Aktualitet

Ndërtimi i Bypass-it të Gjirokastrës, UNESCO: Të ndërpritet urgjentisht projekti! Qeveria s’na tha informacione, do sjell

21 Korrik 2021, 13:26 Nga DOSJA
Ndërtimi i Bypass-it të Gjirokastrës, UNESCO: Të

TIRANË– Komiteti i UNESCO-s për Trashëgiminë Botërore, pas konstatimeve dhe verifikimeve të kryera, kërkon ndërprerjen urgjente të punimeve në Bypass-in e Gjirokastrës. Përmes një reagimi, UNESCO bën me dije se do të miratojë një rezolutë për  ndërprerjen e punimeve në këtë Bypass, duke vendosur për të dërguar një grup monitorimi që do të analizojë nëse ndërhyrjet e kryera kanë dëmtuar pasurinë kulturorë. Sipas UNESCO, projekti do të ketë një “ndikim negativ në vlerat e zonës”.

“Në përgjigje të informacionit të palës së tretë paraqitur në Qendrën e Trashëgimisë Botërore duke përshkruar fillimin e ndërtimit të projektit të rrugës By-pass të Gjirokastrës, informacione të tjera shtesë u kërkuan nga qeveria në përputhje me Paragrafin 174 të Udhëzimeve Operacionale në një letër të datës 16 Mars 2021. Qeveria nuk dha asnjë informacion ose sqarim të mëtejshëm deri në përfundimin e kësaj gjendjeje të ruajtjes së raportit. Informacionet e palëve të treta të marra nga Qendra e Trashëgimisë Botërore përfshijnë dokumentacion që skicon një situatë shumë shqetësuese të projektit, e cila duket se është tashmë në ndërtim. Dizajni i transmetuar nënkupton që projekti të ketë një ndikim të mundshëm negativ në vlerat e përbashkëta të pronës. Kjo kërkon verifikim nga qeveria dhe rekomandohet që Komiteti ti kërkojë qeverisë të ndalojë këtë projekt derisa një mision të vlerësojë ndikimin e tij në vlerat e përbashkëta të pronën dhe të bëjë rekomandimet,“-shkruhet ndwr tw tjera. 

Reagimi i UNSECO:

Qeveria informoi Qendrën e Trashëgimisë Botërore në përputhje me Paragrafin 172 të Udhëzimeve Operacionale në lidhje me planet e reja për një projekt rruge By-pass në Gjirokastër në 20 Janar 2021, duke kërkuar rishikim dhe rekomandime nga Organet Këshilluese për projektin. Në përgjigje të informacionit të palës së tretë paraqitur në Qendrën e Trashëgimisë Botërore duke përshkruar fillimin e ndërtimit të projektit të rrugës By-pass të Gjirokastrës, informacione të tjera shtesë u kërkuan nga qeveria në përputhje me Paragrafin 174 të Udhëzimeve Operacionale në një letër të datës 16 Mars 2021. Qeveria nuk dha asnjë informacion ose sqarim të mëtejshëm deri në përfundimin e kësaj gjendjeje të ruajtjes së raportit.

Analiza dhe përfundimet e Qendrës së Trashëgimisë Botërore, ICOMOS dhe ICCROM. Qeveria po bën përparim në përmirësimin e sistemit të menaxhimit dhe gjendjes së ruajtjes së përbërjes së pronës në Berat dhe Gjirokastër. Hapat e ndërmarrë në zbatimin e legjislacioni “Për trashëgiminë kulturore dhe muzetë” dhe aktet nënligjore të kërkuara janë shumë pozitive. Po kështu është e mirëpritur që qeveria është zotuar të kompletojë IMP gjatë vitit 2021, bazuar në dispozitat e HUL. Kjo i përgjigjet një kërkese të Komitetit në vitin 2016 dhe financohet përmes Ndihmës Ndërkombëtare e aprovuar në 2018.

Disa nga propozimet e përfshira në dokumentacionin PIUTD të paraqitura me raportin e qeverisë në Shtojcat 3, 4, 5, 8 dhe 9 janë rishikuar nga ICOMOS dhe në përgjithësi janë gjetur të përshtatshme për qëllime, me rekomandime të bëra për të shtuar hartimet e propozimeve. Komiteti mund të kërkojë që qeveria të adresojë këto rekomandime, posaçërisht ato që kanë të bëjnë me estetikën të ndërhyrjeve urbane, para zbatimit, dhe të kërkojë që informacioni i përmbajtur në paraqitjet e PIUTD përdoret për të informuar IMP-në që po përgatitet. Sidoqoftë, duhet të theksohet se projekti PIUTD përqendrohet fuqimisht në turizëm si një bazë ekonomike për të ardhmen e dy përbërësve të pronës. Komiteti mund t’i kërkojë qeverisë të diversifikojë planet e tij për të zhvilluar një azë më shumë elsatike ekonomikisht për të ardhmen e pronës.

Një komponent i projektit PIUTD që nuk përfshihet në raportin e ruajtjes së qeverisë është rruga by-pass e Gjirokastrës. Projekti by-pass tashmë ishte subjekt i një rishikimi teknik të ICOMOS në 2016, i cili rekomandoi që projekti të rishikohet, pas së cilës qeveria informoi Qendrën e Trashëgimisë Botërore në një letër të datës 4 Mars 2019 për pezullimin e projektit. Në janar 2021, qeveria paraqiti pranë Qendrës së Trashëgimisë Botërore një kërkesë për rishikim nga Organet Këshillëdhënëse të një propozimi të rishikuar për projektin by-pass të Gjirokastrës, i miratuar tashmë nga Këshilli Kombëtar mbi trashëgiminë e prekshme kulturore. Informacionet e palëve të treta të marra nga Qendra e Trashëgimisë Botërore përfshijnë dokumentacion që skicon një situatë shumë shqetësuese të projektit, e cila duket se është tashmë në ndërtim. Dizajni i transmetuar nënkupton që projekti të ketë një ndikim të mundshëm negativ në vlerat e përbashkëta të pronës. Kjo kërkon verifikim nga qeveria dhe rekomandohet që Komiteti ti kërkojë qeverisë të ndalojë këtë projekt derisa një mision të vlerësojë ndikimin e tij në vlerat e përbashkëta të pronën dhe të bëjë rekomandimet.

Projekti për Bypass-in e Gjirokastrës u bë publik nga qeveria shqiptare në 2016-tën, synimi i të cilit ishte devijimi i qarkullimit të automjeteve nga zona muzeale dhe kryesisht nga qendra e Qafës së Pazarit, si destinacioni kryesor turistik i turistëve që mbërrijnë në qytetin e gurtë. Projekti shkaktori reagime të ashpra nga specialistët dhe UNESCO, me argumentimin e cenimit të vlerave natyrore dhe kulturore të qytetit, ndërsa vendi ku do të kalonte bypass-i u konsiderua si i papërshtatshëm prej specialistëve për shkak të paqëndrueshmërisë së tokës. Projekti fillestar synonte devijimin e qarkullimit nga Qafa e Pazarit më në lartësi të kalasë, duke kaluar në brendësi të lagjes “Pazar i vjetër”. Pas kësaj, specialistët ngritën alarmin për rrezikun që i kanosej kalasë së gurtë. Të paktën 11 studime dëshmuan se zona ku planifikohej të zbatohej projekti ishte një zonë tepër e rrezikshme gjeologjike dhe sizmike.

(kle.m./dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

aktualitet aktualitet bypass ne gjirokaster unesco bypass ne gjirokaster unesco

Sondazh

Poll

MË SHUMË