Bota

E hëna e tretë e janarit, dita më dëshpëruese e vitit/ Si lindi termi "E Hëna Blu" dhe çfarë thonë ekspertët

Nuk ka asnjë provë të besueshme kërkimore për të treguar se e hëna blu është më dëshpëruese se çdo ditë tjetër ose se është dita më dëshpëruese e vitit.

20 Janar 2025, 15:49 Nga N.F
E hëna e tretë e janarit, dita më dëshpëruese e vitit/
Foto ilustruese

SHBA- E hëna e sotme, 20 Janar njihet si e “E Hëna Blu” ndërsa kjo ditë konsiderohet si më melankolikja e vitit. Por pse e hëna e sotme është më dëshpëruese se çdo ditë tjetër e vitit? Në vitin 2005, kompania britanike “Sky Travel” filloi të shënonte të hënën e tretë të janarit të çdo viti si “E Hëna Blu” në fushatat e saj reklamuese.

Kompania përdori një "formulë" matematikore, të zhvilluar nga psikologu Cliff Arnall, e cila pretendon se është dita kur nivelet e lumturisë bien në nivelet më të ulëta të vitit. Më pas, kompania përdori termin "E hëna blu" në fushatën e saj reklamuese, e cila ishte krijuar për të inkurajuar rezervimet e verës që, kompania pretendonte, do të vendosnin një "frenim" në errësirën e ditës.

Nuk ka asnjë provë të besueshme kërkimore për të treguar se e hëna blu është më dëshpëruese se çdo ditë tjetër ose se është dita më dëshpëruese e vitit. Prandaj, kjo e hënë e veçantë është hedhur poshtë si një marifet PR, ndërsa kritikët e teorisë së Arnal, duke përfshirë Fondacionin e Shëndetit Mendor, një organizatë jofitimprurëse në Mbretërinë e Bashkuar, argumentojnë se termi E hënë Blu mund të jetë potencialisht i dëmshëm për mirëqenien njerëzore.

Kritikët e konceptit të "të hënës blu" kanë thënë se atribuimi i depresionit klinik për shkaqe të jashtme - siç është ideja se numri i ditëve që nga Krishtlindjet mund të ndikojë negativisht tek njerëzit e ndikuar prej tij - duke sugjeruar që gjendja e tyre mund të zgjidhet me diçka kaq të lehtë si rezervimi i një pushimi në një plazh me diell.

Ajo që është e vërtetë është "bluja" i dimrit, më i njohur klinikisht si çrregullimi afektiv sezonal, ose SAD. Është një formë depresioni që njerëzit përjetojnë zakonisht gjatë muajve të vjeshtës dhe dimrit kur ka më pak rreze dielli. Muajt ​​më të vështirë për njerëzit me SAD në SHBA priren të jenë janari dhe shkurti, por ai përmirësohet me ardhjen e pranverës.

Psychology Today raportoi se SAD vlerësohet të prekë 10 milionë amerikanë dhe se 10% deri në 20% të tjerë mund të kenë simptoma të lehta. Për 5% të të rriturve që përjetojnë SAD, për rreth 40% të vitit ata kanë simptoma që mund të jenë dërrmuese dhe mund të ndërhyjnë në jetën e tyre të përditshme.

Gjendja ka qenë e lidhur me një çekuilibër biokimik në tru, i shkaktuar nga orët më të shkurtra të ditës dhe më pak rrezet e diellit në dimër. Ndërsa stinët ndryshojnë, njerëzit përjetojnë një ndryshim në orën e tyre të brendshme biologjike, ose ritmin cirkadian, që mund t'i bëjë ata të jenë jashtë sinkronizimit me orarin e tyre të rregullt.

Sipas Shoqatës Amerikane të Psikiatrisë, simptomat e zakonshme të SAD përfshijnë lodhjen pavarësisht nga sa fle një person dhe shtimin në peshë të lidhur me ngrënien e tepërt dhe dëshirat për karbohidrate.

Shenja të tjera përfshijnë ndjenjat e trishtimit, humbjen e interesit për aktivitetet e shijuara dikur, ndjenjat e pavlefshmërisë ose fajit, probleme me përqendrimin ose marrjen e vendimeve, mendimet e vdekjes ose vetëvrasjes, madje edhe përpjekjet për vetëvrasje. Fillimi i SAD mund të ndodhë në çdo moshë, por zakonisht fillon midis moshës 18 dhe 30 vjeç dhe është më e zakonshme tek gratë sesa tek burrat.

e hena blu

Sondazh

Poll

MË SHUMË