"Të lehtësojmë studentët nga barra e qirasë"/ Rama me rektorët e universiteteve: Koha për të rishikuar ligjin për arsimin e lartë

Mirela Kumbaro

TIRANË- Ministrja e Arsimit, Mirela Kumbaro njoftoi sot se janë miratuar grantet për IAL-të publike përmes vendimit të bordit të Agjencisë Kombëtare të Financimit të Arsimit të Lartë, por duke kërkuar edhe një raport më transparent për sa i përket mënyrës se si menaxhohen këto fonde.

Duke folur në Konferencën e Rektorëve, Kumbaro bëri me dije se është një mbështetje prej rreth 11,2 miliardë lekë, ose 115 milionë euro, si grant për mësimdhënien, që ndahet në Fond Institucional dhe Fond për Mbështetjen Studentore duke mbështetur me paga rreth 5,800 personel akademik dhe administrative në 14 universitetet publike dhe mbi 12,000 studentë ekselentë apo me nevoja sociale. 

Më tej, gjatë fjalës së saj, u ndal tek problematikat lidhur me kërkimin shkencor. Ndër të tjera, Kumbaro theksoi se përmes Agjencisë Kombëtare të Kërkimit Shkencor, qeveria vë në dispozicion 7 milionë euro për kërkim shkencor dhe për infrastrukturë shkencore.

“Është një mbështetje prej rreth 11,2 miliardë lekë, ose 115 milionë euro, si grant për mësimdhënien, që ndahet në Fond Institucional dhe Fond për Mbështetjen Studentore duke mbështetur me paga rreth 5,800 personel akademik dhe administrative në 14 universitetet publike dhe mbi 12,000 studentë ekselentë apo me nevoja sociale, përmes skemës së bursave.

Por po shfrytëzoj këtë komunikim, për të nisur edhe një marrëdhënie të re në formën si komunikojmë dhe shkëmbejmë informacion, pasi Ministria e Arsimit, duhet të dijë saktësisht se sa fonde trashëgoni, në mënyrë që të kemi një shpërndarje më të drejtë. Nga ana tjetër, përmes Agjencisë Kombëtare të Kërkimit Shkencor, qeveria vë në dispozicion 7 milionë euro për kërkim shkencor dhe për infrastrukturë shkencore.

Në të dhënat që kam marrë në tre vitet e fundit, mes projekteve të miratuara dhe projekteve të realizuara përmes mbështetjes së AKKSHI ku ju ftoheni të aplikoni, kemi një hendek shumë të madh. Norma e realizimit të projekteve është shumë e ulët. Kjo na shtyn që nga ana jonë të gjejmë mënyra të tjera më efikase, në përputhje edhe me praktikat më të mira që kemi hulumtuar në Bashkimin Europian, të shpërndarjes së buxhetit; gjithashtu duke përfshirë edhe mekanizma si angazhimi shumëvjeçar i fondeve për projekte dhe pajisje duke mos mbetur peng i vitit fiskal – pasi universitetet funksionojnë me vit akademik; mundësi transferimi të fondeve nga një vit në tjetrin dhe auditim të bazuar në risk dhe justifikim shkencor.

Pasi shpesh herë na rezulton që edhe vetë nga IAL-të, për shkak të vonesave burokratike, bllokohen proceset duke kryer investime kërkimore të fragmentarizuara. Dhe nga ana tjetër, do të duhet të kemi një ristrukturim të Agjencisë së Kërkimit Shkencor dhe Inovacionit, për t’u përgjigjur trendeve të reja. Shqipëria po përgatitet në mënyrë të qëndrueshme për procesin e integrimit në Bashkimin Europian, duke u fokusuar fort te ndërkombëtarizimi i universiteteve dhe përfshirja e tyre në projekte dhe rrjete akademike europiane.

Kapitulli 25 dhe 26 që drejtohen nga Ministria e Arsimit kanë një avancim shumë të kënaqshëm dhe mendojmë se do jenë kapitujt e parë që do të mbyllen! Në këtë kontekst, kërkimi shkencor duhet të ecë me hapin e kohës, të jetë konkurrues, i orientuar drejt inovacionit dhe i lidhur ngushtë me nevojat e tregut dhe sfidat bashkëkohore prandaj këtu e shohim njëri-tjetrin në të njëjtën barkë! Vetëm kështu, institucionet e arsimit të lartë mund të kontribuojnë realisht në zhvillimin ekonomik, social dhe teknologjik të vendit”, tha ministrja Kumbaro./Dosja.al

Edi Rama

TIRANË- Kryeministri Edi Rama ka deklaruar ditën e sotme se po punohet në dy kampuse të mëdha studentore. Gjatë fjalës së tij me rektorët e Universiteteve, Rama u shpreh se janë dy kampuse të mëdha përpara, kampusi i Tiranës dhe kampusi “Aleksandër Moisiu” në Durrës.

