KINË- Aktivitetet e Kinës vitet e fundit kanë treguar se po hedh themelet për një prani afatgjatë, të shumëanshme dhe gjithnjë e më të thelluar në Ballkanin Perëndimor. Ndërveprimet e saj me shtetet fqinje është intensifikuar, dhe gradualisht nga një bazë e ulët padyshim po zgjerohet drejt infrastrukturës energjisë, akademisë, kulturës, shoqërisë civile, madje dhe politikës.
Sidoqoftë, një seri zhvendosjesh në kontekstin më të gjerë të marrëdhënieve amerikane dhe evropiane me Kinën, pasojat e pandemisë së Covid-1 dhe dinamika e konkurrencës së rinovuar gjeopolitike midis perëndimit dhe aktorët jo-perëndimorë në rajon të gjithë kanë filluar të ndikojnë në planin, qasjen dhe shanset e Pekinit për të pasur sukses.
Tani Kina po përballet me pesë sfida të veçanta në rritje për ambiciet e saj për Perëndimin Ballkani.
Brishtësia e “fuqisë së rrjedhur”.
Për rreth një dekadë pas ‘recesionit global’, atraktiviteti i Kinës si partner për shtetet e Ballkanit Perëndimor rrjedh kryesisht nga narrativat dhe parashikimet për Kinën sesa nga gjurmët e saj aktuale në rajon. Në përputhje më të gjerë, të spikatur aktorët vendas panë një “zhvendosjen në Azi” një premtim për pishina të pasura me pasuri lindore dhe shtrirje e mundshme financiare.
‘Rënia e perceptuar e Perëndimit’ kishte pritshmërinë e saj negative ekonomike , dhe të qenit në periferi ndaj politikëbërësve të Ballkanit Perëndimor papritmas u duk e pamjaftueshme për të siguruar një të ardhme për vendet e tyre. Ky tregim global ndikoi fuqimisht perceptimet dhe qëndrimet e vendimmarrësve në rajon. Kina u shndërrua shpejt në një imperativ të ri politik.
Rëndësia rajonale e Ballkanit Perëndimor është një shans për një ekuilibrim të pafund midis ndryshmeve të aktorëve ndërkombëtarë për të arritur përfitime të ndryshme politike dhe ekonomike. Ndërsa mbetja konceptuale e balancimit është institucionalizuar thellësisht vetëm në Serbi, kështu që ka pak dyshime që elitat lokale të mirëpriten në hyrjen e një fuqie globale me potencial të madh aktual dhe të parashikuar.
Zhgënjimi në rritje.
Aftësia e përgjithshme ekonomike e Kinës dhe përfitimet e saj të parashikuara janë një progres për të themeluar fushën e saj strategjike. Kina është shfaqur si aktore me një angazhim ekonomik shumë të pabarabartë, duke u përqëndruar në vetëm disa sektorë ku duken të painteresuar në sektorët që kanë ndikim social.
Edhe elitat lokale dhe publiku po e vërehejnë gjithnjë e më shumë këtë mungesë të gjerësisë ekonomike të saj. Shtetet e Ballkanit nuk janë materializuar dhe Kina ka fituar reputacionin e një “fuqie huadhënie” me qëllime të pasigurta dhe gjithnjë e më të dyshimta të përgjithshme ekonomike. Nëse kjo vazhdon, do të jetë gjithnjë e më e vështirë për aktorët lokalë të ndërmarrin axhenda më të gjera zhvillimi me Kinën si një partner kryesor.
Kjo dinamikë po kontribuon në rritjen e ambivalencës në qëndrimet e publikut ndaj Pekinit. Për më tepër, dhe siç shihet në sondazhe të ndryshme, publiku në rajon e shikon gjithnjë e më shumë angazhimin midis Pekinit dhe elitave lokale si një komplot për të përfituar politikanët nga të dy palët por me pak rëndësi për zhvillimin më të gjerë ekonomik dhe shoqëror.
Kushtëzimi i karakteristikave kineze.
Shumica e analistëve janë përqendruar në politik, dimensionet e kushtëzimit kinez, kryesisht në çështjen e Kinës dhe mos njohjen e Tajvanit. Kjo është arsyeja pse potenciali kostoja politike e thellimit të lidhjeve midis Ballkanit Perëndimor dhe Kinës është konceptuar nga Ëestern institucioni për sa i përket përafrimit të pozicioneve politike dhe marrëdhënieve në organizatat ndërkombëtare.
Duket se ekspertët shpesh kanë shikuar në vende të gabuara për të konstatuar ndonjë lëvizje në këtë drejtim. Në vend të kësaj, Kina ka vazhduar përgjatë dy gjurmëve jo-politike për të të arritur qëllimin e saj për të ndikuar në pozicionin që vendet marrin në arenën ndërkombëtare.
