LIVE UPDATES
Aktualitet

Etefoni, hormoni kancerogjen që shitet në Shqipëri me dijeninë e Ministrisë së Bujqësisë

Përdorimi i Etefonit ka qenë me interes të lartë për fermerët, pasi duke e përdorur atë, me efekt përshpejtimi në pjekjen e bimëve, ata kishin mundësi të vilnin më shpejt të gjithë prodhimin dhe më pas ta shisnin me çmim të konsiderueshëm në treg.

18 Prill 2025, 22:59 Nga N.F
Etefoni, hormoni kancerogjen që shitet në Shqipëri me
Foto

TIRANË- Për javë më radhë iu kemi kemi sjellë në vëmendje problematika të mprehta në lidhje me sigurinë ushqimore në Shqipëri, duke filluar nga prania e 35 pesticideve të ndaluara te produktet tona ushqimore, salmonela te mishi i pulës apo asgjësimi i paligjshëm i shpendëve të ngordhur, por deri më tani asnjë masë nga institucioni përgjegjës, Ministria e Bujqësisë. 

Nëse mendoni se skandalet ushqimore dhe indiferenca e autoriteteve mbyllen këtu, e keni gabim. Sepse një problem tjetër shumë i madh në vendin tonë janë edhe ushqimet me hormone dhe pikërisht sonte do të flasim për njërin prej tyre, hormonin kancerogjen: Etefon.

Përdorimi i Etefonit ka qenë me interes të lartë për fermerët, pasi duke e përdorur atë, me efekt përshpejtimi në pjekjen e bimëve, ata kishin mundësi të vilnin më shpejt të gjithë prodhimin dhe më pas ta shisnin me çmim të konsiderueshëm në treg. Por vite më vonë, ky përfitim i tregtarëve do të shoqërohej edhe me pasoja shëndetësore në organizmin e njeriut. Sepse, në vitet 90, pas analizave mjekësore të bëra në pacientët pas lejimit të përdorimit të produkteve, që kanë si lëndë aktive hormonin Ethephon, u konstatua se ky acid ishte shkaktar i një sërë çrregullimeve, si problemet në lëkurë, sistemin nervor, dëmtimin e mëlçisë së zezë, përçarës i sistemit endokrin të organizmit të njeriut, dëmtues i aftësisë riprodhuese dhe shkaktar i rasteve të shumë tumoreve.

 Si pasojë, pas studimesh të njëpasnjëshme, në 2012 Komisioni teknik i ngritur nga Parlamenti dhe Komisioni i BE arritën në përfundimin, se produktet që kanë si lëndë aktive hormonin kancerogjen Ethephon, ku përmendim Grassrooter, Grand 48 sl, Ethomex, Korekt 510 sl, Coupon, etj, duhej të ndaloheshin rreptësisht të përdoreshin në prodhimet bujqësore që konsumohen të freskëta, si domate, speca, pjepër, shalqi, rrush,etj  dhe të lejohen të përdoren në prodhimet bujqësore që konsumohen pasi kalojnë në përpunim industrial, si pambuku, gruri, duhani, elbi.

Po cila është historia shqiptare e këtij hormoni?

Për herë të pare në vendin tonë, Etefoni është regjistruar me emrin Grand 48 SL,  i prodhuar në Greqi, në 23 korrik 2012 nga komisioni teknik pranë Ministrisë së Bujqësisë, që drejtohet nga zv.ministri, sipas urdhërit të ministrit të bujqësisë. Por, a është regjistruar ky produkt në përputhje me ligjet në fuqi? Sipas vendimit të qeverisë shqiptare Nr.1555-dt.12.11.2008, “Për miratimin e etiketave”, në zbatim të ligjit të parlamentit shqiptar Nr.9362 dt.24.3.2005 thuhet qartë: Një PMB regjistrohet nëse përmbush kërkesat e mëposhtme: Është regjistruar në dy shtete anëtare të BE – së, ose në një nga shtetet mesdhetare e ballkanike të BE-së, që kanë kushte klimatike, agroteknike dhe mjedisore të krahasueshme me vendin tonë.