Ai tha se universiteti është aleati më i rëndësishëm i institucioneve të vendit, në një proces për integrimin për Bashkimin Europian. Rama u ndal edhe tek çështja e akreditimeve, për të cilën tha se ambicia është që të rrisin kapacitetin institucional për të përshpejtuar çështjen e akreditimit. 

"Të gjithë të ulemi dhe ta shikojmë gjënë në sy. Sfida është dhe hajde që ta rregullojmë të gjithë së bashku. Universiteti është aleati më i rëndësishëm i institucioneve të vendit dhe të vetë vendit në një proces për integrimin për Bashkimin Europian. Investimet nga BE për Universitetit të Tiranës jepet çdo vit.

Duhet ta vlerësojmë më shumë këtë kapacitet dhe ta vendosim në kushtet që të jetë më efikas në territor. E treta është çështja e akreditimeve. Ambicia tani është që ta çojmë në një nivel tjetër dhe të rrisim kapacitetin institucional për të përshpejtuar çështjen e akreditimit. Kemi bërë goxha ndryshim dhe investime në infrastrukturë, që janë goxha domethënëse, por jemi akoma larg për mbushjen e kushteve për të përballuar sfidat dhe nevojat.

Kemi dy kampuse të mëdha përpara kemi kampusin e Tiranës dhe kemi përpara kampusin e “Aleksandër Moisiu” në Durrës. Me trenin që do jetë në funksion shumë shpejt, do të jetë shumë e thjeshtë që studentët në Tiranë të strehohen në kampusin e Durrësit, të ndihmojmë në zgjidhje të studentëve për çmimet e larta. Të gjitha këto programe të përbashkëta kanë sjellë një tjetër rrugëtim dhe dije se ku është Europa dhe universitet sot.” tha Rama./Dosja.al

Edi Rama

TIRANË- Kryeministri Edi Rama ka deklaruar ditën e sotme se do të ketë një rishikim të ligjit për Arsimin e Lartë. Gjatë fjalës së tij me rektorët e Universiteteve, Rama u shpreh se nuk do të presin sesionin e ardhshëm parlamentar për të përgatitur ndryshimet e reja. 

Sipas Ramës, ndryshimet do të hartohen nga një grup ekspertësh dhe do të kalojë në kuvend brenda këtij sesioni parlamentar. Më tej, Rama theksoi se një sfidë e madhe për Universitetet është ndërkombëtarizimi dhe racionalizimi i burimeve dhe potencialeve. 

"Nuk jemi takuar këtë vit, ndaj ju uroj një vit sa më të mbarë. Dua të prek disa pika që në këndvështrimin tim janë me rëndësi. Duke vlerësuar sinqerisht bashkëpunimin që kemi ndërtuar dhe vijimësinë e komunikimit në një rruga sa institucionale aq edhe të hapur informale, gjë që n aka dhënë mundësinë të jemi në kontakt me njëri tjetrin dhe të kuptojmë më shumë është koha për të rivizituar ligjin e arsimit të lartë. Ka kaluar një periudhë e mjaftueshme për të reflektuar ndryshimet që ka sjell koha. Fatmirësisht kemi një praktikë të mirë, ligji aktual është shkruar në bashkëpunim me ju me kontributin tuaj ndaj ky do të jetë rasti përsëri. Shpresoj dhe besoj ë edhe për shkak të eksperiencën edhe për shkak se këtë herë bëhet fjalë për korrektime do të jetë e mundur ta bëjmë këtë në një kohë të arsyeshme dhe nuk do presim sesionin tjetër të parlamentit për bazën e ndryshimeve. Me rëndësi është të organizohemi me një grup pune për të shkruar ndryshimet.

E dyta, është edhe thelbi i ndërhyrjes time këtu. Nuk duhet të humbasim për asnjë moment nga vëmendja se sfida jonë e përbashkët është nga një anë ndërkombëtarizimi i Universitetit, dhe nga ana tjetër racionalizimi i burimeve dhe potencialeve. Ka ndodhur një ndryshim i rëndësishëm në qasjen e universitetit ndaj financimit që do të thotë deri dje gjithcka ishte e lidhur me buxhetin e shtetit, sot Universiteti i Tiranës ka rritur kapacatetin financues jashtë buxhetit të shtetit duke qenë në gjendje të ndërtojnë skuadra dhe të ndërtojnë projekte europiane dhe duke përfituar nga fondet europiane. Ka rritur të ardhurat e pedagogëve më aktive, ka krijuar një situatë të re. do të doja që në takimine ardhshëm ne të mblidheshim për të diskutuar hapur këtë proces dhe me lejen tuaj do doja të ftonim të gjithë rektorët edhe të universiteteve private," tha Rama./Dosja.al