Rëndësia e rrethanave.
Ka pak dyshime se dekada e fundit e një Perëndimi kryesisht mungon duke I krijuar mundësi hyrjes së Kinës në Ballkanin Perëndimor. Kombinimi i shtrirjes strategjike dhe mjedisi i lejueshëm gjeopolitik siguroi një hapje për Pekinin.
Më tej, mënyra e angazhimit në Kinë është vërtetuar të jetë me dobi të kufizuar. Preferimi i saj për angazhime të nivelit individual në institucionale nuk e ka lejuar vendin të krijojë ‘zonat elektorale të interesit’, gjë që ka rëndësi në planin afatgjatë. Në këtë kuptim, rëndësia e Pekinit ka qenë, në një masë të konsiderueshme, një rezultat veçanërisht i favorshëm.
Rëndësia e anëtarësisë në NATO
Kohët e fundit, ka pasur një ngërç në procesin e përgjithshëm të Perëndimit në integrimin përmes anëtarësimit në NATO dhe negociatave të pranimit në BE.
Mosarritja e fundit e Kinës për të bërë përparim në përpjekjet e saj për të fituar një terren përgjatë bregdetit të Adriatikut, në Shqipëri dhe Mal të Zi, dhe rrjetet e 5G në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe Shqipëri. Për më tepër, Strategjitë e integrimit perëndimor po evoluojnë gjatë gjithë kohës dhe ngadalë po përshtaten me këtë zhvendosje mjedisi gjeopolitik, duke zvogëluar kështu hapësirën dhe mënyrën e përfshirjes kineze. Kjo është e dukshme në futjen më të strukturuar dhe më të rreptë në procesin e pranimit në BE të politikave dhe çështjeve në lidhje me standardet mjedisore dhe të prokurimit, qeverisjen ekonomike dhe qëndrueshmërinë e borxhit.
Si pasojë, më shumë qeveri në rajon dhe institucione perëndimore janë gjithnjë e më shumë në një pozicioni për të përcaktuar dhe zbatuar kundër-strategji në përputhje me qëllimet e tyre. Sidoqoftë, me përjashtim të Serbisë, dhe megjithë një forcë angazhimi, Ballkani Perëndimor nuk ka qenë objekt i një strategjie gjithëpërfshirëse dhe të strukturuar mirë të hyrjes së Pekinit.
Transformime të vazhdueshme në çështjet ndërkombëtare, ri-përfshirja e SHBA në Ballkanin Perëndimor, dhe një përshpejtim i përkeqësimit të marrëdhënieve BE-Kinë në vazhdën e covid-19 po ndryshon kontekstin rajonal nga dita në ditë .
(A.K.Dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
BRUKSEL – Presidenti i Partisë së Popullit Evropian (EPP) Donald Tusk ka përkrahur presidentin serb Aleksandar Vuçiç para zgjedhjeve parlamentare ...
NORVEGJI- Miliarderi norvegjez Tom Hagen, 70 vjeç, thotë se është më i gatshëm se kurrë për të gjetur gruan e tij Anne Elisabeth Hagen, e cila ka humbur ...
ZELANDË E RE- Një tërmet me magnitudë 7.4 i shkallës Rihter ka goditur rreth orës orës 01:00 të mëngjesit me orën lokale, Zelandën e Re.Mediat e huaja kanë...
ITALI-Autoritetet shëndetësore në Itali kanë njoftuar se gjatë 24 orëve të fundit në vend janë regjistruar 66 viktima nga koronavirusi dhe numri në total i jet...
BRITANI-135 viktima janë regjistruar gjatë 24 orëve në Britani ku në mesin e tyre ka humbur jetën edhe një foshnjë 13-ditëshe.Ndërkohë numri i të vdekurve në to...
SERBI– Ditën e sotme në Serbi ka mbërritur ministri i Punëve të Jashtme të Rusisë, Sergei Lavrov, i cili është pritur në aeroport nga kryediplomati serb Ivica ...
KOSOVË– I dërguari i posaçëm i Amerikës për negociatat mes Serbisë dhe Kosovë, Richard Grenell ka dhënë sot detaje lidhur me çfarë do të disk...
RUSI- Në Rusi vijon të rritet numri i infeksioneve ku ditën e sotme sipas të dhënave të raportuara nga autoritetet shëndetësore janë regjistruar 7,790 raste të ...
KOSOVË-Presidenti Hashim Thaçi ka dhënë një deklaratë për mediat në lidhje me rifillimin e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë në Washington . Presiden...
KOSOVË– Ministri i Arsimit dhe Shkencës, Ramë Likaj në Kosovë ditën e sotme ka vendosur që të shtyhet data e mbajtjes së Testit të Arritshmërisë dhe Testit...