Por komisioni i regjistrimit të PMB-ve pranë Ministrisë së Bujqësisë nuk e ka zbatuar këtë ligj, sepse dy janë vendet e BE-së që duhet t'i referohej ky komision në këtë rast: Italia dhe Greqia ose njëra prej tyre. Por çfarë ndodh në këto vende? Etiketa greke e produkteve që kanë si lëndë aktive hormonin Ethephon rekomandon përdorimin e tij vetëm në kulturën e pambukut dhe në asnjë kulturë tjetër bujqësore. Gjithashtu, edhe etiketa italiane nuk e rekomandon përdorimin e tij në domate, që konsumohen të freskëta, por vetëm në domaten për salcë. Ndërsa në etiketën shqiptare të produktit GRAND- 48 SL thuhet se ai përdoret edhe në domaten për konsum, gjë që bie në kundërshtim me etiketat e dy vendeve që iu përmendëm më sipër.

Gjithashtu, për të regjistruar një PMB importuesi dhe prodhuesi janë të detyruar ta shoqërojnë produktin me etiketën e vendit të origjinës. Në këtë rast GRAND-48 SL kur vjen në Shqipëri nga Greqia, patjetër që duhet të ketë etiketë të njëjtë me atë greke, në të cilën në mënyrë taksative shënohet, që produktet me lëndë aktive hormonin kancerogjen Ethephon duhet të përdoren vetëm në kulturën e pambukut pa lënë hapësirë për opsione të tjera.  Kjo mirë që s’u zbatua, po sikur të mos mjaftonte në 2014, Etefoni është regjistruar edhe me një emër tjetër: ETHOMEKS 480- SL. Dhe po të shohim etiketën shqiptare të këtij produkti, në ndryshim nga vendet e BE, ai e rekomandon përdorimin e tij në domate që konsumohen të freskëta.

Jemi akoma në kushtet që nga ana ligjore nuk ka ndryshuar asgjë. Ligji i vitit 2005 dhe VKM e vitit 2008 janë në fuqi. Po ashtu nuk kanë ndryshuar as vendimet e Parlamentit Evropian, të Komisionit Evropian dhe të vendeve anëtare të BE për përdorimin e produkteve që kanë si lëndë aktive hormonin kancerogjen Ethephon. Pra, kjo do të thotë së janë miratuar etiketa të këtyre produkteve nga komisioni i regjistrimit të PMB-ve dhe zv.ministri i bujqësisë në kundërshtim të hapur me ligjet në fuqi. Por kjo çështje nuk është hetuar asnjëherë nga institucionet ligjore, edhe pse është ngritur si problem nga fermeri Bashkim Lika, i cili dy vite më parë do të hapte një debat të gjërë në lidhje me përdorimin e paligjshëm të këtij hormoni kancerogjen.

Si pasojë e denoncimeve të vazhdueshme, më në fund, më 21 qershor 2024 Ministria e Bujqësisë vendosi të ndryshojë etiketat e këtij produkti. Për t’iu a bërë më të qartë. Nëse më parë produktet me përmbajtje etefoni lejoheshin të përdoreshin edhe në domaten për konsum, pas qershorit të 2024, në etiketat e tyre të ndryshuara thuhet se këto produkte duhet të përdoren vetëm në pambuk, grurë, duhan edhe elb.

Pra, deri para vitit 2024 na pastë bërë mirë Etefoni. Gjithsesi, edhe pse  Ministria më në fund veproi, këtu duhen bërë disa sqarime, sepse sipas të dhënave zyrtare nga ky institucion, në Shqipëri nuk mbillet pambuk dhe gjithashtu, gruri nuk ka nevojë për këtë hormon, për vetë klimën mesdhetare të ultësirës perëndimore, që ia ofron të gjitha kushtet për rritjen normale.

Pra, edhe pse vendimi i Ministrisë së Bujqësisë synon të eleminojë ndikimin e këtij hormoni në organizmin e njeriut, në terren nuk ka asnjë efekt të tillë, pasi edhe sot e kësaj dite ky produkt shitet për skuqjen e domatës, pa etiketë të ndryshuar në farmacitë bujqësore të vendit tonë. Mjafton të trokasësh në dyert e këtyre farmacive dhe ky produkt kancerogjen shitet si buka që hamë.

etefoni ministria e bujqesise

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale