Politike

Ambasadori kroat: Evropa, përvoja e një kufiri që nuk ndan por lidh

Sipas tij, nëse Evropa i mbetet besnike traditës së saj të të menduarit kritik dhe një shoqërie të hapur, krizat mund të bëhen vetëm një shtysë e re shtesë për ripërtëritje, përndryshe, ekziston një rrezik i madh që struktura politike të ndahet nga themeli kulturor që vetëm i jep asaj një kuptim të kënaqshëm.

13 Mars 2026, 21:24 Nga E. D
Ambasadori kroat: Evropa, përvoja e një kufiri që nuk ndan por
Zlatko Kramariç

TIRANË- Ambasadori kroat në Shqipëri, Zlatko Kramariç ka folur në një përmbledhje esesh mbi atë që e cilëson si ‘fryma evropiane’. Ambasadori theksoi, se Evropa nuk është vetëm një krijim politik, por edhe një mënyrë e vetë-kuptimit. 

Sipas tij, nëse Evropa i mbetet besnike traditës së saj të të menduarit kritik dhe një shoqërie të hapur, krizat mund të bëhen vetëm një shtysë e re shtesë për ripërtëritje, përndryshe, ekziston një rrezik i madh që struktura politike të ndahet nga themeli kulturor që vetëm i jep asaj një kuptim të kënaqshëm. Gjithashtu, ai shprehet se sfidat e sotme gjeopolitike, ekonomike dhe identitare të kujtojnë se Evropa nuk është një projekt i përfunduar, por një proces.

Kramariç tha gjithashtu se, Evropa është mbi të gjitha përvoja e një kufiri që nuk ndan, por lidh, teksa shtoi se Evropa është një vend ku identiteti nuk mbrohet përmes mbylljes, por përmes dialogut.

PROJEKT I PAPËRFUNDUAR

Flitet shumë për Evropën sot, veçanërisht në kontekstin e sfidave aktuale, kur nga njëra anë është barra e luftës ukrainase, dhe nga ana tjetër barra e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara. Nga ky, por jo vetëm ky aspekt situacional, çfarë kuptoni me termin "shpirt evropian"?

Ambasadori: Në këto tekste, e kam konsideruar frymën evropiane si një hapësirë ​​për një dialog të përhershëm të arsyes dhe traditës, lirisë dhe përgjegjësisë, kombëtare dhe universale. Evropa nuk është vetëm një krijim politik, por edhe një mënyrë e vetë-kuptimit: ka të bëjë me pluralizmin, një tendencë për autokritikë dhe besimin se diversiteti është një burim force, dhe në asnjë mënyrë një kërcënim për identitetin, kombin... Ky shpirt u formua në masë të barabartë nga filozofë, shkrimtarë, politikanë, por edhe nga të gjitha ato përvoja historike të krizave politike dhe të tjera që e detyruan Evropën të (ri)përcaktojë vlerat dhe themelet e veta çdo herë...

Krizat kanë qenë të përfshira në formimin e shpirtit evropian. Prandaj, është gabim të shihet forca e tij në stabilitet, sepse forca e shpirtit të BE-së manifestohet në aftësinë e saj të përhershme për vetë-ekzaminim. Sfidat e sotme - gjeopolitike, ekonomike dhe identitare - na kujtojnë se Evropa nuk është një projekt i përfunduar, por një proces.

Nëse Evropa i mbetet besnike traditës së saj të të menduarit kritik dhe një shoqërie të hapur, krizat mund të bëhen vetëm një shtysë e re shtesë për ripërtëritje. Përndryshe, ekziston një rrezik i madh që struktura politike të ndahet nga themeli kulturor që vetëm i jep asaj një kuptim të kënaqshëm. Në këtë kontekst, fjalimi i fundit i Marco Rubio-s në Mynih, në konferencën e sigurisë të këtij viti, ishte inkurajues, kur ai duhej të pranonte se "Amerika është fëmija i Evropës".

Për mua, Evropa është mbi të gjitha përvoja e një kufiri që nuk ndan, por lidh. Si një hapësirë ​​politike dhe kulturore, Evropa është një vend ku identiteti nuk mbrohet përmes mbylljes, por përmes dialogut... Trashëgimia e Milan Šufflay është jashtëzakonisht e rëndësishme sepse ai ishte ndër të parët që demonstroi sistematikisht se identiteti historik i Shqipërisë është i lidhur pazgjidhshmërisht me hapësirën kulturore dhe politike evropiane...

TRASHËGIMIA E SHUFFLAY-t

Si autor që shpesh përmend trashëgiminë intelektuale të Milan Šufflay-t në esetë e tij mbi frymën evropiane, dhe si ambasador kroat në Shqipëri, si e shihni lidhjen midis kuptimit të Šufflay-t për identitetin historik shqiptar dhe perspektivës aktuale evropiane të Shqipërisë? A mund të thuhet se kjo "frymë evropiane" formon urën midis vetëdijes historike dhe procesit bashkëkohor të pranimit në Bashkimin Evropian?

Ambasadori: Trashëgimia e Milan Šufflay-t është jashtëzakonisht e rëndësishme sepse ai ishte ndër të parët që tregoi sistematikisht se identiteti historik i Shqipërisë është i lidhur pazgjidhshmërisht me hapësirën kulturore dhe politike evropiane. Šufflay e kuptoi Shqipërinë si pjesë të një qytetërimi më të gjerë evropian, por edhe si një shoqëri që nuk e realizon veçantinë e vet jashtë Evropës, por pikërisht brenda saj. Në këtë kuptim, ajo që unë e quaj "fryma evropiane" në esetë e mia nuk është vetëm një kornizë institucionale ose një projekt politik, por edhe një mënyrë të menduari që kombinon vetëdijen historike, pluralizmin dhe përgjegjësinë për një të ardhme të përbashkët.

Për Shqipërinë sot, kjo frymë do të thotë vazhdimësi - një kalim nga vetëdija historike në pjesëmarrjen e plotë në një bashkësi vlerash siç është Bashkimi Evropian. Kjo është arsyeja pse unë besoj se interpretimi i historisë së Shqipërisë nga Šufflay nuk është vetëm një fakt shkencor, por edhe një mesazh kulturor: perspektiva evropiane e Shqipërisë nuk është një ndarje me traditën e saj, por përmbushja e saj natyrore e integrimit evropian kuptohet si një proces njohjeje kulturore, dhe jo vetëm një afrim i thjeshtë politiko-teknik./Dosja.al

zlatko kramariç

Sondazh

Poll

MË SHUMË