LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Përralla që la gjurmë të pashlyeshme/ Shënohen 125 vite që nga botimi i 'Magjistarit të Mrekullueshëm të Ozit'

. Që nga viti 1900, kur u botua për herë të parë, e deri në ditët e sotme, historia e Dorothy-t, Buburrecit, Druvarit prej kallaji dhe Luanit Frikacak mbetet e përjetshme dhe magjeps të rinj e të moshuar.

22 Maj 2025, 20:37 Nga M.L
Përralla që la gjurmë të pashlyeshme/ Shënohen 125 vite
Foto ilustruese

SHBA- Ky vit shënon 125 vjet që nga botimi i parë i romanit “Magjistari i Mrekullueshëm i Ozit” nga L. Frank Baum, i një përralle që i tejkaloi kufijtë e letërsisë për fëmijë dhe u bë një fenomen kulturor. Që nga viti 1900, kur u botua për herë të parë, e deri në ditët e sotme, historia e Dorothy-t, Buburrecit, Druvarit prej kallaji dhe Luanit Frikacak mbetet e përjetshme dhe magjeps të rinj e të moshuar.

Britannica e përshkroi veprën si "një përrallë moderne me rrënjë të dallueshme amerikane", ndërsa Dorothy është njohur nga studiuesit si një nga figurat e para femërore me karakteristika feministe në letërsinë për të rinj. 

Tërheqja e librit u rrit ndjeshëm nga adaptimi i tij në ekranin e madh në vitin 1939, një prodhim që konsiderohet një moment historik në historinë e kinemasë. Performanca e Judy Garland, atëherë e re, dhe kënga ikonike "Over the Rainbow" bënë histori, me këngën që fitoi titullin e më të rëndësishmes së shekullit të 20-të, sipas një studimi.

Filmi shfrytëzoi plotësisht inovacionet e epokës, duke e transformuar atë në një spektakël vizual. Krijuesit zgjodhën, për shembull, të zëvendësonin këpucët e argjendta të Dorothy-t me të kuqe tërheqëse, në mënyrë që ato të binin më shumë në sy në ngjyrat teknikolor. Këto këpucë të famshme prej rubini kanë marrë përmasa pothuajse mitike: Ato u vodhën në vitin 2005 dhe u rishfaqën në vitin 2018, ndërsa në vitin 2024 u shitën në ankand për 28 milionë dollarë.

Pa ndihmën e teknologjisë moderne, regjisorët shpikën mënyra imagjinative për të arritur efekte mbresëlënëse - të tilla si përdorimi i katër kuajve të ndryshëm, të lyer me pigmente xhelatinoze, për të krijuar skenën që ndryshon ngjyrën e kalit.

Edhe sot e kësaj dite, disa detaje të filmit mbeten të pashpjegueshme, siç është ngjyra e saktë e fustanit të Dorothy-t. Disa teori sugjerojnë se në fakt ishte blu me nuanca rozë në vend të blu-bardhë, për t'iu përshtatur më mirë ndriçimit gjatë xhirimeve.

Bota e Ozit vazhdon të frymëzojë artin dhe muzikën: nga Elton John që përdor "Yellow Brick Road" si metaforë për dëshirën për t'u rikthyer në një jetë më të thjeshtë, te adaptimi i vitit 1978 i The Wiz me Diana Ross dhe një Michael Jackson të ri, dhe sigurisht filmi i suksesshëm Wicked, i cili kthehet këtë vit me një formë të re kinematografike dhe Cynthia Erivo dhe Ariana Grande në rolet kryesore.

Më shumë se një shekull më vonë, "Magjistari i Ozit" vazhdon të magjepsë, të ngrejë pyetje dhe të frymëzojë artistë dhe audienca në mbarë botën. Dhe Dorothy, me këpucët e saj që shkëlqejnë në çdo hap, vazhdon udhëtimin e saj nëpër kohë, gjithmonë i destinuar për zemrat tona.

magjistari i mrekullueshëm i ozit

Sondazh

Poll

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd