TIRANË– Hapja e vendeve të reja të punës, rritja e produktivitetit, sasia e kapitalit fizik, investimet në makineri dhe pajisje, si dhe përmirësimi i teknologjisë së prodhimit, janë arsyet e rritjes së eksporteve dhe rrjedhimisht, ajo që në mënyrë dinamike do të sjellë rritjen ekonomike.
Kushtet e reja ekonomike dhe gjeopolitike të krijuara nga pandemia mund të kthehen në një burim mundësish për ekonominë shqiptare, nëse biznesi, grupet e interesit dhe qeveria do të mund t’i shfrytëzojnë këto shanse pa humbur kohë.
Shqipëria mund ta shfrytëzojë më shumë dhe më mirë këtë situatë, për t’u bërë një nga furnizuesit e rëndësishëm për veshjet dhe pajisjet mjekësore në afatshkurtër, duke zëvendësuar furnizimet në ato vende që po rishikojnë marrëdhëniet tregtare me Kinën, Vietnamin, etj.
Gjithashtu, kërkesa më e lartë për perime të freskëta dhe prodhime organike, krijon mundësi të re për bujqësinë. Kufizimet dhe frenimet për turizmin ndërkontinental do të nxisin udhëtimet tokësore në Shqipëri. Duke u bazuar pikërisht në këto kërkesa të definuara nga ecuria e shkëmbimeve tregtare, sugjerohen tri elemente kryesore, që mund të sigurojnë performancën e suksesshme tregtare të një vendi:
FMN analizon se, në dallim nga eksportet me vlerë të lartë të vendeve fqinje si Serbia dhe Maqedonia, eksportet e Shqipërisë janë kryesisht në sektorët e tekstilit dhe këpucëve, si dhe nafta e mineralet. Për rrjedhojë, perspektivat e rritjes janë të kufizuara nga pikëpamja afatmesme, e ndikuar nga çmimet e naftës, veçanërisht duke pasur parasysh koston relativisht të lartë për shfrytëzimin e naftës shqiptare. Gjithashtu, përqendrimi i eksporteve në sektorët me vlerë të ulët mund të jetë pengesë për rritjen e ardhshme ekonomike.
Treguesit e bazuar në anketime sugjerojnë se konkurrenca e Shqipërisë është përmirësuar, por hendeku i konkurrencës me vendet e rajonit vazhdon. Më shumë se gjysma e eksporteve shqiptare shkojnë në Itali. Disa prej këtyre produkteve, veçanërisht tekstilet, përpunohen në Shqipëri nga porositësit dhe më pas rieksportohen në tregje të tjera.
Një pjesë e madhe janë destinuar për konsum final në Itali, duke e bërë Shqipërinë të varur nga një vend me potencial të ulët rritjeje. Nga ana tjetër, flukset hyrëse të IHD-ve janë rritur kryesisht në sektorin energjetik dhe sektorët e minierave, por mbeten të kufizuara në sektorë të tjerë të tregtueshëm, gjë që dikton se, rritja e Investimeve të Huaja Direkte nuk mund të gjenerojë rritje të konsiderueshme të eksporteve.
Nëse do t’u referohemi përvojave nga vendet e zhvilluara, është e domosdoshme që të mendohet për ndërtimin e një sistemi më funksional për mbështetjen e biznesit dhe eksporteve shqiptare, ku mund të përfshihej:
Për të kontribuar në punën e mëtejshme në përmirësimin e eksportit, institucionet apo dhe shumë struktura të qeverisë dhe biznesit mund të ndjekin rekomandimet që sugjerohen nga ekspertët:
Më shumë se sa lehtësitë fiskale, prodhuesit kërkojnë reforma strukturore, që të nxitet prodhimi vendas dhe të rritet baza e eksporteve. Gjithashtu, kërkohet të nxiten investimet për përpunimin e lëndëve të para dhe për të rritur vlerën e shtuar për eksport.
Ecuria e eksporteve
Publikimi i të dhënave për tregtinë e jashtme për muajin prill dhe maj 2021, nxori në pah një fakt mjaft pozitiv. Eksportet shqiptare janë rigjallëruar këtë fillimvit, duke tejkaluar madje edhe nivelet e parakrizës së Covid-19.
Sipas INSTAT, në prill 2021 eksportet e mallrave arritën vlerën 29 mld lekë, duke u rritur me 92,3%, në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Krahasuar me mesataren mujore të tre viteve, 2018-2020, deficiti tregtar në muajin prill 2021 u rrit me 32,1%.
Ndërsa asistenca shtetërore ndaj eksporteve mund të fokusohet në informacionet për tregjet potenciale, ofrim të kreditimit me kosto të ulët, trajnime për të njohur dhe për të kuptuar ligjet ndërkombëtare të tregtisë ndërkombëtare, si dhe vendosje të standardeve të cilësisë në tregun lokal dhe ndërkombëtar.
Sipas ekspertëve të ekonomisë, konkludohet se rritja e eksporteve kërkon investime në teknologji, për t’i bërë eksportet e saj më konkurruese. Liberalizimi i tregjeve rajonale sigurisht që ka lehtësuar dhe do të lehtësojë zhvillimin e eksporteve, por gjithashtu ekonomia jonë do të jetë e detyruar të hapë tregun e saj për importet. Për këtë arsye lind nevoja urgjente për ta bërë ekonominë tonë më konkurruese.
Marrë nga Monitor.al
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
Turizmi po u rikthehet gradualisht niveleve të parakrizës pandemike. Në qershor, në vend hynë 604 mijë shtetas të huaj, raportoi INSTAT. Në krahasim me të njëjt...
Pas përfundimit të studimeve bachelor në degën e inxhinierisë elektronike, Inesa Duro nisi të kërkojë një punë për të praktikuar profesionin. Pas shumë email-ev...
Depozitat e biznesit e kanë ngadalësuar rritjen gjatë këtij viti.Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se në fund të muajit maj totali i depozitave të bizne...
Fokusi i Shqipërisë për rritjen e kapaciteteve nga burimet e rinovueshme të energjisë që ndër të tjera sjellin edhe diversifikim, duhet të shoqërohet edhe me re...
Qeveria miratoi këtë jave një vendim që përcakton qartësisht mënyrat sesi do të përzgjidhen, kontraktohen, format dhe kushtet e kontratës për ndërtimin e banesa...
Situata e firmave dhe aftësia paguese e tyre u përmirësuan ndjeshëm në tremujorin e dytë të vitit, sipas sondazhit të fundit të Bankës së Shqipërisë me bankat, ...
Shuma mujore e kredisë për shtëpi dhënë nga sektori bankar shënoi një vlerë rekord gjatë majit.Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, bankat tregtare disbursu...
Aktivistë që mbrojnë të drejtat e njeriut në Shqipëri shprehin shqetësim për krimet seksuale me të miturit, të cilat sipas statistikave zënë rreth 40% të totali...
Pas një viti pandemie, Greqia mbetet vendi më i preferuar për shqiptarët për pushimet verore. Sipas tur-operatorëve, pas heqjes së kufizimeve për lëvizjen e shq...