Bota

"Banesat janë rrafshuar, mbeturinat kanë mbuluar tokën"/ Gaza përballet me një detyrë të madhe pas armëpushimit, rindërtimi pas shkatërrimit masiv!

Marrëveshja e armëpushimit vjen pasi më shumë se 46,000 palestinezë janë vrarë dhe 93% e shtëpive në Rripin e Gazës janë dëmtuar.

19 Janar 2025, 14:26 Nga r.ll
"Banesat janë rrafshuar, mbeturinat kanë mbuluar
foto ilustruese

GAZA- Me armëpushimin tani në fuqi, Gaza shpreson t'i japë fund kapitullit më shkatërrues në konfliktin pothuajse 77-vjeçar midis izraelitëve dhe palestinezëve.

Qeveria e udhëhequr nga Hamasi i Gazës vlerëson se 14 në çdo 15 shtëpi janë dëmtuar, me pesë të shkatërruara totalisht. Shkatërrimi e ka lënë Rripin e Gazës të mbushur me rreth 42 milionë tonë mbeturina, çfarë do të thotë 114 kg për çdo metër katror tokë në Gaza.

OKB-ja vlerëson se do të duhen nga 8 deri në 10 vjet për të pastruar të gjitha rrënojat, me një kosto deri në 700 milionë dollarë. Po ashtu vlerëson se 69% e ndërtesave janë dëmtuar, me një në katër (24%) të shkatërruar plotësisht.

Më pak se një kilometër në perëndim të Spitalit Indonezian, një nga spitalet kryesore të Gazës Veriore, lagje të tëra banimi janë shkatërruar. Krahas shkatërrimit të infrastrukturës fizike, shtigjet e tankeve dhe fortifikimet me rërë tregojnë praninë aktuale në shkallë të gjerë të ushtrisë në veri.

Cila është e ardhmja për Gazën?

Armëpushimi hyri në fuqi të dielën në mëngjes pas një vonese disa orëshe. Sipas kushteve të marrëveshjes, forcave izraelite do t'u kërkohet të tërhiqen nga pozicionet e tyre aktuale deri në 700 metra nga kufiri i Gazës. Pasoja më e menjëhershme ka të ngjarë të jetë një nxitim i kthimit të palestinezëve në shtëpitë e tyre. Rreth 1.9 milionë banorë të Gazës janë zhvendosur që nga fillimi i luftës, 90% e popullsisë.

Shumë prej tyre janë strehuar në qytetet e mëdha me tenda përgjatë vijës bregdetare të Gazës, duke ndjekur urdhrat e Izraelit që ata të largohen në atë që e quan Al Mawasi "zona humanitare". Zhvendosja më e madhe ndodhi në ditën e gjashtë të luftës, kur Izraeli u dha të gjithë banorëve të gjysmës veriore të Gazës vetëm gjashtë orë për të ikur drejt jugut. Marrëveshja e armëpushimit parashikon që banorët do të lejohen të kthehen në veri nga dita e shtatë e armëpushimit, e diela e 26 janarit.

Megjithatë, është e paqartë nëse rajoni mund të përballojë një fluks të të kthyerve, veçanërisht zona në veri të qytetit të Gazës. Vlerësohet se rreth 70% e ndërtesave në këtë rajon janë dëmtuar ose shkatërruar dhe aktualisht ekziston vetëm një spital funksional.

Marrëveshja e armëpushimit parashikon një eksod masiv të njerëzve që kthehen në veri, duke kërkuar që gjysma e të gjithë ndihmës të dërgohet atje. Marrëveshja parashikon që 600 kamionë ndihma duhet të lejohen të hyjnë në Gaza çdo ditë - një rritje nëntëfish në muajin deri në 13 janar, ku mesatarisht hyjnë vetëm 67 kamionë në ditë.

Shumë agjenci kanë një numër të madh kamionësh të mbushur me ndihma humanitare të gatshme për t'u transportuar në Gaza, por shkalla e dëmit e bën prioritizimin një sfidë. Dëmtimi i objekteve të ujit dhe kanalizimeve, për shembull, është i madh. Para luftës, 80% e prodhimit të ujit vinte nga puset e ujërave nëntokësore - agjencitë e ndihmës vlerësojnë se vetëm 8% e atyre puseve në Gazën Veriore janë tani të aksesueshme.

I vetmi impiant i shkripëzimit të ujit të detit në veri, i cili ishte një burim kyç i ujit të pijshëm, u shkatërrua nga luftimet.  Edhe nëse burimet e ujit mund të riparohen, infrastruktura që e shpërndan është dëmtuar rëndë. Sipas WASH Cluster, një grup agjencish ndihme, dëmtimi i tubacioneve në Gaza do të thotë se 70% e ujit të dërguar përmes tyre aktualisht rrjedh jashtë.

Infrastruktura e kujdesit shëndetësor është gjithashtu e dëmtuar rëndë. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, gjysma e 36 spitaleve të Gazës janë jashtë shërbimit. Gjysma tjetër funksionon vetëm pjesërisht, si pasojë e mungesës së furnizimeve mjekësore, karburanteve dhe personelit. Ndërsa shtëpitë dhe infrastruktura mund të rindërtohen, jetët e humbura në këtë konflikt shkatërrues do të vazhdojnë të rëndojnë rëndë si mbi shoqërinë izraelite ashtu edhe atë palestineze.

Sipas autoriteteve izraelite, 1,195 njerëz u vranë në sulmin e Hamasit të 7 tetorit, i cili shkaktoi luftën në vitin 2023, sipas autoriteteve izraelite, duke përfshirë 815 civilë. Grupi militant palestinez dhe aleatët e tij morën 251 persona të tjerë, duke përfshirë gra dhe fëmijë, përsëri në Rripin e Gazës si pengje. Izraeli u përgjigj me një ofensivë shkatërruese ajrore dhe tokësore që autoritetet palestineze thonë se ka vrarë të paktën 46,788 njerëz dhe ka plagosur 110,453 të tjerë.

Kjo do të thotë se një në çdo 14 palestinezë në Gaza është vrarë ose plagosur që nga fillimi i luftës. Këto shifra janë nga ministria e shëndetësisë e Gazës, e cila është pjesë e qeverisë së territorit të udhëhequr nga Hamasi. Ata nuk bëjnë dallim midis civilëve dhe luftëtarëve, por vetëm rreth 41% e viktimave të raportuara janë meshkuj të moshës ushtarake - pjesa tjetër janë gra, fëmijë dhe të moshuar. Zyrtarët shëndetësorë thonë se 1,410 familje janë "shkatërruar plotësisht", dhe 3,463 të tjera kanë mbetur me një anëtar të mbijetuar. Të paktën 35,055 fëmijë kanë humbur një prind./Sky News. 

shkaterirmet ne gaze

Sondazh

Poll

MË SHUMË