LIVE UPDATES
Aktualitet

Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘ në raportim mediat shqiptare, si shkelet etika nga gazetarët

Një nga fushat e etikës në media, ku do të përqendrohemi është cënimi i privatësisë së personave, duke nisur nga përdorimi i pamjeve, fotove identifikuese apo dhe emrave.

19 Dhjetor 2023, 15:43 Nga Izmir Akulli
Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘
Foto Ilustruese

Etika në media dhe gazetari është një nga pikat kryesore që duhet të bazohet një gazetar i mirë në raportimin e tij. Por jo gjithmonë ndodh kështu, pasi ka raste të shumta sin ë botë apo dhe në Shqipëri, në të cilat, gazetari nga neglishenca apo nga dëshira nuk e respekton dhe zbaton etikën në media, gjatë raportimit të tij. Por le të qëndrojmë në Shqipëri, ku ekita në media, ‘thyhet’ pothuaj se në çdo raportim të një ngjarje kronike. Një nga fushat e etikës në media, ku do të përqendrohemi është cënimi i privatësisë së personave, duke nisur nga përdorimi i pamjeve, fotove identifikuese apo dhe emrave.

Ngjarja me e freskët, ku është shkelur etika në media është rasti i përdhunimit të 26-vjeçares në Vlorë. E reja u drogua dhe më pas me të abuzuan seksualisht 4 persona, mes të cilëve dhe I dashuri I saj. Në këtë rast, disa media në Shqipëri kanë publikuar emrin e saj të plotë. Vetëm me anë të emrin dhe lagjes ku ajo banonte, mund të bëhet lehtësisht identifikimi i saj, gjë që cënon privatësinë që ajo dhe familja e saj kanë nevojë, në këto momente. Siç shihet dhe në foton e mëposhtme, duket qartësisht emri i të abuzuarës, ndërkohë që në këtë rast duhet që identiteti i saj të mbrohej nga nga mediat. Mënyra e duhur dhe më e mirë që duhet të vepronin mediat në këtë rast është që t'i publikonin thjesht moshën dhe inicialet e të resë, që të mbronin dhe identitetin e saj.

Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘

Rasti i dytë ku është shkelur etika në media, po nga gazetarët është edhe ngjarja e rëndë e dhunimit seksual, vrasjes dhe groposjes së të miturit Mateo Vasiu nga Klodian Çalamani. Çalamani e kishte mashtruar të voglin duke e marrë në banesën e tij. Pasi e kishte vrarë ai e groposi atë në kopshtin e tij para shtëpisë. Vetëm pasi policia arriti që të gjente trupin e pajetë të të miturit, ai e pranoi krimin e rëndë. Po atë natë të krimit, shumë media nuk ngurruan dhe publikuan foton e të miturit në lajme së bashku me emrin e tij. Nëse do të ishte respektuar etika në gazetari, emri dhe fotoja e të miturit, nuk duhej që të publikoheshin, në mënyrë që të mos i jepej një goditje e dyfishtë e familjarëve të tij, që sa herë të hapin telefonin apo televizorin të shohin kronika, që mbajnë në to emrin dhe foton e 8-vjeçarit. Por në vend të kësaj, për ta bërë lajmin sa më të besueshëm, gazetarët, mund të kishin nxjerr vetëm inicialet e të miturit dhe foton e tij, ku fytyra të jetë e mbuluar me blur, në mënyrë që të mos njihej.

Nga emrat identifikues deri te fotot, ku ‘çalojnë‘

Duke biseduar me psikologen Irena Xhferri mbi këto raste, ajo theksoi se në ato momente çdo gjë që thuhet për personin që ka rënë pre e abuzimeve të tilla, është traumatike. Ndërkohë që shtoi se në momentin që personi i dhunuar seksualisht lexon apo sheh të dhëna apo foto të sajat në lajme, e bën ngjarjen e ndodhur shumëfish më traumatike.  

“Vetë përdhunimi është një ngjarje shumë traumatike. Personi pëson traumë shumë të rëndë duke duke përfshirë dhunën, seksin, ngjarjen dhe të gjitha ndikojnë në cdo aspekt të individit. Reagimi është sërish individual. Ka shumë përsona që nuk duan t’u flasësh, t’ia përmendësh; ka të tjerë që nuk duan të flasin fare, mbyllen në vetvete. Përveç aspekteve personalë, përfshihen edhe aspektet socialë. Individët e rritur që duhet të jenë diskretë dhe të mos “u merren vesh” ngjarjet personale, të ndikuar shumë nga ajo thenia popullore “hallet e shtëpisë nuk dalin në pazar”, në momentin që u zbulohet, përflitet etikohet një ngjarje kaq e madhe bën që trauma të mund t’i shumëfishohet ose të mund t’i zgjasë akoma më shumë. Media, me idenë për të mbushur kronikat, sidomos ato që janë në rrjete sociale japin të dhëna përsonale të viktimave. Nisur nga ndjekja kaq e madhe e medias, nga ruajtja në internet të çdo ngjarje, tek këta viktima e përjetojnë akoma më shumë këtë ngjarje. Në këtë sistem, jo vetëm që shkelen katërcipërisht të drejtat e njëriut nga të gjitha instancat që nxjerrin të dhënat personale, por kanë një ndikim shumë negativ në personalitetin e viktimës. Duke patur parasysh që këta individë përgjithësisht nuk marrin trajtim psikologjik, media, ndikon shumë në psikologjinë e individit. Pra me pak fjalë, nëse media kërkon të mbushë kronikat, mund të publikojë ngjarjet, por duhet të ruajë shumë konfidencialitetin, të ruajë të dhënat e aq më pak të publikojë video e foto të viktimave të dhunës seksuale,” tha psikologia Xhaferri.

etika ne media izmir akulli


Sondazh

Poll

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin Dhërmiun

Ndryshim drastik i motit, stuhia përfshin qytetin e Vlorës

Shi dhe erë e fortë, stuhia e befasishme godet Vlorën

Sharon Stone tregon pse nuk finalizoi me martesë lidhjen me stilistin 38-vjeçar

Rama batuta me banorin që iu shemb ndërtimi pa leje në Theth:Koka bën, koka pëson

Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimi

Deklarata e ministres serbe për Kosovën/ Ish-luftëtari i UÇK-së: Heshtja e Shqipërisë është fyerje

Aktivisti: SPAK hap hetimet për kryeministrin Rama, tregoni që jeni patriotë dhe bëhuni me ne

Aktivisti: Do qëndrojmë derisa kjo qeveri e korruptuar dhe ky kryeministër të largohet

Protestuesi: Protesta do vazhdojë deri në rrëzimin e tij

“Pa rini nuk ka Shqipëri”/ Protestuesit nisin marshimin drejt Kryeministrisë: Rama jepe dorëheqjen!

“Mbret pa popull, kjo është kurora e Edi Ramës”/ I riu në protestë: Rama ka humbur mbështetjen

“Nuk duam bashkimin me Librazhdin”/ Banorët në Prrenjas protestojnë kundër reformës territoriale

"Shpati artist që nuk lypi ndonjëherë"/ Rezart Veleshnja reagon për ndihmën e Labinot Tahirit

Rama sulmon sërish protestuesit: Dalin lloj-lloj sharlatanësh delirantësh e ekstremistësh

Jeta private la nën hije filmin ‘Don't Worry Darling’, regjisorja Olivia Wilde flet për projektin

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet