Bota

Armët bërthamore të Iranit, objektiv i Izraelit, çfarë janë centrifugat dhe pse po sulmohen nga raketat izraelite?

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike konfirmoi X se dy objekte prodhimi centrifugash në Iran, një laborator në Karaj dhe Qendra Kërkimore në Teheran, u sulmuan nga Izraeli.

18 Qershor 2025, 14:30 Nga N.F
Armët bërthamore të Iranit, objektiv i Izraelit,
Foto

IZRAEL- Izraeli ka synuar objektet e programit bërthamor të Iranit ditët e fundit, me ushtrinë që njoftoi të mërkurën në mëngjes se kishte goditur fabrikat që prodhonin centrifuga. Centrifugat janë makina që pasurojnë uraniumin, i cili mund të përdoret për të prodhuar karburant për termocentralet dhe armët bërthamore. Këto pajisje janë makina shumë të ndjeshme dhe të kalibruara me kujdes, të cilat e rrotullojnë heksafluoridin e uraniumit me shpejtësi jashtëzakonisht të larta.

Megjithatë, në rast të ndërprerjes së energjisë elektrike, një centrifugë mund të fillojë të rrotullohet në mënyrë të çrregullt, me copa të saj që fluturojnë jashtë dhe dëmtojnë pajisje të tjera. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike konfirmoi X se dy objekte prodhimi centrifugash në Iran, një laborator në Karaj dhe Qendra Kërkimore në Teheran, u sulmuan nga Izraeli.

Në fabrikën e Teheranit u shkatërruan një ndërtesë ku prodhoheshin dhe testoheshin centrifugat ndërsa dhe Karaj u shkatërruan dy ndërtesa ku prodhoheshin komponentë të ndryshëm të centrifugave.

Çfarë është pasurimi i uraniumit?

"Pasurimi" i uraniumit është nxjerrja e elementit natyror dhe rritja e përqindjes së uraniumit-235, ndërkohë që hiqet njëkohësisht uraniumi-238. Ky proces pasurimi aktualisht kryhet duke përdorur metodën e centrifugimit (një proces i ndarjes së përzierjeve që përdor forcën centrifugale).

Centrifugimi i uraniumit është mënyra për të përftuar uranium-238, i cili është rreth 1% më i rëndë se uraniumi-235. Ata marrin uranium (në formë të gaztë) dhe përdorin makina centrifuge për ta rrotulluar atë me 50,000 deri në 70,000 rrotullime në minutë.

Uraniumi-238 më i rëndë lëviz drejt skajeve të centrifugës, duke e lënë uraniumin-235 në mes. Procesi i tjerrjes përsëritet vazhdimisht, duke rritur përqindjen e uraniumit-235. Shumica e reaktorëve bërthamorë përdorin "uranium të pasuruar dobët", i cili është pasuruar në një shkallë midis 3% dhe 5%. Kjo do të thotë që 3-5% e uraniumit total në mostër është uranium-235. Kjo është e mjaftueshme për të mbështetur një reaksion zinxhir dhe për të prodhuar energji elektrike.

tensionet izrael-iran

Sondazh

Poll