Art&Argëtim

I mbijetoi revolucioneve, luftrave dhe neglizhencës, si u shkrumbua nga një pakujdesi simboli i Parisit

16 Prill 2019, 07:16 Nga DOSJA
I mbijetoi revolucioneve, luftrave dhe neglizhencës, si u shkrumbua nga

Kur mbreti Louis VII i Francës kërkoi të ndërtonte një kishë në ishullin qendror të Parisit, peshkopi Maurice de Sully shkatërroi bazilikën e vjetër të Shën Stefanit dhe filloi ndërtimin e Zonja jonë e Parisit në 1163. Altari i lartë i kishës u shenjtërua në 1182, por u desh deri në 1345 për vetë katedralen që të shenjtërohej si i plotë.

Kisha ishte e stolisur me shumë relievë që përshkruanin tregime biblike, si dhe statuja të të dy shenjtorëve të krishterë. Disa nga statujat u dëmtuan në shekullin e 16, gjatë epokës së grindjeve fetare në Francë.

Notre Dame iu nënshtrua rinovimeve dhe përmirësimeve të gjera në shekullin e 18-të, gjatë sundimit të Louis XIV dhe Louis XV, duke zëvendësuar shumë prej dritareve origjinale të xhamit, duke riorganizuar shenjtëroren.

Pas Revolucionit Francez 1789, katedralja u plaçkit dhe u dëmtua. Qeveria republikane ishte zyrtarisht ateiste dhe e ripozicionoi katedralen në vitin 1794 në Kultin e Arsimit. Statujat e mbretërve biblik të vendosur në fasadën perëndimore u prenë kokat dhe shumë nga statuja u shkatërruan. Virgjëresha Maria u zëvendësua në altar nga perëndeshë e Lirisë. Një nga këmbanat e mëdha të kullës jugore u hoq. Katedralja më në fund u shndërrua në një depo.

Ishte Napoleoni Bonaparti i cili erdhi në shpëtimin e Notre Dame, duke restauruar katedralen në Kishën Katolike në 1802. Dy vjet më vonë, ai u kurorëzua atje si perandor i francezëve.

Pas rënies së perandorisë së Napoleonit në 1815, Franca – dhe Notre Dame – hynë në neglizhencë dhe trazira.

Mbreti Louis Philippe urdhëroi restaurimin e kishës në 1848 dhe ia besoi detyrën arkitektëve Jean-Baptiste-Antoine Lassus dhe Eugène Viollet-le-Duc. Projekti 25-vjeçar rregulloi disa detaje të katedrales. Rezultati ishte një vepër e një bukurie të tillë, saqë kur revolucionarët e Komunës së Parisit donin të shkatërronin katedralen në vitin 1871, disa artistë u hodhën kundra tij.

Disa nga xhamat me ngjyrë mesjetare në Notre Dame u dëmtuan gjatë çlirimit të Aleatëve në Paris në vitin 1944 dhe u zëvendësuan me dizajne më moderne, abstrakte. Në 1963, tetë shekuj pas fillimit të ndërtimit të saj, qeveria franceze pastroi fasadën e katedrales dhe rivendosi ngjyrën e saj origjinale. Një tjetër projekt i pastrimit dhe restaurimit filloi në vitin 1991, duke u fokusuar në kullat dhe në fasadën perëndimore.

Deri në vitin 2017, problemet strukturore janë grumbulluar deri në pikën ku André Finot, zëdhënësi i katedrales, tha për New York Times se situata ishte “duke u larguar nga kontrolli”.

Por, dita e djeshme ishte e trishtë për gjithë botën. Të gjitha përpjekjet e qindra viteve për të mbrojtur këtë kryevepër kulturore u ‘shembën’ vetëm me një shkëndijë!

Marrë dhe përshtatur nga: RT

(R.L/Dosja.al)

(R.L/Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture histori katedralja e parisit notre dame zjarr histori katedralja e parisit notre dame zjarr

Sondazh

Poll

Art&Argëtim 15 Prill 2019, 20:58

Mos u mërzisni për Notre Dame

Në të gjitha mediat botërore, shkumbimi i Katedrales së Notre Dame ka bërë xhiron. Teksa të gjithë shpreheshin shumë të mërzitur për zhdukjen e historisë botëro...

MË SHUMË