LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Përralla që la gjurmë të pashlyeshme/ Shënohen 125 vite që nga botimi i 'Magjistarit të Mrekullueshëm të Ozit'

. Që nga viti 1900, kur u botua për herë të parë, e deri në ditët e sotme, historia e Dorothy-t, Buburrecit, Druvarit prej kallaji dhe Luanit Frikacak mbetet e përjetshme dhe magjeps të rinj e të moshuar.

22 Maj 2025, 20:37 Nga M.L
Përralla që la gjurmë të pashlyeshme/ Shënohen 125 vite
Foto ilustruese

SHBA- Ky vit shënon 125 vjet që nga botimi i parë i romanit “Magjistari i Mrekullueshëm i Ozit” nga L. Frank Baum, i një përralle që i tejkaloi kufijtë e letërsisë për fëmijë dhe u bë një fenomen kulturor. Që nga viti 1900, kur u botua për herë të parë, e deri në ditët e sotme, historia e Dorothy-t, Buburrecit, Druvarit prej kallaji dhe Luanit Frikacak mbetet e përjetshme dhe magjeps të rinj e të moshuar.

Britannica e përshkroi veprën si "një përrallë moderne me rrënjë të dallueshme amerikane", ndërsa Dorothy është njohur nga studiuesit si një nga figurat e para femërore me karakteristika feministe në letërsinë për të rinj. 

Tërheqja e librit u rrit ndjeshëm nga adaptimi i tij në ekranin e madh në vitin 1939, një prodhim që konsiderohet një moment historik në historinë e kinemasë. Performanca e Judy Garland, atëherë e re, dhe kënga ikonike "Over the Rainbow" bënë histori, me këngën që fitoi titullin e më të rëndësishmes së shekullit të 20-të, sipas një studimi.

Filmi shfrytëzoi plotësisht inovacionet e epokës, duke e transformuar atë në një spektakël vizual. Krijuesit zgjodhën, për shembull, të zëvendësonin këpucët e argjendta të Dorothy-t me të kuqe tërheqëse, në mënyrë që ato të binin më shumë në sy në ngjyrat teknikolor. Këto këpucë të famshme prej rubini kanë marrë përmasa pothuajse mitike: Ato u vodhën në vitin 2005 dhe u rishfaqën në vitin 2018, ndërsa në vitin 2024 u shitën në ankand për 28 milionë dollarë.

Pa ndihmën e teknologjisë moderne, regjisorët shpikën mënyra imagjinative për të arritur efekte mbresëlënëse - të tilla si përdorimi i katër kuajve të ndryshëm, të lyer me pigmente xhelatinoze, për të krijuar skenën që ndryshon ngjyrën e kalit.

Edhe sot e kësaj dite, disa detaje të filmit mbeten të pashpjegueshme, siç është ngjyra e saktë e fustanit të Dorothy-t. Disa teori sugjerojnë se në fakt ishte blu me nuanca rozë në vend të blu-bardhë, për t'iu përshtatur më mirë ndriçimit gjatë xhirimeve.

Bota e Ozit vazhdon të frymëzojë artin dhe muzikën: nga Elton John që përdor "Yellow Brick Road" si metaforë për dëshirën për t'u rikthyer në një jetë më të thjeshtë, te adaptimi i vitit 1978 i The Wiz me Diana Ross dhe një Michael Jackson të ri, dhe sigurisht filmi i suksesshëm Wicked, i cili kthehet këtë vit me një formë të re kinematografike dhe Cynthia Erivo dhe Ariana Grande në rolet kryesore.

Më shumë se një shekull më vonë, "Magjistari i Ozit" vazhdon të magjepsë, të ngrejë pyetje dhe të frymëzojë artistë dhe audienca në mbarë botën. Dhe Dorothy, me këpucët e saj që shkëlqejnë në çdo hap, vazhdon udhëtimin e saj nëpër kohë, gjithmonë i destinuar për zemrat tona.

magjistari i mrekullueshëm i ozit

Sondazh

Poll

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Flakët përfshijnë një sipërfaqe toke në Elbasan/ Dëgjohen shpërthime, dyshohet për fishekë

Rama: Synimi është të rriten të ardhurat, turizmin e luksit e keni vetëm ju

Rama: Keqinterpretuan fjalën time dhe u zaptua zemra e Thethit

Rama nga Thethi: Paketa e Maleve nuk është për biznesmenë dhe as për oligarkët

Rama nga Thethi: Ka një keqkuptim të madh për Paketën e Maleve

Publikohen pamje brenda Postës në Durrës, ish-shefja e Financës me një thes në dorë merr para

Berisha: Eurodeputeti denoncon Ramën si njeriun që përdor familjarët e tij për të transportuar para

"Një tufë budallenjsh"/ Ministri Gonxhja fyen protestuesit: Hajde rrugë budallait

Korreshi ironizon Manjën për koncertin e Kanye West: Te Luan Zhegu jam ende, ti kërceve upsi-dupsi

"Kemi refuzuar Jennifer Lopez se donte 2 milionë euro garanci"/ Gonxhja: Kërkesa nuk u pranua

“Nuk shiten malet, është mundësi për pronarët dhe emigrantët” Rama: Paketa e Maleve, nuk anulohet

Abuzimi me tenderat e AKSHI-t! Mirlinda Karçanaj paraqitet në SPAK

Rama mes protestave: Ata që gjykojnë nga kafeneja nuk e njohin Paketën e Maleve

Rama- protestuesve: Delirantë, injorantë dhe dështakë-zemërakë!

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri