Bota

Konfirmohet teoria e relativitetit e Ainshtain, shkencëtarët mund të shohin ditën që vjen nga vrimat e zeza 

3 Gusht 2021, 18:27 Nga DOSJA
Konfirmohet teoria e relativitetit e Ainshtain, shkencëtarët mund

SHBA- Ajnshtajni e kishte thënë atë përmes teorisë së tij të relativitetit, tani shkencëtarët e Stanford -it kanë qenë në gjendje të shohin me sytë e tyre atë që ndodh pas një prej objekteve më misterioze në univers: vrimat e zeza. Një studim i ri i udhëhequr nga astrofizikani i Universitetit Stanford, Dan Wilkins ka bërë të mundur vëzhgimin e dritës që vjen nga vrimat e zeza për herë të parë.

Duke parë rrezet X të hedhura në univers nga vrima e zezë supermasive në qendër të një galaktike 800 milion vite dritë larg, astrofizikanti vuri re një seri ndezjesh të ndritshme të rrezeve X. Pastaj, teleskopët bënë pjesën tjetër dhe regjistruan diçka: ndezje të rrezeve X më të vogla dhe me ngjyra të ndryshme se ato të para.

Zbulimi i çuditshëm, i detajuar në një artikull të botuar më 28 korrik në Nature, është vëzhgimi i parë i drejtpërdrejtë i dritës nga prapa një vrime të zezë – një skenar që ishte parashikuar nga teoria e relativitetit të përgjithshëm të Ajnshtajnit, por që nuk u konfirmua kurrë, deri më tani.

Studiuesit në veçanti vëzhguan ndezjet e ndritshme nga gazi që binin në vrimën e zezë që përputheshin me reflektimin e dritës nga ana e kundërt e diskut, të përkulur rreth vrimës së zezë nga fusha e saj e fortë gravitacionale.

“Çdo dritë që hyn në atë vrimë të zezë nuk shuhet, kështu që ne nuk duhet të jemi në gjendje të shohim asgjë pas saj. Arsyeja pse ne mund ta shohim këtë është sepse ajo vrimë e zezë po shtrembëron hapësirën, duke përkulur dritën dhe duke shtrembëruar fushat magnetike rreth saj”, tha Wilkins.

“Pesëdhjetë vjet më parë, kur astrofizikanët filluan të spekulojnë se si fusha magnetike mund të sillet pranë një vrime të zezë, ata nuk e kishin idenë se një ditë ne mund të kishim teknikat për ta vëzhguar atë drejtpërdrejt dhe për të parë teorinë e përgjithshme të relativitetit të Ajnshtajnit në veprim”, tha Roger Blandford, bashkautor i punimit.

Si të shihni një vrimë të zezë

Ky hulumtim kishte për qëllim të mësonte më shumë rreth një tipari misterioz të disa vrimave të zeza të quajtura korona. Materiali që bie në një vrimë të zezë supermasive fuqizon burimet më të ndritshme të dritës në univers, dhe siç ndodh, formon një kurorë rreth vetë vrimës së zezë. Kjo dritë e raketës X mund të analizohet për të hartuar dhe studiuar këto objekte misterioze.

Kur gazi rrëshqet në vrimën e zezë, nxehet në miliona gradë. Në atë temperaturë, elektronet ndahen nga atomet, duke krijuar një plazmë të magnetizuar.

“Kjo fushë magnetike që lidhet dhe më pas fiksohet në vrimën e zezë ngroh gjithçka rreth saj dhe prodhon elektrone me energji të lartë të cilat më pas prodhojnë rreze X me radhë”, tha Wilkins.

Në të ardhmen, shkencëtarët do të përdorin vëzhgimin me rreze X të Agjencisë Evropiane të Hapësirës Athena (Teleskopi i Avancuar për Astrofizikën me Energji të Lartë):

“Ajo ka një pasqyrë shumë më të madhe nga sa kishim ndonjëherë dhe do të na bëjë të marrim një imazh me rezolucion më të lartë në kohë vëzhgimi shumë më të shkurtër. Pra, fotografia që po fillojmë të marrim nga të dhënat tani do të bëhet shumë më e qartë me këta vëzhgues të rinj,”tha Wilkins.

MARRË NGA: GREENME

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota dan wilkins teoria e ainshtainit teoria e relativitetit dan wilkins teoria e ainshtainit teoria e relativitetit

Sondazh

Poll

MË SHUMË