Bota

Studimi: Rrushi është kultivuar përpara 1100 vitesh

Gjetjet përfshijnë presa të mëdha vere dhe kana për ruajtjen e verës, dhe vlerësohet se prodhimi i verës ra gradualisht pas pushtimit mysliman të zonës në shekullin e VII pas Krishtit dhe kultivimi i rrushit rifilloi kryesisht nga vitet 1980 e tutje.

24 Qershor 2023, 17:46 Nga I.A
Studimi: Rrushi është kultivuar përpara 1100 vitesh
Fara rrushi

IZRAEL- Lidhja gjenetike midis dy varieteteve moderne të rrushit të bardhë dhe të kuq me varietetet e rrushit të kultivuara 1100 vjet më parë është krijuar nga një ekip ndërkombëtar kërkimor. Gërmimet e mëparshme në vendin arkeologjik të Abdat në shkretëtirën Negev në Izraelin jugor zbuluan një industri të lulëzuar të verës nga shekulli i 4-të deri në shekullin e 9-të pas Krishtit në këtë dhe në qytete të tjera të mëdha të kohës. Gjetjet përfshijnë presa të mëdha vere dhe kana për ruajtjen e verës, dhe vlerësohet se prodhimi i verës ra gradualisht pas pushtimit mysliman të zonës në shekullin e VII pas Krishtit dhe kultivimi i rrushit rifilloi kryesisht nga vitet 1980 e tutje.

Një tjetër gjetje e rëndësishme doli në dritë gjatë gërmimit: një grumbull i madh me fara rrushi në dyshemenë e një dhome të mbyllur. Farat u ruajtën relativisht mirë falë mbrojtjes nga efektet klimatike si temperaturat ekstreme, përmbytjet ose dehidratimi. Një ekip ndërkombëtar studiuesish nga Muzeu i Historisë Natyrore të Universitetit të Tel Avivit dhe Universiteti i Haifës, si dhe institucione të tjera në Francë, Danimarkë dhe Mbretërinë e Bashkuar, analizuan në Laboratorin Paleogenetics të Muzeut të Historisë Natyrore Steinhardt të Universitetit të Tel Avivit ADN-ja e 16 farave të lashta nga ky vend i veçantë arkeologjik, si dhe nga dy vende të tjera arkeologjike në shkretëtirën e Negevit (Sivta dhe Nesana), dhe gjithashtu nga një anije bizantine e mbytur në brigjet e Izraelit verior. Rezultatet më pas u krahasuan me bazat e të dhënave të hardhive moderne nga e gjithë bota.

Studimi është publikuar në revistën shkencore PNAS. Siç theksoi studiuesi Meirav Meiri, drejtues i Laboratorit të ADN-së së Kafshëve dhe Bimëve të Lashtë të Muzeut të Historisë Natyrore Steinhardt, në këtë laborator analizat kryhen në kushte të veçanta.

Në njëmbëdhjetë mostrat e farës, cilësia e materialit gjenetik ishte shumë e dobët për të lejuar përfundime përfundimtare. Nga pesë të tjerat, të gjitha nga Abdat, tre ekzemplarë u identifikuan që përgjithësisht i përkisnin varieteteve lokale. Dy mostrat me cilësi më të lartë, që datojnë rreth vitit 900 pas Krishtit, ishin ato që dhanë më shumë informacion, pasi u identifikuan se i përkisnin varieteteve specifike të rrushit që ekzistojnë edhe sot.

Fara e dytë, fara më e vjetër e rrushit e bardhë e identifikuar deri më sot, lidhet me varietetin e rrushit të bardhë Be'er që rritet ende në rërën e Palmachimit në bregdetin e Izraelit në vreshtat e mbetura që ndoshta u braktisën në mesin e shekullit të 20-të. Shumëllojshmëria, endemike e tokës së Izraelit, përdoret sot nga një punishte vere për të bërë një verë të bardhë të veçantë.

rrushi studimi per rrushin e lashte

Sondazh

Poll

MË SHUMË