Bota

"Kemi një lloj 'Lufte të Nxehtë'"/ Sa e mundshme është një konflikt i përgjithësuar në Evropë?

Diskutimi varion nga "tepër pesimist" në "realisht të shqetësuar", me shumë që bëjnë thirrje për rritje të armatimeve dhe përgatitje "për më të keqen".

22 Nëntor 2025, 18:47 Nga I.A
"Kemi një lloj 'Lufte të Nxehtë'"/ Sa e
Foto Ilustruese

Në javët e fundit, debati publik në Evropë dhe në nivel ndërkombëtar është ngarkuar me deklarata nga figura ushtarake dhe politike, të cilat kanë dhënë alarmin për një luftë të mundshme në Kontinentin e Vjetër. Diskutimi varion nga "tepër pesimist" në "realisht të shqetësuar", me shumë që bëjnë thirrje për rritje të armatimeve dhe përgatitje "për më të keqen".

Në këtë klimë, Ino Afentouli, Drejtore Ekzekutive e Institutit të Marrëdhënieve Ndërkombëtare të Universitetit Panteion, mban një qëndrim të qartë: ka bazë për shqetësim, por jo - të paktën për momentin - një mundësi reale të një lufte të përgjithësuar midis Rusisë dhe NATO-s.

"Ata kanë njëfarë sfondi... por një konflikt Rusi-NATO është shumë i pamundur"

Që nga fillimi i diskutimit, Ino Afendouli pranon se klima është qartësisht më e tensionuar se në vitet e kaluara:

"Shikoni, ata kanë njëfarë forme, por situata është më komplekse sesa të qenit në gjendje të parashikosh nëse do të ketë një konflikt të armatosur", vlerëson ajo.

Konflikti Rusi-Ukrainë mbetet burimi kryesor i destabilizimit, por pyetja e vërtetë për Evropën është nëse ai mund të përhapet në vendet anëtare të NATO-s.

Atje, Ino Afendouli vendos një "prerës" të qartë:

"Unë ende besoj se një konflikt midis Rusisë dhe vendeve anëtare të NATO-s është shumë i pamundur... Shtetet e Bashkuara nuk do ta lejonin atë."

Sipas mendimit të saj, përfshirja e SHBA-së vepron si një pengesë në një mënyrë pothuajse absolute:

"Nëse kjo ndodh, Shtetet e Bashkuara do të jenë të detyruara të ndërhyjnë sipas Nenit 5. Është jashtë çdo diskutimi që Amerika të lejojë zhvillimin e një konflikti midis një vendi anëtar të NATO-s dhe Rusisë."

Ky këndvështrim bie ndesh me skenarët e paraqitur nga qeveritë evropiane dhe grupet strategjike të ekspertëve, të cilat paralajmërojnë për një "horizont rreziku" dy deri në pesëvjeçar.

Megjithatë, ajo e bën të qartë se as Uashingtoni dhe as Moska nuk e duan një zhvillim të tillë:

"Po flasim për një konflikt me përmasa të mëdha që nuk mendoj se e dëshiron as Uashingtoni dhe as Moska."
Përtej Luftës së Ftohtë: "Kemi një lloj lufte të nxehtë"

Duke vlerësuar nëse kemi hyrë në një situatë që mund të krahasohet, në përpjesëtim, me Luftën e Ftohtë, Ino Afendouli nxiton të sqarojë se:

"Sigurisht që kjo ekziston... por ne jemi edhe përtej kësaj. Lufta e Ftohtë nuk kishte konflikte në zemër të dy blloqeve... tani kemi një lloj 'lufte të nxehtë'. Në Ukrainë është luftë e pastër."

Gjëja thelbësore, megjithatë, është se, ndërsa lufta është tashmë e pranishme në kufijtë lindorë të Evropës, shqetësimi i vërtetë ka të bëjë me "mundësinë e një eventualiteti" të zgjerimit të saj.

Dhe kjo mundësi, thotë ai, po shmanget për shkak të një faktori që shpesh anashkalohet: Forcimi i shpejtë i armatimeve evropiane.

"Kemi një mundësi... një konflikt të mundshëm, i cili shmanget vetëm nga lëvizja që kanë bërë evropianët: Armatosja e tepërt."

Ekonomi lufte apo zgjim i papritur?

Diskursi publik shpesh përdor termin “ekonomi lufte” për të përshkruar situatën në Evropë. Këtu, Ino Afendouli e korrigjon përshtypjen:

"Rusia sigurisht që ka një ekonomi lufte... Nuk mendoj se Evropa ka hyrë në një ekonomi lufte. Evropa sapo u zgjua papritur nga konflikti në Ukrainë."

Sipas mendimit të saj, evropianët e morën të qartën:

"Evropa nuk mund të jetë më e vetëkënaqur se Shtetet e Bashkuara do të kujdesen për gjithçka. Duhet të bëjë diçka vetë."

evropë konflikt ne evropë

Sondazh

Poll

MË SHUMË