpjekje për të destabilizuar rajonin e Ballkanit Perëndimor”. Rezoluta paralajmëroi gjithashtu kundër ndërhyrjes nga Kisha Ortodokse Serbe, duke përfshirë përpjekjet e saj për të promovuar dezinformimin rus.

Kush duhet të jetë mbështetja më e madhe në politikën e jashtme?

Të anketuarit në Serbi besojnë se Rusia duhet të jetë mbështetja më e madhe në politikën e jashtme, ndërsa të anketuarit në Mal të Zi preferojnë Bashkimin Evropian./REL

ballkan

Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet